İlk 6 soru

Çözümlü test soruları

Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Tamamını çözmek, performansını takip etmek ve tekrar çalışmak için uygulamaya geçebilirsin.

1. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 1

Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Bahçedeki kurumuş yapraklar rüzgârla savruldu.
B
Sınav sonuçları okulun panosuna asıldı.
C
Eski köprü, geçen yıl belediye tarafından onarıldı.
D
Toplantı salonu, tören öncesinde hızla düzenlendi.

Çözüm

A seçeneğindeki “savruldu” fiili, işi yapan bir özneye sahiptir: “Bahçedeki kurumuş yapraklar” rüzgârın etkisiyle savrulma eylemini gerçekleştirir. Bu nedenle fiil **etken çatılıdır** (yüklemde “-l/-n” bulunabilir; önemli olan öznenin işi yapmasıdır). B seçeneğinde “asıldı” fiilinde işi yapan belli değildir; “sonuçlar” asma işini yapan değil, asma işinden etkilenen ögedir. Bu yüzden fiil **edilgen çatılıdır**. C seçeneğinde “onarıl(dı)” fiili de edilgendir; ayrıca “belediye tarafından” sözü işi yapanı bildirir ama özne yine işi yapan değil, onarılan “köprü”dür. Yani fiil **edilgen çatılıdır**. D seçeneğinde “düzenlen(di)” fiilinde de işi yapan açıkça belirtilmemiştir; “toplantı salonu” düzenleme işini yapan değil, düzenlenen varlıktır. Bu nedenle fiil **edilgen çatılıdır**. Sonuç olarak üç cümlede fiil edilgen, yalnız A’da fiil etken olduğundan doğru cevap **A**’dır.
2. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 2

Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Yeni yapılan park, mahalleli tarafından çok beğenildi.
B
Sınav sonuçları dün akşam açıklandı.
C
Sergideki tablolar kısa sürede satıldı.
D
Okulun bahçesi hafta sonu temizlendi.

Çözüm

A seçeneğinde “beğenildi” fiili edilgen çatılıdır; çünkü işi yapan (özne) belli değildir ve fiil “-l/-n” ekiyle edilgen yapılmıştır. Ayrıca cümlede işi yapan “mahalleli” açıkça “tarafından” söz öbeğiyle verilmiştir. Yani bu cümle edilgen fiilde “sözde özne” (Yeni yapılan park) + “tarafından” ile gerçek yapanı gösterme yapısına sahiptir. B, C ve D seçeneklerinde de fiiller edilgen çatılıdır (“açıklandı, satıldı, temizlendi”). Ancak bu cümlelerde işi yapan kişi/kurum “tarafından” gibi bir ifadeyle belirtilmemiştir. Yani yalnızca edilgenlik vardır, yapanı gösteren bir “tarafından” öbeği yoktur. Bu nedenle çatı bakımından diğerlerinden farklı olan, edilgen fiilde yapanı “tarafından” ile belirten A seçeneğidir.
3. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 3

Doğru cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Sınav sonuçları dün akşam açıklandı.
B
Yeni köprü bu yıl hizmete açıldı.
C
Misafirler kapıda karşılandı.
D
Öğrenciler soruları dikkatle çözdü.

Çözüm

A, B ve C seçeneklerinde fiiller "-l / -n" eki alarak edilgen (pasif) çatıdadır. Bu cümlelerde işi yapan (özne) belli değildir; yapılan iş ön plandadır. A: "açıklandı" → sonuçları (nesne) açıklayan kişi belirtilmemiş, işin yapılması vurgulanmıştır (edilgen). B: "açıldı" → köprüyü kimin açtığı söylenmemiştir (edilgen). C: "karşılandı" → misafirleri kimin karşıladığı belirtilmemiştir (edilgen). D seçeneğinde ise "çözdü" fiili etken çatılıdır. Çünkü işi yapan özne açıkça vardır: "Öğrenciler" soruları çözme işini bizzat yapmaktadır. Bu nedenle diğerlerinden farklı olan D’dir.
4. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 4

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatısı bakımından "edilgen"dir?
A
Öğretmen, ödevleri akşam kontrol etti.
B
Bu konu, derste ayrıntılı biçimde anlatıldı.
C
Çocuklar, bahçede neşeyle oynadı.
D
Annem, misafirlere çay hazırladı.

Çözüm

Edilgen (pasif) fiillerde işi yapan (özne) belli değildir ya da cümlede özellikle söylenmez; fiil genellikle "-l" veya "-n" eki alır. Bu tür cümlelerde özne, işi yapan değil; işten etkilenen (sözde özne) konumundadır. B seçeneğinde "anlatıldı" fiili "anlat-ıl-dı" biçimindedir. "-ıl" eki fiili edilgen yapmıştır ve cümlede işi kimin anlattığı belirtilmemiştir. "Bu konu" ise anlatma işini yapan değil, anlatma işinden etkilenen unsurdur. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: "kontrol etti" ve "hazırladı" fiillerinde işi yapan açıkça bellidir (öğretmen, annem). "oynadı" fiilinde de işi yapan "çocuklar"dır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.
5. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 5

Doğru cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, çatı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Toplantıda yeni kararlar alındı.
B
Kütüphanede eski kitaplar düzenlendi.
C
Bahçedeki çiçekler her sabah sulandı.
D
Öğretmen, ödevleri akşam kontrol etti.

Çözüm

Önce fiillerin çatısını belirleyelim. A seçeneğinde “alındı” fiili, işi yapan belli olmadığı için edilgen çatılıdır (kararlar alındı). B’de “düzenlendi” fiili edilgendir (kitaplar düzenlendi). C’de “sulandı” fiili de edilgendir (çiçekler sulandı). D seçeneğinde ise “kontrol etti” fiilinde işi yapan açıkça bellidir: “Öğretmen” öznesi işi yapmaktadır. Bu nedenle fiil etken çatılıdır. A, B ve C edilgen; D etken olduğu için diğerlerinden farklı olan D’dir.
6. soru

LGS - Fiil Çatısı - Orta Test - Fiil Çatısı 1 - 6

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, **dönüşlü (refleksif) çatıdadır**?
A
Çocuk, bahçedeki çiçekleri suladı.
B
Sabah erkenden kalkıp hızlıca giyindi.
C
Öğretmen, ödevleri öğrencilere dağıttı.
D
Cam, rüzgârın etkisiyle kırıldı.

Çözüm

Dönüşlü (refleksif) çatıda özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. Bu tür fiiller genellikle “-n / -l” ekini alır ve eylem, öznenin kendi üzerinde gerçekleşir. B seçeneğinde “giyindi” fiilinde özne (o), giyinme işini kendi üzerinde yapar; yani işi yapan da etkilenen de aynı kişidir. Bu nedenle fiil dönüşlü çatıdadır. A ve C seçeneklerinde özne, işi başka bir nesne üzerinde yapmaktadır (“çiçekleri suladı”, “ödevleri dağıttı”); bu yüzden dönüşlü değildir. D seçeneğinde “kırıldı” fiilinde işi yapan belli değildir; cam kendiliğinden/etkeni belirtilmeden kırılmıştır. Bu, dönüşlü değil; edilgen (pasif) kullanıma örnektir.
Numicorn uygulaması

Fiil Çatısı çalışmasını uygulamada sürdür.

Sorularını çözdür, tekrarlarını takip et ve eksiklerini daha düzenli gör.

Soru çözümüKonu tekrarıGelişim takibi