1. soru
LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Bahçedeki kurumuş yapraklar rüzgârla savruldu.
B
Sınav sonuçları okulun panosuna asıldı.
C
Eski köprü, geçen yıl belediye tarafından onarıldı.
D
Toplantı salonu, tören öncesinde hızla düzenlendi.
Çözüm
A seçeneğindeki “savruldu” fiili, işi yapan bir özneye sahiptir: “Bahçedeki kurumuş yapraklar” rüzgârın etkisiyle savrulma eylemini gerçekleştirir. Bu nedenle fiil **etken çatılıdır** (yüklemde “-l/-n” bulunabilir; önemli olan öznenin işi yapmasıdır).
B seçeneğinde “asıldı” fiilinde işi yapan belli değildir; “sonuçlar” asma işini yapan değil, asma işinden etkilenen ögedir. Bu yüzden fiil **edilgen çatılıdır**.
C seçeneğinde “onarıl(dı)” fiili de edilgendir; ayrıca “belediye tarafından” sözü işi yapanı bildirir ama özne yine işi yapan değil, onarılan “köprü”dür. Yani fiil **edilgen çatılıdır**.
D seçeneğinde “düzenlen(di)” fiilinde de işi yapan açıkça belirtilmemiştir; “toplantı salonu” düzenleme işini yapan değil, düzenlenen varlıktır. Bu nedenle fiil **edilgen çatılıdır**.
Sonuç olarak üç cümlede fiil edilgen, yalnız A’da fiil etken olduğundan doğru cevap **A**’dır.
