Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Ses Bilgisi Testleri

Ses bilgisi konusu; ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, kaynaştırma ve ses olaylarını tanımayı gerektirir. Bu testler, Türkçe dil bilgisi sorularında ses değişimlerini fark etmeni sağlar.

Ses Olayları Nasıl Bulunur?

Sözcüğün kökü ve aldığı ek karşılaştırılmalı, ek gelince hangi sesin değiştiği veya düştüğü belirlenmelidir. Ses olayını yalnızca sonuca bakarak değil, sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle düşünmek gerekir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesi sık karıştırılır. Yumuşamada sert ünsüz yumuşar; benzeşmede ekin başındaki ünsüz sertleşir.

Test seç

8 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test

6. Test

9. Sınıf Türkçe Ses Bilgisi Testleri

Ses Bilgisi konusu 6. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"His" sözcüğü "-et" fiiliyle birleşirken ses türemesi olur: his + et → hisset-. Diğerlerinde türeme değil; pekiştirme ya da farklı ses olayı vardır.

  1. Çözüm: "His" sözcüğü "-et" fiiliyle birleşirken ses türemesi olur: his + et → hisset-. Diğerlerinde türeme değil; pekiştirme ya da farklı ses olayı vardır.

"His" sözcüğü "-et" fiiliyle birleşirken ses türemesi olur: his + et → hisset-. Diğerlerinde türeme değil; pekiştirme ya da farklı ses olayı vardır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ünlü düşmesi birlikte vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Ağız" sözcüğü ek alınca ünlü düşmesi olur: ağız → ağzı; ayrıca z, ünsüz yumuşaması değildir, ancak burada asıl ikinci olay "ğ"nin düşmesiyle hece daralması değil, ünlü düşmesidir ve kökteki "ı" düşer. Diğer seçeneklerde iki olay bir arada gerçekleşmez.

  1. Çözüm: "Ağız" sözcüğü ek alınca ünlü düşmesi olur: ağız → ağzı; ayrıca z, ünsüz yumuşaması değildir, ancak burada asıl ikinci olay "ğ"nin düşmesiyle hece daralması değil, ünlü düşmesidir ve kökteki "ı" düşer. Diğer seçeneklerde iki olay bir arada gerçekleşmez.

"Ağız" sözcüğü ek alınca ünlü düşmesi olur: ağız → ağzı; ayrıca z, ünsüz yumuşaması değildir, ancak burada asıl ikinci olay "ğ"nin düşmesiyle hece daralması değil, ünlü düşmesidir ve kökteki "ı" düşer. Diğer seçeneklerde iki olay bir arada gerçekleşmez.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde hem ünlü düşmesi hem de ünsüz yumuşaması birlikte gerçekleşmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Ağız” sözcüğü ek alınca ı ünlüsü düşer: ağız + ı → ağzı; ayrıca z yumuşama değildir, yumuşama aranmaz. Bu seçenekte ünlü düşmesi vardır ve “ağız” örneği aynı zamanda dar ünlünün düşmesiyle oluşur; diğerlerinde yalnızca yumuşama ya da yalnızca ünlü düşmesi görülür.

  1. Çözüm: “Ağız” sözcüğü ek alınca ı ünlüsü düşer: ağız + ı → ağzı; ayrıca z yumuşama değildir, yumuşama aranmaz. Bu seçenekte ünlü düşmesi vardır ve “ağız” örneği aynı zamanda dar ünlünün düşmesiyle oluşur; diğerlerinde yalnızca yumuşama ya da yalnızca ünlü düşmesi görülür.

“Ağız” sözcüğü ek alınca ı ünlüsü düşer: ağız + ı → ağzı; ayrıca z yumuşama değildir, yumuşama aranmaz. Bu seçenekte ünlü düşmesi vardır ve “ağız” örneği aynı zamanda dar ünlünün düşmesiyle oluşur; diğerlerinde yalnızca yumuşama ya da yalnızca ünlü düşmesi görülür.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Soru + a” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmesin diye “y” kaynaştırma ünsüzü girer: soruya. Diğerlerinde kaynaştırma yoktur.

  1. Çözüm: “Soru + a” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmesin diye “y” kaynaştırma ünsüzü girer: soruya. Diğerlerinde kaynaştırma yoktur.

“Soru + a” birleşiminde iki ünlü yan yana gelmesin diye “y” kaynaştırma ünsüzü girer: soruya. Diğerlerinde kaynaştırma yoktur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ulama (ünsüzle biten sözcüğün, ünlüyle başlayan sonraki sözcüğe bağlanarak okunması) vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Bir” sözcüğü ünsüzle biter, ardından ünlüyle başlayan “an” gelir; okunuşta “bi-ran” şeklinde bağlanır. Bu durum ulamadır.

  1. Çözüm: “Bir” sözcüğü ünsüzle biter, ardından ünlüyle başlayan “an” gelir; okunuşta “bi-ran” şeklinde bağlanır. Bu durum ulamadır.

“Bir” sözcüğü ünsüzle biter, ardından ünlüyle başlayan “an” gelir; okunuşta “bi-ran” şeklinde bağlanır. Bu durum ulamadır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması (p-ç-t-k > b-c-d-ğ) vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Kitap” sözcüğü belirtme durum eki alınca “kitabı” olur. Son seste p > b yumuşaması gerçekleşmiştir.

  1. Çözüm: “Kitap” sözcüğü belirtme durum eki alınca “kitabı” olur. Son seste p > b yumuşaması gerçekleşmiştir.

“Kitap” sözcüğü belirtme durum eki alınca “kitabı” olur. Son seste p > b yumuşaması gerçekleşmiştir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem ünlü daralması hem de kaynaştırma ünsüzü vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Söyle-” fiiline “-yor” eklenince e → ü daralması olur (söyleyor → söylüyor) ve iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma “y”si bulunur. Diğerlerinde daralma var olsa da kaynaştırma ünsüzü yoktur.

  1. Çözüm: “Söyle-” fiiline “-yor” eklenince e → ü daralması olur (söyleyor → söylüyor) ve iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma “y”si bulunur. Diğerlerinde daralma var olsa da kaynaştırma ünsüzü yoktur.

“Söyle-” fiiline “-yor” eklenince e → ü daralması olur (söyleyor → söylüyor) ve iki ünlü yan yana gelmesin diye kaynaştırma “y”si bulunur. Diğerlerinde daralma var olsa da kaynaştırma ünsüzü yoktur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte hem ünlü düşmesi hem de ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir? A) Onun **ağzından** çıkan sözlere kimse inanmadı. B) Bu işin **karnı** doyurmadığını artık anladı. C) Çocuk, **burnunu** silip yeniden oyuna döndü. D) Toplantının **sonucu** beklenenden iyi çıktı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Ağız” sözcüğü “ağzı” olurken ünlü düşmesi (ağız→ağz-) gerçekleşir. “Ağız” sonundaki “z” ünsüzü de ek aldığında yumuşama/tonlulaşma gösterir (sertleşme değil), biçim “ağzı/ağzından” olur. Diğerlerinde bu iki olay birlikte yoktur.

  1. Çözüm: “Ağız” sözcüğü “ağzı” olurken ünlü düşmesi (ağız→ağz-) gerçekleşir. “Ağız” sonundaki “z” ünsüzü de ek aldığında yumuşama/tonlulaşma gösterir (sertleşme değil), biçim “ağzı/ağzından” olur. Diğerlerinde bu iki olay birlikte yoktur.

“Ağız” sözcüğü “ağzı” olurken ünlü düşmesi (ağız→ağz-) gerçekleşir. “Ağız” sonundaki “z” ünsüzü de ek aldığında yumuşama/tonlulaşma gösterir (sertleşme değil), biçim “ağzı/ağzından” olur. Diğerlerinde bu iki olay birlikte yoktur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde iki sözcükte de ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır? A) **kitapçı** – **ağaçtan** B) **renkten** – **yurtsever** C) **çocuktan** – **gözlükçü** D) **sepetçi** – **yazgım**

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“kitap+cı” → “kitapçı” (c→ç) ve “ağaç+dan” → “ağaçtan” (d→t) sertleşmedir. B’de yalnız “renkten” sertleşir; C’de “çocuktan” sertleşir ama “gözlükçü”de sertleşme yoktur. D’de “sepetçi” sertleşir, “yazgım”da sertleşme yoktur.

  1. Çözüm: “kitap+cı” → “kitapçı” (c→ç) ve “ağaç+dan” → “ağaçtan” (d→t) sertleşmedir. B’de yalnız “renkten” sertleşir; C’de “çocuktan” sertleşir ama “gözlükçü”de sertleşme yoktur. D’de “sepetçi” sertleşir, “yazgım”da sertleşme yoktur.

“kitap+cı” → “kitapçı” (c→ç) ve “ağaç+dan” → “ağaçtan” (d→t) sertleşmedir. B’de yalnız “renkten” sertleşir; C’de “çocuktan” sertleşir ama “gözlükçü”de sertleşme yoktur. D’de “sepetçi” sertleşir, “yazgım”da sertleşme yoktur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması vardır? A) Dün akşam seni burada **bekliyor** sandım. B) Bu konuyu daha sonra **anlayacak**. C) Herkes onu çok **seviyor**. D) Soruyu kimse **bilmiyor**.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Ünlü daralması, -yor eki gelirken a/e’nin ı/i/u/ü’ye dönüşmesidir: “seviyor” (< sever + yor). “bekliyor” ve “bilmiyor”da kökte a/e daralması yoktur. “anlayacak”ta daralma değil, normal ekleşme vardır.

  1. Çözüm: Ünlü daralması, -yor eki gelirken a/e’nin ı/i/u/ü’ye dönüşmesidir: “seviyor” (< sever + yor). “bekliyor” ve “bilmiyor”da kökte a/e daralması yoktur. “anlayacak”ta daralma değil, normal ekleşme vardır.

Ünlü daralması, -yor eki gelirken a/e’nin ı/i/u/ü’ye dönüşmesidir: “seviyor” (< sever + yor). “bekliyor” ve “bilmiyor”da kökte a/e daralması yoktur. “anlayacak”ta daralma değil, normal ekleşme vardır.

Ses Bilgisi Hakkında

Ünsüz yumuşaması nedir?

Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında son sesinin yumuşamasıdır.

Ünsüz benzeşmesi nasıl olur?

Sert ünsüzle biten sözcüğe gelen ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesidir.

Ses olayları nasıl daha kolay bulunur?

Sözcüğün ek almadan önceki biçimiyle ek aldıktan sonraki biçimi karşılaştırılmalıdır.