İlk 6 soru

Çözümlü test soruları

Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Tamamını çözmek, performansını takip etmek ve tekrar çalışmak için uygulamaya geçebilirsin.

1. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 1

Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapılarına göre "girişik birleşik cümle"dir?
A
Sınavdan sonra arkadaşlarımla sinemaya gittim.
B
Hava soğuduğu için dışarı çıkmadık.
C
Kitap okumayı sevdiğim için her gün kütüphaneye uğrarım.
D
Yağmur başladı ama biz yürüyüşe devam ettik.

Çözüm

Girişik birleşik cümle; içinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunan cümledir. Fiilimsiler cümleye yan anlam katar ve cümlede "yan cümlecik" gibi görev yapar. A seçeneğinde tek yargı vardır ("gittim"); fiilimsi yoktur. Bu nedenle basit cümledir. B seçeneğinde "soğuduğu" çekimli fiildir ("soğudu" + ilgi eki "-ğu"); fiilimsi değildir. Ayrıca "çıkmadık" ikinci yargıdır. Bu nedenle şart/neden-sonuç ilişkili birleşik cümle olsa da girişik birleşik değildir. C seçeneğinde "okumayı" sözcüğündeki "okuma" isim-fiildir ("-ma"), yani fiilimsi vardır. Temel yargı "uğrarım"dır; fiilimsi içeren bölüm cümleye neden anlamı katar. Bu yüzden yapılarına göre girişik birleşik cümledir. D seçeneğinde iki çekimli fiil vardır: "başladı" ve "devam ettik". "Ama" bağlacıyla bağlandığı için sıralı cümledir; fiilimsi olmadığı için girişik birleşik değildir.
2. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 2

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre **birleşik cümledir**?
A
Sınavdan sonra kütüphaneye gidip birkaç saat ders çalıştım.
B
Hava soğuyunca montunu giy, dışarı çık.
C
Bu kitabı okudum ve arkadaşlarıma önerdim.
D
Yarın erkenden kalkacağım.

Çözüm

Birleşik cümlede en az bir **yan cümlecik** (genellikle fiilimsiyle ya da şart ekiyle kurulan bölüm) bulunur; bu yan cümlecik temel cümleyi tamamlar. B seçeneğinde “**Hava soğuyunca**” bölümü, “soğuyunca” zarf-fiiliyle kurulmuş bir **yan cümleciktir**. Temel cümle ise “montunu giy, dışarı çık” kısmıdır. Bu nedenle cümle yapısına göre birleşik cümledir. A seçeneğinde “gidip” bağ-fiil gibi görünse de cümlede tek yargı (çalıştım) etrafında sıralanan eylemler vardır; LGS düzeyinde bu tür kullanım genellikle birleşik cümle olarak değil, tek yargılı yapı olarak değerlendirilir. C seçeneği “ve” bağlacıyla iki yüklemi bağladığı için **sıralı cümledir** (okudum / önerdim). D seçeneğinde tek yüklem bulunduğundan **basit cümledir**.
3. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 3

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre "birleşik cümle"dir?
A
Sınavdan sonra kütüphaneye gittim ve bir süre kitap okudum.
B
Yağmur başlayınca herkes hızlıca içeri girdi.
C
Bugün okuldan erken çıktım.
D
Hem ders çalıştı hem de odasını topladı.

Çözüm

Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (fiilimsiyle ya da şart/ki’li yapı gibi) bulunduran cümledir. Yan cümlecik, temel yargıya ek bir yargı veya zaman/koşul/amaç gibi anlam ilişkisi katar. B seçeneğinde "Yağmur başlayınca" bölümü -ınca zarf-fiil ekiyle kurulmuş bir yan cümleciktir. Temel yargı ise "herkes hızlıca içeri girdi" kısmındadır. Bu nedenle cümle yapısına göre birleşik cümledir. A seçeneği "...gittim" ve "...okudum" olmak üzere iki yüklem içerir ve "ve" bağlacıyla bağlanmıştır; bu, sıralı cümledir. C seçeneğinde tek yüklem vardır (çıktım); basit cümledir. D seçeneğinde de iki yüklem "hem... hem..." ile bağlanmıştır; bu da sıralı cümledir.
4. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 4

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre birleşik cümledir?
A
Sınavdan sonra arkadaşlarımla kütüphaneye gittim.
B
Kitabı bitirince sana da vereceğim.
C
Bu konuyu anladım, şimdi test çözeceğim.
D
Ne kadar uğraşsa da soruyu çözemedi.

Çözüm

Yapısına göre birleşik cümlede en az bir yan cümlecik (fiilimsiyle kurulan ya da şart, ki’li vb. yapılarla oluşan bölüm) bulunur. Yan cümlecik, temel cümleye anlamca bağlanır. A şıkkı tek bir yükleme ("gittim") bağlıdır; içinde fiilimsiyle kurulmuş yan cümlecik yoktur. Bu nedenle basit cümledir. B şıkkında "bitirince" sözcüğü zarf-fiildir ve "kitabı bitirince" bölümü yan cümlecik oluşturur. Temel cümle "sana da vereceğim"dir. Yan cümlecik + temel cümle yapısı olduğu için birleşik cümledir. C şıkkında iki ayrı yüklem vardır: "anladım" ve "çözeceğim". Bu, virgülle bağlanmış sıralı cümledir; birleşik cümle değildir. D şıkkında tek yüklem "çözemedi"dir. "Ne kadar uğraşsa da" ifadesi zarf tümleci görevinde bir söz grubudur; fiilimsiyle kurulmuş bir yan cümlecik yapısı yoktur. Bu yüzden birleşik değil, tek yüklemli basit cümle kabul edilir. Doğru cevap: B.
5. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 5

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisi "şart (koşul) cümlesi"dir?
A
Derslerini düzenli çalıştığı için sınavdan yüksek not aldı.
B
Kitabı bitirince sana da vereceğim.
C
Bu konuyu daha önce de anlatmıştım.
D
Ne kadar uğraşsa da soruyu çözemedi.

Çözüm

Şart (koşul) cümlelerinde bir durumun gerçekleşmesi, başka bir durumun gerçekleşmesine bağlanır. Bu tür cümlelerde genellikle “-se/-sa” eki veya “ise”, “şartıyla” gibi ifadeler bulunur. Anlam olarak “... olursa ... olur” biçiminde düşünülebilir. B seçeneğinde “Kitabı bitirince sana da vereceğim.” cümlesinde, kitabı bitirme eylemi gerçekleşirse kitabı verme eylemi gerçekleşecektir. Yani ikinci durum, birinci duruma koşul olarak bağlanmıştır; bu nedenle şart (koşul) cümlesidir. A seçeneği “... için” ifadesiyle neden-sonuç bildirir (yüksek not almanın nedeni düzenli çalışmaktır). C seçeneği yalnızca bilgi/hatırlatma bildirir, koşul anlamı yoktur. D seçeneğinde “...sa da” yapısı zıtlık/karşıtlık (beklenenin tersine sonuç) bildirir; koşul cümlesi değildir.
6. soru

LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 6

Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre "birleşik cümle"dir?
A
Sınavdan sonra arkadaşlarımla kütüphaneye gittim.
B
Hava soğuyunca dışarı çıkmaktan vazgeçtik.
C
Bu kitabı dün akşam bir solukta bitirdim.
D
Bahçedeki çiçekleri suladım ve içeri girdim.

Çözüm

Cümleler yapısına göre; basit (tek yüklem), birleşik (en az bir yan cümlecik + temel cümle), sıralı ve bağlı cümle olarak incelenir. B seçeneğinde "Hava soğuyunca" bölümü -ınca/-ince zarf-fiil ekiyle kurulmuş bir yan cümleciktir. Bu yan cümlecik, temel cümle olan "dışarı çıkmaktan vazgeçtik" cümlesine zaman anlamı katar. Yan cümlecik + temel cümle birlikte bulunduğu için bu cümle yapısına göre birleşik cümledir. A ve C seçeneklerinde tek yüklem vardır ("gittim", "bitirdim"); bu nedenle basit cümledir. D seçeneğinde iki yüklem vardır ("suladım" ve "girdim") ve bu iki cümle "ve" bağlacıyla bağlanmıştır; bu nedenle bağlı cümledir (birleşik cümle değildir).
Numicorn uygulaması

Cümle Çeşitleri çalışmasını uygulamada sürdür.

Sorularını çözdür, tekrarlarını takip et ve eksiklerini daha düzenli gör.

Soru çözümüKonu tekrarıGelişim takibi