9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Ses Bilgisi Testleri

Ses bilgisi konusu; ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, kaynaştırma ve ses olaylarını tanımayı gerektirir. Bu testler, Türkçe dil bilgisi sorularında ses değişimlerini fark etmeni sağlar.

Ses Olayları Nasıl Bulunur?

Sözcüğün kökü ve aldığı ek karşılaştırılmalı, ek gelince hangi sesin değiştiği veya düştüğü belirlenmelidir. Ses olayını yalnızca sonuca bakarak değil, sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle düşünmek gerekir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesi sık karıştırılır. Yumuşamada sert ünsüz yumuşar; benzeşmede ekin başındaki ünsüz sertleşir.

8. Test

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ulama (bağlama) yapılması zorunludur? A) Bu iş *çok iyi* oldu. B) Onu *her gün* ararım. C) Burada *bir an* dur. D) O *az önce* geldi.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Ünsüzle biten “çok” ile ünlüyle başlayan “iyi” yan yana gelince konuşmada ulama yapılır: ço-kiyi. “Her gün” ve “az önce” ünsüz-ünsüz/ünsüz-ünlü yapısında olsa da zorunlu ulama niteliği taşımaz. “Bir an”da ise “r” zaten söylenir, ulama zorunluluğu belirgin değildir.

  1. Çözüm: Ünsüzle biten “çok” ile ünlüyle başlayan “iyi” yan yana gelince konuşmada ulama yapılır: ço-kiyi. “Her gün” ve “az önce” ünsüz-ünsüz/ünsüz-ünlü yapısında olsa da zorunlu ulama niteliği taşımaz. “Bir an”da ise “r” zaten söylenir, ulama zorunluluğu belirgin değildir.

Ünsüzle biten “çok” ile ünlüyle başlayan “iyi” yan yana gelince konuşmada ulama yapılır: ço-kiyi. “Her gün” ve “az önce” ünsüz-ünsüz/ünsüz-ünlü yapısında olsa da zorunlu ulama niteliği taşımaz. “Bir an”da ise “r” zaten söylenir, ulama zorunluluğu belirgin değildir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi vardır? A) Onun burnu kanadı. B) Bu şehirde büyüdüm. C) Aklım karıştı. D) Gönlü kırıldı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Akıl” sözcüğü iyelik eki alınca ikinci hecedeki ı düşer: akıl → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

  1. Çözüm: “Akıl” sözcüğü iyelik eki alınca ikinci hecedeki ı düşer: akıl → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

“Akıl” sözcüğü iyelik eki alınca ikinci hecedeki ı düşer: akıl → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ünlü daralması birlikte görülmüştür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Çıkıp” sözcüğü “çık-” fiiline -ıp eki gelince k→ğ yumuşaması olur (çıkıp→çığıp). “Aradı” ise “ara-” fiilinde ünlü daralması değil, düz ekli çekimdir; ancak “çıkıp”taki yumuşama ve “çıkıp” bağlamında “çık-” fiilinin daralmaya uğraması söz konusu değildir; doğru örnek “sokağa” (sokak+a→sokağa) yumuşaması ve “çıkıp” (çık-ıp) ile “aradı” (ara-dı) içinde “ara-”da daralma yoktur. Bu yüzden yalnız D’de iki olay bir arada değerlendirilir.

  1. Çözüm: “Çıkıp” sözcüğü “çık-” fiiline -ıp eki gelince k→ğ yumuşaması olur (çıkıp→çığıp). “Aradı” ise “ara-” fiilinde ünlü daralması değil, düz ekli çekimdir; ancak “çıkıp”taki yumuşama ve “çıkıp” bağlamında “çık-” fiilinin daralmaya uğraması söz konusu değildir; doğru örnek “sokağa” (sokak+a→sokağa) yumuşaması ve “çıkıp” (çık-ıp) ile “aradı” (ara-dı) içinde “ara-”da daralma yoktur. Bu yüzden yalnız D’de iki olay bir arada değerlendirilir.

“Çıkıp” sözcüğü “çık-” fiiline -ıp eki gelince k→ğ yumuşaması olur (çıkıp→çığıp). “Aradı” ise “ara-” fiilinde ünlü daralması değil, düz ekli çekimdir; ancak “çıkıp”taki yumuşama ve “çıkıp” bağlamında “çık-” fiilinin daralmaya uğraması söz konusu değildir; doğru örnek “sokağa” (sokak+a→sokağa) yumuşaması ve “çıkıp” (çık-ıp) ile “aradı” (ara-dı) içinde “ara-”da daralma yoktur. Bu yüzden yalnız D’de iki olay bir arada değerlendirilir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Kitap" sözcüğü ek alınca p sesi b’ye dönüşür: kitabı.

  1. Çözüm: "Kitap" sözcüğü ek alınca p sesi b’ye dönüşür: kitabı.

"Kitap" sözcüğü ek alınca p sesi b’ye dönüşür: kitabı.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Ağız" sözcüğü ek alınca ikinci hecedeki ünlü düşer: ağzı.

  1. Çözüm: "Ağız" sözcüğü ek alınca ikinci hecedeki ünlü düşer: ağzı.

"Ağız" sözcüğü ek alınca ikinci hecedeki ünlü düşer: ağzı.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Sert ünsüzle biten "kitap" sözcüğü -da ekini -ta biçimine dönüştürür.

  1. Çözüm: Sert ünsüzle biten "kitap" sözcüğü -da ekini -ta biçimine dönüştürür.

Sert ünsüzle biten "kitap" sözcüğü -da ekini -ta biçimine dönüştürür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ulama yapılabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Akşam" ünsüzle biter, "eve" ünlüyle başlar; söyleyişte ulama yapılabilir.

  1. Çözüm: "Akşam" ünsüzle biter, "eve" ünlüyle başlar; söyleyişte ulama yapılabilir.

"Akşam" ünsüzle biter, "eve" ünlüyle başlar; söyleyişte ulama yapılabilir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünlü daralması vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Bekle-yor" birleşiminde e sesi i’ye daralır: bekliyor.

  1. Çözüm: "Bekle-yor" birleşiminde e sesi i’ye daralır: bekliyor.

"Bekle-yor" birleşiminde e sesi i’ye daralır: bekliyor.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Araba-s-ı" sözcüğünde s kaynaştırma ünsüzüdür.

  1. Çözüm: "Araba-s-ı" sözcüğünde s kaynaştırma ünsüzüdür.

"Araba-s-ı" sözcüğünde s kaynaştırma ünsüzüdür.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"His" sözcüğü yardımcı fiille birleşirken s ünsüzü türemiştir: hissetmek.

  1. Çözüm: "His" sözcüğü yardımcı fiille birleşirken s ünsüzü türemiştir: hissetmek.

"His" sözcüğü yardımcı fiille birleşirken s ünsüzü türemiştir: hissetmek.

Ses Bilgisi Hakkında

Ünsüz yumuşaması nedir?

Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında son sesinin yumuşamasıdır.

Ünsüz benzeşmesi nasıl olur?

Sert ünsüzle biten sözcüğe gelen ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesidir.

Ses olayları nasıl daha kolay bulunur?

Sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle ek aldıktan sonraki biçimi karşılaştırılmalıdır.