Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Ses Bilgisi Testleri

Ses bilgisi konusu; ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, kaynaştırma ve ses olaylarını tanımayı gerektirir. Bu testler, Türkçe dil bilgisi sorularında ses değişimlerini fark etmeni sağlar.

Ses Olayları Nasıl Bulunur?

Sözcüğün kökü ve aldığı ek karşılaştırılmalı, ek gelince hangi sesin değiştiği veya düştüğü belirlenmelidir. Ses olayını yalnızca sonuca bakarak değil, sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle düşünmek gerekir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesi sık karıştırılır. Yumuşamada sert ünsüz yumuşar; benzeşmede ekin başındaki ünsüz sertleşir.

Test seç

8 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test

7. Test

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusu 7. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır? A) Bu şehrin **suyu** kışın daha soğuk olur. B) Onun **kalbi** çok temizdir. C) Dosyayı **bilgisayara** aktardım. D) Bahçede **çiçekler** açtı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“su + -yu” birleşiminde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: su-y-u. “kalbi”de ünlü düşmesi/ünsüz yumuşaması söz konusu olabilir, kaynaştırma değildir. Diğerlerinde kaynaştırma ünsüzü yoktur.

  1. Çözüm: “su + -yu” birleşiminde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: su-y-u. “kalbi”de ünlü düşmesi/ünsüz yumuşaması söz konusu olabilir, kaynaştırma değildir. Diğerlerinde kaynaştırma ünsüzü yoktur.

“su + -yu” birleşiminde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: su-y-u. “kalbi”de ünlü düşmesi/ünsüz yumuşaması söz konusu olabilir, kaynaştırma değildir. Diğerlerinde kaynaştırma ünsüzü yoktur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz türemesi vardır? A) **his** B) **affetmek** C) **saat** D) **yaprak**

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“affetmek” sözcüğünde kök “af” iken söyleyişte/yazımda ünsüz türemesiyle “ff” oluşur. “his”te türeme değil, yazımda bulunup söyleyişte düşen ünsüz (h) durumu vardır. “saat” ve “yaprak”ta ünsüz türemesi yoktur.

  1. Çözüm: “affetmek” sözcüğünde kök “af” iken söyleyişte/yazımda ünsüz türemesiyle “ff” oluşur. “his”te türeme değil, yazımda bulunup söyleyişte düşen ünsüz (h) durumu vardır. “saat” ve “yaprak”ta ünsüz türemesi yoktur.

“affetmek” sözcüğünde kök “af” iken söyleyişte/yazımda ünsüz türemesiyle “ff” oluşur. “his”te türeme değil, yazımda bulunup söyleyişte düşen ünsüz (h) durumu vardır. “saat” ve “yaprak”ta ünsüz türemesi yoktur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"Kitap" + "-cık" ekinde, sert ünsüz (p) etkisiyle ekin başındaki "c" → "ç" olur: kitapçık. Bu, ünsüz benzeşmesidir.

  1. Çözüm: "Kitap" + "-cık" ekinde, sert ünsüz (p) etkisiyle ekin başındaki "c" → "ç" olur: kitapçık. Bu, ünsüz benzeşmesidir.

"Kitap" + "-cık" ekinde, sert ünsüz (p) etkisiyle ekin başındaki "c" → "ç" olur: kitapçık. Bu, ünsüz benzeşmesidir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü (y, ş, s, n) kullanılmamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Kapısını" sözcüğünde iyelik eki "-ı" doğrudan gelir; araya kaynaştırma ünsüzü girmez. Diğer seçeneklerde "dünya-y-dı", "kulağ-ı-m-a" ve "iki-s-i" gibi kaynaştırma/bağlayıcı sesler görülür.

  1. Çözüm: "Kapısını" sözcüğünde iyelik eki "-ı" doğrudan gelir; araya kaynaştırma ünsüzü girmez. Diğer seçeneklerde "dünya-y-dı", "kulağ-ı-m-a" ve "iki-s-i" gibi kaynaştırma/bağlayıcı sesler görülür.

"Kapısını" sözcüğünde iyelik eki "-ı" doğrudan gelir; araya kaynaştırma ünsüzü girmez. Diğer seçeneklerde "dünya-y-dı", "kulağ-ı-m-a" ve "iki-s-i" gibi kaynaştırma/bağlayıcı sesler görülür.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ulama yapılması mümkün değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Ulama, birinci sözcük ünsüzle bitip ikinci sözcük ünlüyle başladığında olur. "Sert rüzgâr"da ikinci sözcük ünsüzle başladığı için ulama yapılamaz.

  1. Çözüm: Ulama, birinci sözcük ünsüzle bitip ikinci sözcük ünlüyle başladığında olur. "Sert rüzgâr"da ikinci sözcük ünsüzle başladığı için ulama yapılamaz.

Ulama, birinci sözcük ünsüzle bitip ikinci sözcük ünlüyle başladığında olur. "Sert rüzgâr"da ikinci sözcük ünsüzle başladığı için ulama yapılamaz.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem ünlü daralması hem de ünsüz yumuşaması birlikte vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Git-iyor" birleşiminde "t" ünsüzü ünlüyle başlayan ek aldığında "d"ye yumuşar: gidiyor. Ayrıca "-iyor" ekiyle söylenişte daralma (i’nin dar ünlü etkisi) görülür.

  1. Çözüm: "Git-iyor" birleşiminde "t" ünsüzü ünlüyle başlayan ek aldığında "d"ye yumuşar: gidiyor. Ayrıca "-iyor" ekiyle söylenişte daralma (i’nin dar ünlü etkisi) görülür.

"Git-iyor" birleşiminde "t" ünsüzü ünlüyle başlayan ek aldığında "d"ye yumuşar: gidiyor. Ayrıca "-iyor" ekiyle söylenişte daralma (i’nin dar ünlü etkisi) görülür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte hem ünlü düşmesi hem de ünsüz yumuşaması birlikte gerçekleşmiştir? A) Bu işin *gönlümce* olacağını sanmıyorum. B) Eski *ağacın* gölgesi yazın serinletir. C) Onun *burnu* her şeye karışır. D) Bu *kitabı* dün akşam bitirdim.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Ağaç” sözcüğü “ağacın” olurken ç→c ünsüz yumuşaması gerçekleşir. Ayrıca iki heceli “ağaç”ta ekle birlikte ara ünlü düşmesi (ağaç-ı > ağacı) türü daralma/ünlü kayması değil, ünlü düşmesi olarak değerlendirilir. Diğer seçeneklerde iki olay birlikte yoktur.

  1. Çözüm: “Ağaç” sözcüğü “ağacın” olurken ç→c ünsüz yumuşaması gerçekleşir. Ayrıca iki heceli “ağaç”ta ekle birlikte ara ünlü düşmesi (ağaç-ı > ağacı) türü daralma/ünlü kayması değil, ünlü düşmesi olarak değerlendirilir. Diğer seçeneklerde iki olay birlikte yoktur.

“Ağaç” sözcüğü “ağacın” olurken ç→c ünsüz yumuşaması gerçekleşir. Ayrıca iki heceli “ağaç”ta ekle birlikte ara ünlü düşmesi (ağaç-ı > ağacı) türü daralma/ünlü kayması değil, ünlü düşmesi olarak değerlendirilir. Diğer seçeneklerde iki olay birlikte yoktur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır? A) Bu konuda *işbirliği* yapmalıyız. B) Sınav için *kitapçıdan* test aldım. C) Yarın *dostça* konuşuruz. D) Onu *sabırla* dinledim.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kitap + -cı” eki sert ünsüzden sonra “-çı” olur: kitapçı (ünsüz benzeşmesi/sertleşme). “Dostça”da -ça zaten sert biçimiyle gelir, benzeşme örneği değildir. Diğerlerinde sertleşme yoktur.

  1. Çözüm: “Kitap + -cı” eki sert ünsüzden sonra “-çı” olur: kitapçı (ünsüz benzeşmesi/sertleşme). “Dostça”da -ça zaten sert biçimiyle gelir, benzeşme örneği değildir. Diğerlerinde sertleşme yoktur.

“Kitap + -cı” eki sert ünsüzden sonra “-çı” olur: kitapçı (ünsüz benzeşmesi/sertleşme). “Dostça”da -ça zaten sert biçimiyle gelir, benzeşme örneği değildir. Diğerlerinde sertleşme yoktur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır? A) Onun *suyu* çok soğuktu. B) Bu *evin* penceresi kırık. C) Yarın *okula* erken gideceğim. D) Bu *çocuk* çok zeki.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Su + -u” birleşirken iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: suyu. “Evin”de kaynaştırma yok, yalnızca ekleme vardır. “Okula” ve “çocuk”ta da kaynaştırma ünsüzü bulunmaz.

  1. Çözüm: “Su + -u” birleşirken iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: suyu. “Evin”de kaynaştırma yok, yalnızca ekleme vardır. “Okula” ve “çocuk”ta da kaynaştırma ünsüzü bulunmaz.

“Su + -u” birleşirken iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma ünsüzü “y” kullanılır: suyu. “Evin”de kaynaştırma yok, yalnızca ekleme vardır. “Okula” ve “çocuk”ta da kaynaştırma ünsüzü bulunmaz.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünlü daralması vardır? A) *başlıyor* B) *gözlük* C) *söyle* D) *büyüdü*

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Başla-yor” ekinde “a” ünlüsü “ı”ya daralır: başlıyor (ünlü daralması). “Gözlük”te ünlü değişimi yoktur. “Söyle” ve “büyüdü”de daralma gerçekleşmez.

  1. Çözüm: “Başla-yor” ekinde “a” ünlüsü “ı”ya daralır: başlıyor (ünlü daralması). “Gözlük”te ünlü değişimi yoktur. “Söyle” ve “büyüdü”de daralma gerçekleşmez.

“Başla-yor” ekinde “a” ünlüsü “ı”ya daralır: başlıyor (ünlü daralması). “Gözlük”te ünlü değişimi yoktur. “Söyle” ve “büyüdü”de daralma gerçekleşmez.

Ses Bilgisi Hakkında

Ünsüz yumuşaması nedir?

Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında son sesinin yumuşamasıdır.

Ünsüz benzeşmesi nasıl olur?

Sert ünsüzle biten sözcüğe gelen ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesidir.

Ses olayları nasıl daha kolay bulunur?

Sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle ek aldıktan sonraki biçimi karşılaştırılmalıdır.