Geçişli fiiller, “neyi / kimi” sorularına cevap veren bir **nesne** alır. Geçişsiz fiiller ise bu sorulara cevap vermez; yani nesne almaz. A seçeneğinde “dinlemek” fiiline “neyi/kimi dinledi?” diye sorarsak “öğrencileri” cevabını alırız. Bu yüzden fiil geçişlidir. B seçeneğinde “şiddetlenmek” fiiline “neyi/kimi şiddetlendi?” diye sorulduğunda anlamlı bir cevap alınamaz. Fiil nesne almadığı için **geçişsizdir**. C seçeneğinde “park etmek” fiiline “neyi park etti?” sorusu sorulduğunda “arabayı” cevabı gelir; fiil geçişlidir. D seçeneğinde “sulamak” fiiline “neyi suladı?” sorusu sorulduğunda “çiçekleri” cevabı gelir; fiil geçişlidir. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir.

Ettirgen çatıda özne, işi bizzat yapmaz; başkasına yaptırır. Bu tür fiiller genellikle “-dır/-dir, -t, -ır/-ir” gibi eklerle kurulur ve cümlede “yaptırmak, ettirmek” anlamı sezilir. A seçeneğinde “kontrol etti” fiilini öğretmen kendi yapmıştır; yaptırma anlamı yoktur, etken çatıdır. B seçeneğinde “yaptırdı” fiili, annenin böreği kendisinin yapmadığını, birine yaptırdığını gösterir. Bu nedenle fiil ettirgen çatılıdır. C seçeneğinde “oynadı” fiilinde işi yapan öznenin kendisidir; etken çatıdır. D seçeneğinde “kapandı” fiilinde işi yapan belli bir özne yoktur; kapı kendiliğinden kapanmıştır. Bu cümlede fiil dönüşlü/oluş anlamı taşır, ettirgen değildir. Sonuç: Ettirgen çatıyı bildiren cümle B’dir.

B seçeneğinde “açıklandı” fiili edilgen (pasif) çatılıdır. Çünkü işi yapan (özne) cümlede belirtilmemiştir; “sonuçlar” ise işi yapan değil, işten etkilenen ögedir. Fiilde edilgenlik eki olan “-n” (açıkla-n-dı) kullanılmıştır. A ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır; işi yapan özne açıkça bellidir (“annem hazırladı”, “öğretmen yazdı”). C seçeneğinde de “koştular” fiilinin öznesi “çocuklar”dır ve fiil etken çatılıdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Fiil çatısında ettirgenlik, öznenin işi bizzat yapmayıp başkasına yaptırmasıdır. Bu tür fiiller genellikle “-t, -dır/-dir/-dur/-dür” gibi eklerle kurulur ve “yaptırma” anlamı taşır. B seçeneğinde “okuttu” fiili, “okumak” eyleminin öğretmen tarafından değil, öğretmenin yönlendirmesiyle öğrenciler tarafından yapılmasını ifade eder. Yani öğretmen, başkasına okuma işini yaptırmıştır; bu nedenle fiil ettirgendir. A seçeneğinde “onardı” fiilini özne (usta) bizzat yapmaktadır; ettirgenlik yoktur. C seçeneğinde “sallandı” fiili kendiliğinden/etkilenme anlamı taşır, ettirgen değildir. D seçeneğinde “tükendi” fiilinde işi yapan bir özne yoktur; oluş bildiren bir fiildir, ettirgenlik içermez.

Edilgen çatıda fiili yapan belli değildir; iş, özne tarafından yapılmaz. Bu tür fiiller genellikle “-l/-n” eki alır ve cümlede işi yapan bir "gizli özne" bulunur. Dönüşlü çatıda ise işi yapan da yapılan işten etkilenen de aynıdır; yani özne, eylemi kendi üzerinde gerçekleştirir. Dönüşlü fiiller de çoğunlukla “-n” ekiyle kurulur. A seçeneğinde “kapandı” fiili “kapan-” köküne “-dı” geçmiş zaman ekiyle kurulmuştur. “Kapanmak”ta “-n” eki vardır ve kapı, kendi kendine kapanma durumuna geçmiştir; eylem kapının üzerinde gerçekleşmiştir. Ayrıca cümlede işi yapan açıkça belirtilmediği için edilgenlik özelliği de taşır. Bu nedenle A seçeneğinde fiil hem edilgen hem dönüşlü çatılıdır. B ve D seçeneklerinde “yerleştirildi” ve “tartışıldı” fiilleri edilgendir; fakat dönüşlülük yoktur çünkü özne (kitaplar/konu) eylemi kendi kendine yapmış değildir. C seçeneğinde “özür diledi” etken çatılıdır; edilgenlik ya da dönüşlülük bulunmaz.

A şıkkında "yıkandı" fiili dönüşlüdür. Çünkü işi yapan özne (çocuk) ile işten etkilenen varlık yine aynıdır: Çocuk, kendini yıkar. Bu tür fiiller genellikle "-n, -l" ekleriyle kurulur ve "kendi kendine" anlamı taşır. B şıkkındaki "dinledi" fiili etkendir; özne (öğretmen) işi yapar, işten etkilenen başka bir öge vardır (öğrenciler). Dönüşlülük yoktur. C şıkkındaki "salladı" fiili de etkendir; özne (rüzgâr) işi yapar, etkilenen varlık başkadır (pencereler). D şıkkındaki "hazırlandı" fiili edilgendir; işi yapan belli değildir, cümlede özne konumunda görünen "masa" işten etkilenmiştir. Bu nedenle dönüşlü değil, edilgen çatı vardır.

Edilgen (pasif) çatıda işi yapan kişi/varlık (gerçek özne) cümlede ya hiç verilmez ya da "tarafından" gibi bir sözle dolaylı biçimde belirtilir. Bu çatıda özne, işi yapan değil; yapılan işten etkilenen varlıktır. B seçeneğinde yüklem "hazırlandı"dır. Bu fiil "hazırlamak" fiilinin edilgen biçimidir ("-n" ekiyle). Cümlede işi yapanlar "görevliler" olsa da "tarafından" ile verilmiştir; cümlenin öznesi olan "toplantı salonu" ise hazırlama işini yapmaz, bu işten etkilenir. Bu nedenle fiil edilgen çatılıdır. A, C ve D seçeneklerinde yüklemler ("tamamladı", "pişirdi", "ödüllendirdi") işi öznenin yaptığını gösterir; yani etken çatılıdır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

C şıkkındaki "hazırlandı" fiili dönüşlü çatılıdır. Çünkü işi yapan özne (Ayşe), yaptığı işten yine kendisi etkilenmektedir: Ayşe kendini hazırlamıştır. Fiildeki "-n" eki (hazırlan-) dönüşlülük anlamı kazandırır. A şıkkında "attı" fiili geçişlidir ve özne yaptığı işi başka bir nesneye yöneltmiştir (topu attı). Dönüşlülük yoktur. B şıkkında "ağırlandı" fiili edilgen çatılıdır. İşi yapan belli değildir; "misafirler" işi yapan değil, yapılan işten etkilenen öznedir (kim tarafından ağırlandığı söylenmemiştir). D şıkkında "anlattı" fiili geçişlidir ve nesne alır (konuyu anlattı). Ayrıca "öğrencilerine" dolaylı tümleçtir; fiil dönüşlü değildir.

Edilgen çatıda işi yapan kişi (gerçek özne) cümlede ya hiç yoktur ya da “tarafından” gibi bir sözle dolaylı biçimde verilir. Özne, işi yapan değil; işten etkilenen konumdadır. Edilgen fiiller genellikle “-l / -n” ekleriyle kurulur. B seçeneğinde “benimsendi” fiili “benimsemek” fiilinin edilgen biçimidir. Cümlede işi yapan açık bir özne yoktur; ayrıca “herkes tarafından” ifadesi işi yapanı dolaylı biçimde gösterir. Bu nedenle fiil edilgen çatılıdır. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: “tamamladı”, “hazırladı”, “yendi” fiillerinde işi yapan özneler (öğrenciler, babam, takımımız) açıkça bellidir ve işi doğrudan kendileri yapmaktadır.

Edilgen (pasif) çatıda işi yapan belli değildir; özne işi yapan değil, yapılan işten etkilenen konumdadır. Bu tür fiiller genellikle "-l" veya "-n" ekleriyle kurulur ve "kim tarafından?" sorusuna cümle içinde net bir cevap bulunmaz. B seçeneğinde "Toplantı salonu ... hazırlandı." cümlesinde fiil "hazırlandı"dır. Burada işi yapan kişi belirtilmemiştir; "salon" işi yapan değil, hazırlama işinden etkilenen öznedir. "Salon kim tarafından hazırlandı?" sorusunun cevabı cümlede yoktur. Bu nedenle fiil edilgen çatılıdır. A, C ve D seçeneklerinde ise fiiller etken çatılıdır; işi yapan özneler bellidir: "öğrenciler temizledi", "usta tamir etti", "annem yaptı". Bu cümlelerde özne işi yapan konumunda olduğu için edilgen değildir.

Fiil çatısında edilgenlik, işi yapanın belli olmaması (öznenin işi yapmaması) ile; dönüşlülük ise öznenin yaptığı işten yine kendisinin etkilenmesiyle ilgilidir. Dönüşlü fiillerde genellikle “kendi kendine” anlamı vardır ve fiil çoğu zaman “-n” ekiyle kurulur (ör. yıkanmak, giyinmek). Edilgen fiillerde de çoğunlukla “-l / -n” ekleri görülür; ancak edilgende işi yapan gizlidir, özne yapılan işten etkilenir. A seçeneğinde “kapandı” fiili “kapanmak”tır. Kapının kendi kendine kapanması anlamı vardır (dönüşlü). Aynı zamanda kapıyı kimin kapattığı belli değildir; işi yapan açıkça yoktur (edilgen). Bu nedenle fiil hem dönüşlü hem edilgendir. B seçeneğinde “duyuruldu” fiili edilgendir; kararları kimin duyurduğu belirtilmemiştir. Ancak “kararların kendi kendine duyurması” gibi bir dönüşlülük anlamı yoktur. C seçeneğinde “giyinip” fiili dönüşlüdür; çocuk kendi kendine giyinmiştir. Fakat edilgen değildir; işi yapan (çocuk) bellidir. D seçeneğinde “servis edildi” edilgendir; servisi kimin yaptığı belirtilmemiştir. Dönüşlülük anlamı yoktur. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

B seçeneğinde fiil “duyuruldu”dur. Bu fiil “duyurmak” eyleminin **-l** ekiyle edilgenleşmiş hâlidir. Cümlede işi yapan (duyuran) kişi/kurum belirtilmemiştir; yani eylem özne tarafından yapılmaz, özne (kararlar) bu eylemden etkilenir. Bu nedenle fiil **edilgen çatılıdır**. A, C ve D seçeneklerinde fiiller (seçti, hazırladı, kazandı) işi yapan özne bellidir ve eylem özne tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu fiiller **etken çatılı** olduğu için doğru cevap olamaz.