Aşağıdaki fonksiyon için türevi bulunuz:
kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Çözüm üretilemedi
- Çözüm: Çözüm üretilemedi
Çözüm üretilemedi
12. Sınıf Matematik
Türev konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Türev, bir fonksiyonun değişim hızını ve grafiğin belirli bir noktadaki eğimini yorumlamayı sağlar. 12. Sınıf’de türev soruları işlem bilgisini grafik ve yorum becerisiyle birleştirir.
Bu çalışma; temel türev kurallarını, çarpım-bölüm-zincir kuralını, teğet denklemini, artan-azalan aralıkları ve ekstremum analizini pekiştirir.
Zincir kuralında iç fonksiyonun türevini çarpmayı unutmak ve kritik noktaları işaret tablosunda test etmeden maksimum-minimum kararı vermek yaygın hatalardır.
Önce fonksiyonu sadeleştirilebilir biçime getir, sonra hangi türev kuralının gerektiğini belirle. Grafik yorumlu sorularda türevin işaretini ve sıfır olduğu noktaları ayrı ayrı incele. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.
4. Test
Türev konusu 4. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Aşağıdaki fonksiyon için türevi bulunuz:
kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Çözüm üretilemedi
Çözüm üretilemedi
Aşağıdaki fonksiyonun türevini bulun.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Çözüm üretilemedi
Çözüm üretilemedi
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Cevabı kontrol edelim: Doğru seçenek C23 ’dir. Verilen fonksiyon: f ( x ) = ( ln ( x ) ) x Üstel tipte ifade olduğu için logaritmik türev alalım: y = ( ln ( x ) ) x ln ( y ) = x ⋅ ln ( ln ( x ) ) Her iki tarafın türevini alalım: y ′ y = d d x [ x ⋅ ln ( ln ( x ) ) ] Sağ taraf için çarpım türevi: y ′ y = ln ( ln ( x ) ) + x ⋅ 1 ln ( x ) ⋅ 1 x Sadeleştirelim: y ′ y = ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) Buradan türevi yalnız bırakalım: y ′ = y ⋅ ( ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) ) f ′ ( x ) = ( ln ( x ) ) x ⋅ ( ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) ) Şimdi x = e için hesaplayalım: ln ( e ) = 1 ln ( ln ( e ) ) = ln ( 1 ) = 0 ( ln ( e ) ) e = 1 e = 1 Sonuç: f ′ ( e ) = 1 ⋅ ( 0 + 1 ) = 1 Bu değer şıklarda seçeneğiC781dir.
Verilen fonksiyon:
Üstel tipte ifade olduğu için logaritmik türev alalım:
Her iki tarafın türevini alalım:
Sağ taraf için çarpım türevi:
Sadeleştirelim:
Buradan türevi yalnız bırakalım:
Şimdi x = e için hesaplayalım:
Sonuç:
Aşağıda verilen fonksiyon için noktasındaki türev değerini bulun.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Verilen fonksiyon: f ( x ) = ( x 2 + 1 ) x Önce daha kolay türev almak için çarpımı üslü biçime dönüştürelim: x = x 1 2 f ( x ) = ( x 2 + 1 ) x 1 2 dağıtalım: f ( x ) = x 2 + 1 2 + x 1 2 f ( x ) = x 5 2 + x 1 2 Kuvvet kuralı ile türev alalım: x a → a x a - 1 f ′ ( x ) = 5 2 x 5 2 - 1 + 1 2 x 1 2 - 1 f ′ ( x ) = 5 2 x 3 2 + 1 2 x - 1 2 Şimdi x=4 için yerine yazalım: f ′ ( 4 ) = 5 2 4 3 2 + 1 2 4 - 1 2 Üslü değerleri hesaplayalım: 4 3 2 = 4 3 = 2 3 = 8 4 - 1 2 = 1 4 = 1 2 Toplayalım: f ′ ( 4 ) = 5 2 × 8 + 1 2 × 1 2 f ′ ( 4 ) = 20 + 1 4 f ′ ( 4 ) = 81 4 Sonuç: Doğru cevap şık D 'dır.
Verilen fonksiyon:
Önce daha kolay türev almak için çarpımı üslü biçime dönüştürelim:
dağıtalım:
Kuvvet kuralı ile türev alalım:
Şimdi x=4 için yerine yazalım:
Üslü değerleri hesaplayalım:
Toplayalım:
Sonuç: Doğru cevap şık A'dır.
Aşağıdaki fonksiyonun noktasındaki türevi kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Şık A’nın doğru olup olmadığını kontrol edelim ve türevi adım adım bulalım. Verilen fonksiyon: f x = x 2 + 1 x Önce fonksiyonu daha kolay türev alacağımız biçime ayıralım: f x = x 2 x + 1 x Sadeleştirelim: f x = x + 1 x Şimdi türev alalım: f ′ x = d d x x + 1 x Parça parça türev: d d x x = 1 d d x 1 x = d d x x − 1 = − x − 2 Dolayısıyla: f ′ x = 1 − 1 x 2 Şimdi istenen noktada değerini bulalım: f ′ 1 = 1 − 1 1 2 = 1 − 1 = 0 Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.
Şık A’nın doğru olup olmadığını kontrol edelim ve türevi adım adım bulalım.
Verilen fonksiyon:
Önce fonksiyonu daha kolay türev alacağımız biçime ayıralım:
Sadeleştirelim:
Şimdi türev alalım:
Parça parça türev:
Dolayısıyla:
Şimdi istenen noktada değerini bulalım:
Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.
Aşağıdaki fonksiyon için istenen değeri bulun.
kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Çözüm üretilemedi
Çözüm üretilemedi
Aşağıda tanımlı fonksiyon için istenen türev değerini bulunuz:
kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Önce fonksiyonu okuyalım ve türev için logaritmik türev yöntemini kullanalım. f ( x ) = ln ( x ) x ⋅ x ln ( x ) Logaritma alalım. y = f ( x ) ln ( y ) = ln ( ln ( x ) x ⋅ x ln ( x ) ) Çarpımın logaritmasını açalım ve üsleri başa indirelim. ln ( y ) = ln ( ln ( x ) x ) + ln ( x ln ( x ) ) ln ( y ) = x ⋅ ln ( ln ( x ) ) + ln ( x ) ⋅ ln ( x ) ln ( y ) = x ⋅ ln ( ln ( x ) ) + ln ( x ) 2 Her iki tarafın türevini alalım. Sol tarafın türevi zincir kuralıyla alınır. y ′ y = d d x x ⋅ ln ( ln ( x ) ) + ln ( x ) 2 Sağ tarafta iki parçayı ayrı türevleyelim. Birinci parça için çarpım kuralı: d d x x ⋅ ln ( ln ( x ) ) = ln ( ln ( x ) ) + x ⋅ 1 x ln ( x ) Buradan sadeleşen ifade: d d x x ⋅ ln ( ln ( x ) ) = ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) İkinci parça için zincir kuralı: d d x ln ( x ) 2 = 2 ⋅ ln ( x ) ⋅ 1 x Hepsini birleştirerek oranı yazalım. y ′ y = ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) + 2 ⋅ ln ( x ) ⋅ 1 x Buradan türevi yalnız bırakalım. y ′ = y ⋅ ln ( ln ( x ) ) + 1 ln ( x ) + 2 ⋅ ln ( x ) ⋅ 1 x Şimdi istenen noktada önce fonksiyon değerini bulalım. y = f ( e ) = ln ( e ) e ⋅ e ln ( e ) y = 1 e ⋅ e 1 = e Parantez içindeki ifadeyi aynı noktada hesaplayalım. ln ( ln ( e ) ) = ln ( 1 ) = 0 1 ln ( e ) = 1 1 = 1 2 ⋅ ln ( e ) ⋅ 1 e = 2 ⋅ 1 ⋅ 1 e = 2 e Artık türevi hesaplayalım. f ′ ( e ) = e ⋅ 0 + 1 + 2 e f ′ ( e ) = e ⋅ 1 + 2 e = e + 2 Sonuç şıklardan kontrol edilirse doğru seçenek C1569’dır.
Önce fonksiyonu okuyalım ve türev için logaritmik türev yöntemini kullanalım.
Logaritma alalım.
Çarpımın logaritmasını açalım ve üsleri başa indirelim.
Her iki tarafın türevini alalım. Sol tarafın türevi zincir kuralıyla alınır.
Sağ tarafta iki parçayı ayrı türevleyelim.
Birinci parça için çarpım kuralı:
Buradan sadeleşen ifade:
İkinci parça için zincir kuralı:
Hepsini birleştirerek oranı yazalım.
Buradan türevi yalnız bırakalım.
Şimdi istenen noktada önce fonksiyon değerini bulalım.
Parantez içindeki ifadeyi aynı noktada hesaplayalım.
Artık türevi hesaplayalım.
Sonuç şıklardan kontrol edilirse doğru seçenek C7897’dır.
Aşağıdaki fonksiyonun
noktasındaki türev değerini bulun.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Verilen fonksiyon: f ( x ) = x 2 + 1 x - 1 Türev almak için bölümü daha kolay bir forma dönüştürelim (polinom bölmesi): x 2 + 1 x - 1 = x + 1 + 2 x - 1 Bu durumda fonksiyon: f ( x ) = x + 1 + 2 ( x - 1 ) - 1 Şimdi türev alalım: f ′ ( x ) = d d x ( x ) + d d x ( 1 ) + d d x ( 2 ( x - 1 ) - 1 ) Türevleri hesaplayalım: f ′ ( x ) = 1 + 0 + 2 ⋅ - 1 ⋅ ( x - 1 ) 2 - 1 Daha düzenli yazalım: f ′ ( x ) = 1 - 2 x - 1 2 Şimdi türevin x = 2 noktasındaki değerini bulalım: f ′ ( 2 ) = 1 - 2 2 - 1 2 İşlemi tamamlayalım: f ′ ( 2 ) = 1 - 2 1 2 = 1 - 2 = - 1 Sonuç şık B ile aynıdır; dolayısıyla B doğrudur.
Verilen fonksiyon:
Türev almak için bölümü daha kolay bir forma dönüştürelim (polinom bölmesi):
Bu durumda fonksiyon:
Şimdi türev alalım:
Türevleri hesaplayalım:
Daha düzenli yazalım:
Şimdi türevin noktasındaki değerini bulalım:
İşlemi tamamlayalım:
Sonuç şık B ile aynıdır; dolayısıyla B doğrudur.
Aşağıdaki fonksiyon için türevi bulunuz:
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Çözüm üretilemedi
Çözüm üretilemedi
Aşağıdaki fonksiyon için türev değeri isteniyor:
kaçtır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Verilen fonksiyon: f ( x ) = x 2 + 1 x Önce ifadeyi daha kolay türev alınacak biçimde sadeleştirelim: f ( x ) = x 2 x + 1 x Kesirleri sadeleştirince: f ( x ) = x + 1 x Şimdi türev alalım: f ′ ( x ) = d d x [ x ] + d d x [ 1 x ] Türevler: f ′ ( x ) = 1 + d d x [ x − 1 ] Kuvvet kuralı: f ′ ( x ) = 1 + ( − 1 ) x − 2 Daha düzenli yazarsak: f ′ ( x ) = 1 − 1 x 2 İstenen değer: f ′ ( 1 ) = 1 − 1 1 2 = 1 − 1 = 0 Sonuç olarak doğru seçenek: B
Verilen fonksiyon:
Önce ifadeyi daha kolay türev alınacak biçimde sadeleştirelim:
Kesirleri sadeleştirince:
Şimdi türev alalım:
Türevler:
Kuvvet kuralı:
Daha düzenli yazarsak:
İstenen değer:
Sonuç olarak doğru seçenek:
Türev, fonksiyonun bir noktadaki anlık değişim hızını ve grafiğe çizilen teğetin eğimini ifade eder.
Türevin sıfır olduğu veya tanımsız olduğu kritik noktalar belirlenir, ardından işaret değişimi incelenir.
Tek bir kural yeterli değildir; özellikle zincir kuralı, çarpım ve bölüm kuralları birlikte kullanılabilir.