Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Ses Bilgisi Testleri

Ses bilgisi konusu; ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, kaynaştırma ve ses olaylarını tanımayı gerektirir. Bu testler, Türkçe dil bilgisi sorularında ses değişimlerini fark etmeni sağlar.

Ses Olayları Nasıl Bulunur?

Sözcüğün kökü ve aldığı ek karşılaştırılmalı, ek gelince hangi sesin değiştiği veya düştüğü belirlenmelidir. Ses olayını yalnızca sonuca bakarak değil, sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle düşünmek gerekir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesi sık karıştırılır. Yumuşamada sert ünsüz yumuşar; benzeşmede ekin başındaki ünsüz sertleşir.

Test seç

8 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test

4. Test

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusu 4. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kaynaştırma ünsüzleri (y, ş, s, n) iki ünlü yan yana gelince kullanılır. "Araba" sözcüğünde ekleme yoktur; kaynaştırma ünsüzü de kullanılmamıştır.

  1. Çözüm: Kaynaştırma ünsüzleri (y, ş, s, n) iki ünlü yan yana gelince kullanılır. "Araba" sözcüğünde ekleme yoktur; kaynaştırma ünsüzü de kullanılmamıştır.

Kaynaştırma ünsüzleri (y, ş, s, n) iki ünlü yan yana gelince kullanılır. "Araba" sözcüğünde ekleme yoktur; kaynaştırma ünsüzü de kullanılmamıştır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Akıl” sözcüğü ek alınca orta hecedeki ı düşer: akıl + ım → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

  1. Çözüm: “Akıl” sözcüğü ek alınca orta hecedeki ı düşer: akıl + ım → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

“Akıl” sözcüğü ek alınca orta hecedeki ı düşer: akıl + ım → aklım. Bu olay ünlü düşmesidir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ulama yapılabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Ulama, ünsüzle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük gelince yapılır. “temiz ev” ifadesinde “z” sesi “e”ye ulanabilir.

  1. Çözüm: Ulama, ünsüzle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük gelince yapılır. “temiz ev” ifadesinde “z” sesi “e”ye ulanabilir.

Ulama, ünsüzle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük gelince yapılır. “temiz ev” ifadesinde “z” sesi “e”ye ulanabilir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Bahçe + si” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmediği için kaynaştırma ünsüzüne gerek yoktur. Diğerlerinde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için y kaynaştırması vardır.

  1. Çözüm: “Bahçe + si” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmediği için kaynaştırma ünsüzüne gerek yoktur. Diğerlerinde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için y kaynaştırması vardır.

“Bahçe + si” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmediği için kaynaştırma ünsüzüne gerek yoktur. Diğerlerinde iki ünlü karşılaşmasını önlemek için y kaynaştırması vardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ünlü düşmesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Karın" sözcüğü iyelik eki alınca orta hecedeki ünlü düşer: karın → karnı. Bu olay ünlü düşmesidir.

  1. Çözüm: "Karın" sözcüğü iyelik eki alınca orta hecedeki ünlü düşer: karın → karnı. Bu olay ünlü düşmesidir.

"Karın" sözcüğü iyelik eki alınca orta hecedeki ünlü düşer: karın → karnı. Bu olay ünlü düşmesidir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ulama yapılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kırmızı elma” ifadesinde “kırmızı” sözcüğü ünlüyle başlayan “elma” ile yan yana gelince son ünsüz, sonraki ünlüye bağlanarak okunur. Bu, ulama örneğidir.

  1. Çözüm: “Kırmızı elma” ifadesinde “kırmızı” sözcüğü ünlüyle başlayan “elma” ile yan yana gelince son ünsüz, sonraki ünlüye bağlanarak okunur. Bu, ulama örneğidir.

“Kırmızı elma” ifadesinde “kırmızı” sözcüğü ünlüyle başlayan “elma” ile yan yana gelince son ünsüz, sonraki ünlüye bağlanarak okunur. Bu, ulama örneğidir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Bahçe + -e" birleşiminde kaynaştırma ünsüzü gerekmez; doğrudan "bahçeye" olur. Diğerlerinde ünlüyle biten sözcük + ünlüyle başlayan ek arasında -y- kaynaştırması vardır (araba-y-ı, çocuk-u, defter-i değil; "defteri"de kaynaştırma yok gibi görünse de kök ünsüzle biter, ek ünlüyle başlar ve kaynaştırma gerekmez; ancak B ve C açık -y- içerir, D'de kaynaştırma yoktur; bu yüzden kaynaştırmasız olan A seçilmiştir).

  1. Çözüm: "Bahçe + -e" birleşiminde kaynaştırma ünsüzü gerekmez; doğrudan "bahçeye" olur. Diğerlerinde ünlüyle biten sözcük + ünlüyle başlayan ek arasında -y- kaynaştırması vardır (araba-y-ı, çocuk-u, defter-i değil; "defteri"de kaynaştırma yok gibi görünse de kök ünsüzle biter, ek ünlüyle başlar ve kaynaştırma gerekmez; ancak B ve C açık -y- içerir, D'de kaynaştırma yoktur; bu yüzden kaynaştırmasız olan A seçilmiştir).

"Bahçe + -e" birleşiminde kaynaştırma ünsüzü gerekmez; doğrudan "bahçeye" olur. Diğerlerinde ünlüyle biten sözcük + ünlüyle başlayan ek arasında -y- kaynaştırması vardır (araba-y-ı, çocuk-u, defter-i değil; "defteri"de kaynaştırma yok gibi görünse de kök ünsüzle biter, ek ünlüyle başlar ve kaynaştırma gerekmez; ancak B ve C açık -y- içerir, D'de kaynaştırma yoktur; bu yüzden kaynaştırmasız olan A seçilmiştir).

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması (sert ünsüzün yumuşaması) hem de ünlü düşmesi birlikte gerçekleşmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Ağız + -ı” birleşince ünlü düşmesi olur: ağızı → ağzı. Ayrıca son seste zayıflama/yumuşama görülür (ağız → ağz-). Bu yüzden iki olay birlikte B’de vardır.

  1. Çözüm: “Ağız + -ı” birleşince ünlü düşmesi olur: ağızı → ağzı. Ayrıca son seste zayıflama/yumuşama görülür (ağız → ağz-). Bu yüzden iki olay birlikte B’de vardır.

“Ağız + -ı” birleşince ünlü düşmesi olur: ağızı → ağzı. Ayrıca son seste zayıflama/yumuşama görülür (ağız → ağz-). Bu yüzden iki olay birlikte B’de vardır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ek almayla oluşan ses olayı diğerlerinden farklıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

A, B ve C’de sert ünsüz yumuşaması vardır (p/ç/k → b/c/g). D’de ise ünsüz türemesi/ikizleşme vardır: his + -i → hissi. Bu nedenle D farklıdır.

  1. Çözüm: A, B ve C’de sert ünsüz yumuşaması vardır (p/ç/k → b/c/g). D’de ise ünsüz türemesi/ikizleşme vardır: his + -i → hissi. Bu nedenle D farklıdır.

A, B ve C’de sert ünsüz yumuşaması vardır (p/ç/k → b/c/g). D’de ise ünsüz türemesi/ikizleşme vardır: his + -i → hissi. Bu nedenle D farklıdır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ulama nedeniyle ünsüz türemesi (kaynaştırma ünsüzü) değil, yalnızca ses akışıyla ilgili bir bağlanma (ulama) söz konusudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

B’de “ne olur” söylenişte “neolur” biçiminde ulama ile bağlanır; yeni bir kaynaştırma ünsüzü türemez. A, C ve D’de ise ünlüyle başlayan sözcüğe bağlanırken kaynaştırma ünsüzü (y) kullanımı söz konusudur (işi iyi → işiyi vb.).

  1. Çözüm: B’de “ne olur” söylenişte “neolur” biçiminde ulama ile bağlanır; yeni bir kaynaştırma ünsüzü türemez. A, C ve D’de ise ünlüyle başlayan sözcüğe bağlanırken kaynaştırma ünsüzü (y) kullanımı söz konusudur (işi iyi → işiyi vb.).

B’de “ne olur” söylenişte “neolur” biçiminde ulama ile bağlanır; yeni bir kaynaştırma ünsüzü türemez. A, C ve D’de ise ünlüyle başlayan sözcüğe bağlanırken kaynaştırma ünsüzü (y) kullanımı söz konusudur (işi iyi → işiyi vb.).

Ses Bilgisi Hakkında

Ünsüz yumuşaması nedir?

Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında son sesinin yumuşamasıdır.

Ünsüz benzeşmesi nasıl olur?

Sert ünsüzle biten sözcüğe gelen ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesidir.

Ses olayları nasıl daha kolay bulunur?

Sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle ek aldıktan sonraki biçimi karşılaştırılmalıdır.