1. soru
LGS - Cümle Çeşitleri - Orta Test - Cümle Çeşitleri 1 - 1
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapılarına göre "girişik birleşik cümle"dir?
A
Sınavdan sonra arkadaşlarımla sinemaya gittim.
B
Hava soğuduğu için dışarı çıkmadık.
C
Kitap okumayı sevdiğim için her gün kütüphaneye uğrarım.
D
Yağmur başladı ama biz yürüyüşe devam ettik.
Çözüm
Girişik birleşik cümle; içinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunan cümledir. Fiilimsiler cümleye yan anlam katar ve cümlede "yan cümlecik" gibi görev yapar.
A seçeneğinde tek yargı vardır ("gittim"); fiilimsi yoktur. Bu nedenle basit cümledir.
B seçeneğinde "soğuduğu" çekimli fiildir ("soğudu" + ilgi eki "-ğu"); fiilimsi değildir. Ayrıca "çıkmadık" ikinci yargıdır. Bu nedenle şart/neden-sonuç ilişkili birleşik cümle olsa da girişik birleşik değildir.
C seçeneğinde "okumayı" sözcüğündeki "okuma" isim-fiildir ("-ma"), yani fiilimsi vardır. Temel yargı "uğrarım"dır; fiilimsi içeren bölüm cümleye neden anlamı katar. Bu yüzden yapılarına göre girişik birleşik cümledir.
D seçeneğinde iki çekimli fiil vardır: "başladı" ve "devam ettik". "Ama" bağlacıyla bağlandığı için sıralı cümledir; fiilimsi olmadığı için girişik birleşik değildir.
