9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik Mantik Testleri

Mantık konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Mantık Testleri

Mantık testleri; önerme kavramını, doğruluk değerlerini, ve, veya, değil bağlaçlarını, koşullu önermeleri ve denk önermeleri pekiştirir. Sorularda doğruluk tablosu kurmak hataları azaltır.

Önerme ve Bağlaçlar

Doğru ya da yanlış kesin hüküm bildiren ifadelere önerme denir. Değil bağlacı doğruluk değerini tersine çevirir; ve bağlacı iki önerme de doğruyken doğru olur; veya bağlacı en az bir önerme doğruyken doğrudur.

Koşullu Önermeler

p ise q biçimindeki koşullu önermelerde yalnız p doğru, q yanlış olduğunda önerme yanlıştır. Denk önermeleri anlamak için doğruluk değerlerini karşılaştırmak gerekir.

3. Test

9. Sınıf Matematik Mantik Testleri

Mantık konusu 3. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki önermeye denk olan ifadeyi bulunuz.

¬(p(q¬p))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen önerme: ¬ ( p ∧ ( q ∨ ¬ p ) ) 1) dağıtma özelliğini kullanarak parantez içini açalım: p ∧ ( q ∨ ¬ p ) = ( p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ p ) 2) Çelişki kuralı: p ve ¬p aynı anda doğru olamaz. p ∧ ¬ p = F 3) Bu durumda ifade sadeleşir: ( p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ p ) = ( p ∧ q ) ∨ F = p ∧ q 4) Başlangıçtaki önerme şimdi şu hale gelir: ¬ ( p ∧ q ) 5) De Morgan kuralını uygulayalım: ¬ ( p ∧ q ) = ¬ p ∨ ¬ q 6) Bulduğumuz sonuç şıklarla karşılaştırılırsa: ¬ p ∨ ¬ q Bu ifade şıkkıA671dır. Yani verilen önermeye denk olan ifade B ’dir.

  1. Çözüm: Verilen önerme: ¬ ( p ∧ ( q ∨ ¬ p ) ) 1) dağıtma özelliğini kullanarak parantez içini açalım: p ∧ ( q ∨ ¬ p ) = ( p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ p ) 2) Çelişki kuralı: p ve ¬p aynı anda doğru olamaz. p ∧ ¬ p = F 3) Bu durumda ifade sadeleşir: ( p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ p ) = ( p ∧ q ) ∨ F = p ∧ q 4) Başlangıçtaki önerme şimdi şu hale gelir: ¬ ( p ∧ q ) 5) De Morgan kuralını uygulayalım: ¬ ( p ∧ q ) = ¬ p ∨ ¬ q 6) Bulduğumuz sonuç şıklarla karşılaştırılırsa: ¬ p ∨ ¬ q Bu ifade şıkkıA671dır. Yani verilen önermeye denk olan ifade B ’dir.

Verilen önerme:

¬(p(q¬p))

1) dağıtma özelliğini kullanarak parantez içini açalım:

p(q¬p)=(pq)(p¬p)

2) Çelişki kuralı: p ve ¬p aynı anda doğru olamaz.

p¬p=F

3) Bu durumda ifade sadeleşir:

(pq)(p¬p)=(pq)F=pq

4) Başlangıçtaki önerme şimdi şu hale gelir:

¬(pq)

5) De Morgan kuralını uygulayalım:

¬(pq)=¬p¬q

6) Bulduğumuz sonuç şıklarla karşılaştırılırsa:

¬p¬q

Bu ifade B şıkkıdır. Yani verilen önermeye denk olan ifade B’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerler için

p=Doğru,q=Yanlış

önermesinin doğruluk değerini bulun:

(p¬q)(pq)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen doğruluk değerlerini yazalım: p = Doğru, q = Yanlış Önce ikinci önermenin değillemesini bulalım: ¬ q = Doğru Şimdi sol tarafı (ve) ile hesaplayalım: ( p ∧ ¬ q ) = Doğru Sağ tarafta (ancak ve ancak) değerini bulalım: ( p ↔ q ) = Yanlış Son olarak koşullu önermeyi değerlendirelim (Doğru → Yanlış sonucu Yanlıştır): ( p ∧ ¬ q ) → ( p ↔ q ) = Yanlış Sonuç: Önerme Yanlış olduğundan doğru seçenek B 'dir.

  1. Çözüm: Verilen doğruluk değerlerini yazalım: p = Doğru, q = Yanlış Önce ikinci önermenin değillemesini bulalım: ¬ q = Doğru Şimdi sol tarafı (ve) ile hesaplayalım: ( p ∧ ¬ q ) = Doğru Sağ tarafta (ancak ve ancak) değerini bulalım: ( p ↔ q ) = Yanlış Son olarak koşullu önermeyi değerlendirelim (Doğru → Yanlış sonucu Yanlıştır): ( p ∧ ¬ q ) → ( p ↔ q ) = Yanlış Sonuç: Önerme Yanlış olduğundan doğru seçenek B 'dir.

Verilen doğruluk değerlerini yazalım:

p=Doğru,q=Yanlış

Önce ikinci önermenin değillemesini bulalım:

¬q=Doğru

Şimdi sol tarafı (ve) ile hesaplayalım:

(p¬q)=Doğru

Sağ tarafta (ancak ve ancak) değerini bulalım:

(pq)=Yanlış

Son olarak koşullu önermeyi değerlendirelim (Doğru → Yanlış sonucu Yanlıştır):

(p¬q)(pq)=Yanlış

Sonuç: Önerme Yanlış olduğundan doğru seçenek B'dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi ¬(pq) önermesine denktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kontrol: Aranan önerme aşağıdaki gibidir. ¬ ( p ↔ q ) Önce çift yönlü koşulun eşdeğerini yazalım. p ↔ q ≡ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Bu eşdeğerliği baştaki ifadede yerine koyup tümünü değilleyelim. ¬ ( p ↔ q ) ≡ ¬ ( ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ) De Morgan kuralını uygulayalım. ¬ ( ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ) ≡ ¬ ( p ∧ q ) ∧ ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Şimdi her bir değillemeyi ayrı ayrı açalım. ¬ ( p ∧ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∨ q ) Bu iki sonucu birleştirelim. ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) dağılma özelliği ile açıp sadeleştirelim. ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) ≡ ( ( ¬ p ∧ p ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( ¬ q ∧ p ) ∨ ( ¬ q ∧ q ) ) Çelişki olan terimler her zaman yanlış olduğundan elenir. ( ¬ p ∧ p ) ≡ F ( ¬ q ∧ q ) ≡ F Geriye kalan ifade: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ q ) Bu ifade şıklarda yer alan seçenekle aynıdır (sıra farkı önemsizdir). Doğru cevap: C856

  1. Çözüm: Kontrol: Aranan önerme aşağıdaki gibidir. ¬ ( p ↔ q ) Önce çift yönlü koşulun eşdeğerini yazalım. p ↔ q ≡ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Bu eşdeğerliği baştaki ifadede yerine koyup tümünü değilleyelim. ¬ ( p ↔ q ) ≡ ¬ ( ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ) De Morgan kuralını uygulayalım. ¬ ( ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ) ≡ ¬ ( p ∧ q ) ∧ ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Şimdi her bir değillemeyi ayrı ayrı açalım. ¬ ( p ∧ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∨ q ) Bu iki sonucu birleştirelim. ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) dağılma özelliği ile açıp sadeleştirelim. ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) ≡ ( ( ¬ p ∧ p ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( ¬ q ∧ p ) ∨ ( ¬ q ∧ q ) ) Çelişki olan terimler her zaman yanlış olduğundan elenir. ( ¬ p ∧ p ) ≡ F ( ¬ q ∧ q ) ≡ F Geriye kalan ifade: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ q ) Bu ifade şıklarda yer alan seçenekle aynıdır (sıra farkı önemsizdir). Doğru cevap: C856

Kontrol: Aranan önerme aşağıdaki gibidir.

¬(pq)

Önce çift yönlü koşulun eşdeğerini yazalım.

pq(pq)(¬p¬q)

Bu eşdeğerliği baştaki ifadede yerine koyup tümünü değilleyelim.

¬(pq)¬((pq)(¬p¬q))

De Morgan kuralını uygulayalım.

¬((pq)(¬p¬q))¬(pq)¬(¬p¬q)

Şimdi her bir değillemeyi ayrı ayrı açalım.

¬(pq)(¬p¬q)¬(¬p¬q)(pq)

Bu iki sonucu birleştirelim.

¬(pq)(¬p¬q)(pq)

dağılma özelliği ile açıp sadeleştirelim.

(¬p¬q)(pq)((¬pp)(¬pq)(¬qp)(¬qq))

Çelişki olan terimler her zaman yanlış olduğundan elenir.

(¬pp)F(¬qq)F

Geriye kalan ifade:

¬(pq)(¬pq)(p¬q)

Bu ifade şıklarda yer alan seçenekle aynıdır (sıra farkı önemsizdir). Doğru cevap:

A

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi

pq

önermesi ile mantıksal olarak eşdeğerdir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Doğru şık B ’dir. Çünkü bir önermenin koşullu ifadesi, karşıt-tersi (kontrpozitifi) ile mantıksal olarak eşdeğerdir. 1) Eşdeğerliği aranan önerme: p → q 2) Koşullu önerme için temel dönüşüm: p → q ≡ ¬ p ∨ q 3) şıkkıD210ndaki önermeyi aynı kuralla açalım: ¬ q → ¬ p 4) Koşullu önerme kuralını burada uygularsak: ( ¬ q → ¬ p ) ≡ ¬ ( ¬ q ) ∨ ¬ p 5) Çift değillemeyi sadeleştirelim: ¬ ( ¬ q ) ∨ ¬ p ≡ q ∨ ¬ p 6) Veya işlemi değişme özelliğine sahip olduğundan terimleri yer değiştirebiliriz: q ∨ ¬ p ≡ ¬ p ∨ q 7) 2. adımda bulunan ifade ile aynı olduğuna göre eşdeğerlik sağlanır: ¬ p ∨ q ≡ ( ¬ q → ¬ p ) Sonuç: p → q ≡ ¬ q → ¬ p Bu da seçenekler içinde şıkkıD648dır.

  1. Çözüm: Doğru şık B ’dir. Çünkü bir önermenin koşullu ifadesi, karşıt-tersi (kontrpozitifi) ile mantıksal olarak eşdeğerdir. 1) Eşdeğerliği aranan önerme: p → q 2) Koşullu önerme için temel dönüşüm: p → q ≡ ¬ p ∨ q 3) şıkkıD210ndaki önermeyi aynı kuralla açalım: ¬ q → ¬ p 4) Koşullu önerme kuralını burada uygularsak: ( ¬ q → ¬ p ) ≡ ¬ ( ¬ q ) ∨ ¬ p 5) Çift değillemeyi sadeleştirelim: ¬ ( ¬ q ) ∨ ¬ p ≡ q ∨ ¬ p 6) Veya işlemi değişme özelliğine sahip olduğundan terimleri yer değiştirebiliriz: q ∨ ¬ p ≡ ¬ p ∨ q 7) 2. adımda bulunan ifade ile aynı olduğuna göre eşdeğerlik sağlanır: ¬ p ∨ q ≡ ( ¬ q → ¬ p ) Sonuç: p → q ≡ ¬ q → ¬ p Bu da seçenekler içinde şıkkıD648dır.

Doğru şık B’dir. Çünkü bir önermenin koşullu ifadesi, karşıt-tersi (kontrpozitifi) ile mantıksal olarak eşdeğerdir.

1) Eşdeğerliği aranan önerme:

pq

2) Koşullu önerme için temel dönüşüm:

pq¬pq

3) şıkkıD627ndaki önermeyi aynı kuralla açalım:

¬q¬p

4) Koşullu önerme kuralını burada uygularsak:

(¬q¬p)¬(¬q)¬p

5) Çift değillemeyi sadeleştirelim:

¬(¬q)¬pq¬p

6) Veya işlemi değişme özelliğine sahip olduğundan terimleri yer değiştirebiliriz:

q¬p¬pq

7) 2. adımda bulunan ifade ile aynı olduğuna göre eşdeğerlik sağlanır:

¬pq(¬q¬p)

Sonuç:

pq¬q¬p

Bu da seçenekler içinde B şıkkıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi

¬(pq)

önermesine eşdeğerdir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kontrol edilecek önerme: ¬ ( p → q ) 1) Önce koşullu önermeyi eşdeğer biçimde yazalım: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) 2) Bu eşdeğerliği ilk ifadede yerine yazalım: ¬ ( p → q ) ≡ ¬ ( ¬ p ∨ q ) 3) De Morgan kuralını uygulayalım: ¬ ( ¬ p ∨ q ) ≡ ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) 4) Çift değili sadeleştirelim: ¬ ( ¬ p ) ≡ p 5) Sonuç ifadeyi yazalım: ¬ ( p → q ) ≡ ( p ∧ ¬ q ) 6) Şık kontrolü: A şıkkındaki ifade ile elde edilen ifade aynıdır. p ∧ ¬ q Sonuç: Doğru cevap A’dır.

  1. Çözüm: Kontrol edilecek önerme: ¬ ( p → q ) 1) Önce koşullu önermeyi eşdeğer biçimde yazalım: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) 2) Bu eşdeğerliği ilk ifadede yerine yazalım: ¬ ( p → q ) ≡ ¬ ( ¬ p ∨ q ) 3) De Morgan kuralını uygulayalım: ¬ ( ¬ p ∨ q ) ≡ ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) 4) Çift değili sadeleştirelim: ¬ ( ¬ p ) ≡ p 5) Sonuç ifadeyi yazalım: ¬ ( p → q ) ≡ ( p ∧ ¬ q ) 6) Şık kontrolü: A şıkkındaki ifade ile elde edilen ifade aynıdır. p ∧ ¬ q Sonuç: Doğru cevap A’dır.

Kontrol edilecek önerme:

¬(pq)

1) Önce koşullu önermeyi eşdeğer biçimde yazalım:

(pq)(¬pq)

2) Bu eşdeğerliği ilk ifadede yerine yazalım:

¬(pq)¬(¬pq)

3) De Morgan kuralını uygulayalım:

¬(¬pq)(¬(¬p)¬q)

4) Çift değili sadeleştirelim:

¬(¬p)p

5) Sonuç ifadeyi yazalım:

¬(pq)(p¬q)

6) Şık kontrolü: A şıkkındaki ifade ile elde edilen ifade aynıdır.

p¬q

Sonuç: Doğru cevap A’dır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ¬(pq) ile mantıksal olarak denktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İstenen ifade: ¬ ( p ↔ q ) Önce iki yönlü koşulun bilinen açılımını kullanalım: p ↔ q ≡ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Bunu başlangıç ifadesinde yerine yazalım: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ¬ [ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ] De Morgan kuralı ile: ¬ [ A ∨ B ] ≡ ( ¬ A ) ∧ ( ¬ B ) Burada A = ( p ∧ q ) ve B = ( ¬ p ∧ ¬ q ) olduğundan: ¬ [ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ] ≡ ¬ ( p ∧ q ) ∧ ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Parça parça sadeleştirelim: ¬ ( p ∧ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∨ q ) Bunları birleştirince: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) dağıtma kuralı ile açalım: ( X ∨ Y ) ∧ ( U ∨ V ) ≡ ( X ∧ U ) ∨ ( X ∧ V ) ∨ ( Y ∧ U ) ∨ ( Y ∧ V ) Burada X = ¬ p Y = ¬ q U = p V = q seçilirse: ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) ≡ ( ¬ p ∧ p ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( ¬ q ∧ p ) ∨ ( ¬ q ∧ q ) Çelişki olan terimler her zaman yanlıştır: ( ¬ p ∧ p ) ≡ F ( ¬ q ∧ q ) ≡ F Geriye: ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ q ) kalır. Sıra değişimi ile: ( p ∧ ¬ q ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B953 şıkkıdır.

  1. Çözüm: İstenen ifade: ¬ ( p ↔ q ) Önce iki yönlü koşulun bilinen açılımını kullanalım: p ↔ q ≡ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Bunu başlangıç ifadesinde yerine yazalım: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ¬ [ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ] De Morgan kuralı ile: ¬ [ A ∨ B ] ≡ ( ¬ A ) ∧ ( ¬ B ) Burada A = ( p ∧ q ) ve B = ( ¬ p ∧ ¬ q ) olduğundan: ¬ [ ( p ∧ q ) ∨ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ] ≡ ¬ ( p ∧ q ) ∧ ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) Parça parça sadeleştirelim: ¬ ( p ∧ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ¬ ( ¬ p ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∨ q ) Bunları birleştirince: ¬ ( p ↔ q ) ≡ ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) dağıtma kuralı ile açalım: ( X ∨ Y ) ∧ ( U ∨ V ) ≡ ( X ∧ U ) ∨ ( X ∧ V ) ∨ ( Y ∧ U ) ∨ ( Y ∧ V ) Burada X = ¬ p Y = ¬ q U = p V = q seçilirse: ( ¬ p ∨ ¬ q ) ∧ ( p ∨ q ) ≡ ( ¬ p ∧ p ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( ¬ q ∧ p ) ∨ ( ¬ q ∧ q ) Çelişki olan terimler her zaman yanlıştır: ( ¬ p ∧ p ) ≡ F ( ¬ q ∧ q ) ≡ F Geriye: ( ¬ p ∧ q ) ∨ ( p ∧ ¬ q ) kalır. Sıra değişimi ile: ( p ∧ ¬ q ) ∨ ( ¬ p ∧ q ) Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B953 şıkkıdır.

İstenen ifade:

¬(pq)

Önce iki yönlü koşulun bilinen açılımını kullanalım:

pq(pq)(¬p¬q)

Bunu başlangıç ifadesinde yerine yazalım:

¬(pq)¬[(pq)(¬p¬q)]

De Morgan kuralı ile:

¬[AB](¬A)(¬B)

Burada

A=(pq)

ve

B=(¬p¬q)

olduğundan:

¬[(pq)(¬p¬q)]¬(pq)¬(¬p¬q)

Parça parça sadeleştirelim:

¬(pq)(¬p¬q)¬(¬p¬q)(pq)

Bunları birleştirince:

¬(pq)(¬p¬q)(pq)

dağıtma kuralı ile açalım:

(XY)(UV)(XU)(XV)(YU)(YV)

Burada

X=¬pY=¬qU=pV=q

seçilirse:

(¬p¬q)(pq)(¬pp)(¬pq)(¬qp)(¬qq)

Çelişki olan terimler her zaman yanlıştır:

(¬pp)F(¬qq)F

Geriye:

(¬pq)(p¬q)

kalır. Sıra değişimi ile:

(p¬q)(¬pq)

Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap şıkkıB4615dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadenin denk olduğu bileşik önerme hangisidir?

(pq)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen önerme: ( p → q ) Koşullu önerme, yalnızca p doğru ve q yanlış iken yanlıştır; diğer tüm durumlarda doğrudur. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim. p q p → q T T T T F F F T T F F T Şimdi şıkkıC210ndaki ifadenin sağ tarafını inceleyelim: ( ¬ p ∨ q ) Bunun doğruluk tablosunu yazalım. p q ¬ p ¬ p ∨ q T T F T T F F F F T T T F F T T İki tablonun son sütunları aynı çıktığı için, verilen önerme ile şıkkıC452ndaki ifade denktir. Denkliği blok olarak yazarsak: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) Sonuç: Doğru cevap C570 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen önerme: ( p → q ) Koşullu önerme, yalnızca p doğru ve q yanlış iken yanlıştır; diğer tüm durumlarda doğrudur. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim. p q p → q T T T T F F F T T F F T Şimdi şıkkıC210ndaki ifadenin sağ tarafını inceleyelim: ( ¬ p ∨ q ) Bunun doğruluk tablosunu yazalım. p q ¬ p ¬ p ∨ q T T F T T F F F F T T T F F T T İki tablonun son sütunları aynı çıktığı için, verilen önerme ile şıkkıC452ndaki ifade denktir. Denkliği blok olarak yazarsak: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) Sonuç: Doğru cevap C570 şıkkıdır.

Verilen önerme:

(pq)

Koşullu önerme, yalnızca p doğru ve q yanlış iken yanlıştır; diğer tüm durumlarda doğrudur. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim.

pqpq
TTT
TFF
FTT
FFT

Şimdi şıkkıC1422ndaki ifadenin sağ tarafını inceleyelim:

(¬pq)

Bunun doğruluk tablosunu yazalım.

pq¬p¬pq
TTFT
TFFF
FTTT
FFTT

İki tablonun son sütunları aynı çıktığı için, verilen önerme ile şıkkıC3081ndaki ifade denktir. Denkliği blok olarak yazarsak:

(pq)(¬pq)

Sonuç: Doğru cevap C3410 şıkkıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi pq önermesinin değillemesidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce değili alınacak önermeyi yazalım: p → q Bu önermenin değili: ¬ ( p → q ) İmplikasyonun eşdeğerini kullanalım: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) Bunu değilleme içine yerleştirelim: ¬ ( ¬ p ∨ q ) De Morgan kuralı uygulayalım: ¬ ( ¬ p ∨ q ) ≡ ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) Çift değillemeyi sadeleştirelim: ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∧ ¬ q ) Sonuç: ¬ ( p → q ) ≡ p ∧ ¬ q Bu ifade şıkkıD570dır. Dolayısıyla doğru cevap D594’dır.

  1. Çözüm: Önce değili alınacak önermeyi yazalım: p → q Bu önermenin değili: ¬ ( p → q ) İmplikasyonun eşdeğerini kullanalım: ( p → q ) ≡ ( ¬ p ∨ q ) Bunu değilleme içine yerleştirelim: ¬ ( ¬ p ∨ q ) De Morgan kuralı uygulayalım: ¬ ( ¬ p ∨ q ) ≡ ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) Çift değillemeyi sadeleştirelim: ( ¬ ( ¬ p ) ∧ ¬ q ) ≡ ( p ∧ ¬ q ) Sonuç: ¬ ( p → q ) ≡ p ∧ ¬ q Bu ifade şıkkıD570dır. Dolayısıyla doğru cevap D594’dır.

Önce değili alınacak önermeyi yazalım:

pq

Bu önermenin değili:

¬(pq)

İmplikasyonun eşdeğerini kullanalım:

(pq)(¬pq)

Bunu değilleme içine yerleştirelim:

¬(¬pq)

De Morgan kuralı uygulayalım:

¬(¬pq)(¬(¬p)¬q)

Çift değillemeyi sadeleştirelim:

(¬(¬p)¬q)(p¬q)

Sonuç:

¬(pq)p¬q

Bu ifade şıkkıD2091dır. Dolayısıyla doğru cevap D2115’dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, önermeler p ve q için pq bileşiğine denktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kontrol: Koşullu önerme, yalnızca “öncül doğru, sonuç yanlış” iken yanlıştır. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim. 1) Koşullu önermenin doğruluk tablosu p q p → q T T T T F F F T T F F T 2) A şıkkındaki ifadenin doğruluk tablosu p q ¬ p ¬ p ∨ q T T F T T F F F F T T T F F T T 3) Karşılaştırma İki tabloda da üçüncü sütunlar aynı doğruluk değerlerini verdiği için bu iki bileşik önerme denktir. p → q ≡ ¬ p ∨ q Sonuç: Doğru cevap A’dır.

  1. Çözüm: Kontrol: Koşullu önerme, yalnızca “öncül doğru, sonuç yanlış” iken yanlıştır. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim. 1) Koşullu önermenin doğruluk tablosu p q p → q T T T T F F F T T F F T 2) A şıkkındaki ifadenin doğruluk tablosu p q ¬ p ¬ p ∨ q T T F T T F F F F T T T F F T T 3) Karşılaştırma İki tabloda da üçüncü sütunlar aynı doğruluk değerlerini verdiği için bu iki bileşik önerme denktir. p → q ≡ ¬ p ∨ q Sonuç: Doğru cevap A’dır.

Kontrol: Koşullu önerme, yalnızca “öncül doğru, sonuç yanlış” iken yanlıştır. Bunu doğruluk tablosu ile gösterelim.

1) Koşullu önermenin doğruluk tablosu

pqpqTTTTFFFTTFFT

2) A şıkkındaki ifadenin doğruluk tablosu

pq¬p¬pqTTFTTFFFFTTTFFTT

3) Karşılaştırma

İki tabloda da üçüncü sütunlar aynı doğruluk değerlerini verdiği için bu iki bileşik önerme denktir.

pq¬pq

Sonuç: Doğru cevap A’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi ¬PQ önermesi ile mantıksal olarak denktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İstenen önerme: ¬ P ∧ Q 1) De Morgan kuralını kullanalım: ¬ A ∧ B ≡ ¬ A ∨ ¬ B 2) Burada A = P, B = Q 3) Yerine yazalım: ¬ P ∧ Q ≡ ¬ P ∨ ¬ Q 4) Şıklardan bu ifade ile aynı olan seçenek: ¬ P ∨ ¬ Q Sonuç: Doğru cevap B202 ’dir. ( şıkkıB226 kontrolü: Evet, mantıksal olarak denktir.)

  1. Çözüm: İstenen önerme: ¬ P ∧ Q 1) De Morgan kuralını kullanalım: ¬ A ∧ B ≡ ¬ A ∨ ¬ B 2) Burada A = P, B = Q 3) Yerine yazalım: ¬ P ∧ Q ≡ ¬ P ∨ ¬ Q 4) Şıklardan bu ifade ile aynı olan seçenek: ¬ P ∨ ¬ Q Sonuç: Doğru cevap B202 ’dir. ( şıkkıB226 kontrolü: Evet, mantıksal olarak denktir.)

İstenen önerme:

¬PQ

1) De Morgan kuralını kullanalım:

¬AB¬A¬B

2) Burada

A=P,B=Q

3) Yerine yazalım:

¬PQ¬P¬Q

4) Şıklardan bu ifade ile aynı olan seçenek:

¬P¬Q

Sonuç: Doğru cevap C’dir. ( şıkkıB1419 kontrolü: Evet, mantıksal olarak denktir.)

Mantık Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Önerme nedir?

Doğru veya yanlış kesin hüküm bildiren ifadedir.

ve bağlacı ne zaman doğrudur?

Bağlanan iki önerme de doğru olduğunda doğrudur.

Koşullu önerme ne zaman yanlıştır?

p doğru, q yanlış olduğunda p ise q önermesi yanlıştır.