Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Atom ve Periyodik Sistemi elektron düzeniyle kavra

Atomun yapısı ve elektronların enerji düzeylerine dağılımı, elementlerin periyodik özelliklerini açıklar. Periyodik tabloyu yalnızca element sıralaması olarak değil, elektron düzeninin sonuçlarını gösteren bir sistem olarak okumak gerekir.

Bu çalışma; atom modellerini, kuantum sayılarının anlamını, elektron dizilimini ve periyodik özelliklerin tablo üzerindeki değişimini yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Atom modellerinin gelişimini temel özellikleriyle karşılaştırır.
  • Elektron dizilimini ve orbital dolma kurallarını uygular.
  • Periyot ve grup bilgisini elektron yapısıyla ilişkilendirir.
  • Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik değişimini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Periyodik özellikleri yalnızca ezber oklarıyla öğrenmek, istisnalarda zorlanmaya yol açar. Değişimin temelinde çekirdek çekimi, katman sayısı ve perdeleme etkisi olduğunu düşün.

Verimli çalışma yolu

Önce elektron dizilimini kur, sonra elementin periyot ve grubunu belirle. Periyodik özellik sorularında etkin çekirdek yükü ve katman sayısını karşılaştır. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

8. Test

12. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

X elementinin temel hâl elektron dizilimi [Ne] 3s^2 3p^4’tür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

[Ne] 3s^2 3p^4 olduğundan değerlik elektron sayısı 6 ve grup 16’dır. 3p^4 dağılımında Hund kuralına göre 2 eşleşmemiş elektron vardır. En kararlı iyonu genellikle oktete ulaşmak için X^2− olur, X^2+ değil.

  1. Çözüm: [Ne] 3s^2 3p^4 olduğundan değerlik elektron sayısı 6 ve grup 16’dır. 3p^4 dağılımında Hund kuralına göre 2 eşleşmemiş elektron vardır. En kararlı iyonu genellikle oktete ulaşmak için X^2− olur, X^2+ değil.

[Ne] 3s^2 3p^4 olduğundan değerlik elektron sayısı 6 ve grup 16’dır. 3p^4 dağılımında Hund kuralına göre 2 eşleşmemiş elektron vardır. En kararlı iyonu genellikle oktete ulaşmak için X^2− olur, X^2+ değil.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan A, B, C elementleri için; birinci iyonlaşma enerjileri IA > IB > IC ve atom yarıçapları rA < rB < rC verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı periyotta yarıçap küçüldükçe etkin çekirdek çekimi artar ve iyonlaşma enerjisi genelde artar; verilen sıralamalar bunu destekler. Periyotta sağa gidildikçe elektronegatiflik artar, dolayısıyla rA en küçük olan A’nın elektronegatifliği B’den büyüktür. Diğer seçenekler için ek bilgi gerekir.

  1. Çözüm: Aynı periyotta yarıçap küçüldükçe etkin çekirdek çekimi artar ve iyonlaşma enerjisi genelde artar; verilen sıralamalar bunu destekler. Periyotta sağa gidildikçe elektronegatiflik artar, dolayısıyla rA en küçük olan A’nın elektronegatifliği B’den büyüktür. Diğer seçenekler için ek bilgi gerekir.

Aynı periyotta yarıçap küçüldükçe etkin çekirdek çekimi artar ve iyonlaşma enerjisi genelde artar; verilen sıralamalar bunu destekler. Periyotta sağa gidildikçe elektronegatiflik artar, dolayısıyla rA en küçük olan A’nın elektronegatifliği B’den büyüktür. Diğer seçenekler için ek bilgi gerekir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron diziliminde son elektronun kuantum sayıları (n, l, ml, ms) = (4, 1, 0, −1/2) olarak verilmiştir. Buna göre bu element için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n=4 ve l=1 olduğundan son elektron 4p’dedir. ml=0 ve ms=−1/2 olması, Hund kuralına göre 4p’de eşleşmenin başladığını ve dizilimin 4p^2 olduğunu gösterir. Dolayısıyla 4p alt kabuğunda toplam 2 elektron vardır.

  1. Çözüm: n=4 ve l=1 olduğundan son elektron 4p’dedir. ml=0 ve ms=−1/2 olması, Hund kuralına göre 4p’de eşleşmenin başladığını ve dizilimin 4p^2 olduğunu gösterir. Dolayısıyla 4p alt kabuğunda toplam 2 elektron vardır.

n=4 ve l=1 olduğundan son elektron 4p’dedir. ml=0 ve ms=−1/2 olması, Hund kuralına göre 4p’de eşleşmenin başladığını ve dizilimin 4p^2 olduğunu gösterir. Dolayısıyla 4p alt kabuğunda toplam 2 elektron vardır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 3d^5 4s^1 şeklindedir. Bu element için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[Ar] sonrası 4s ve 3d dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta 3d^5 4s^1 toplamı grup 6’ya karşılık gelir. Bu dizilim Cr’ye aittir ve geçiş metalidir.

  1. Çözüm: [Ar] sonrası 4s ve 3d dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta 3d^5 4s^1 toplamı grup 6’ya karşılık gelir. Bu dizilim Cr’ye aittir ve geçiş metalidir.

[Ar] sonrası 4s ve 3d dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta 3d^5 4s^1 toplamı grup 6’ya karşılık gelir. Bu dizilim Cr’ye aittir ve geçiş metalidir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ne] 3s^2 3p^4’tür. Bu elementin en kararlı tek atomlu iyonunun elektron dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

[Ne] 3s^2 3p^4 elementin 6 değerlik elektronu olduğunu gösterir (S). Oktete ulaşmak için 2 elektron alarak 2− iyonu oluşturur. Böylece dizilim [Ar] olur.

  1. Çözüm: [Ne] 3s^2 3p^4 elementin 6 değerlik elektronu olduğunu gösterir (S). Oktete ulaşmak için 2 elektron alarak 2− iyonu oluşturur. Böylece dizilim [Ar] olur.

[Ne] 3s^2 3p^4 elementin 6 değerlik elektronu olduğunu gösterir (S). Oktete ulaşmak için 2 elektron alarak 2− iyonu oluşturur. Böylece dizilim [Ar] olur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X, Y ve Z elementlerinin birinci iyonlaşma enerjileri sırasıyla X < Y > Z şeklindedir. Y elementi aynı periyotta p-blokta yer almakta ve en kararlı iyonu 3− olmaktadır. Buna göre Y elementinin atom numarası aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

En kararlı iyonu 3− olan p-blok elementleri 5A (grup 15) elementleridir. Seçeneklerde grup 15’e uyan atom numarası 15 (P) dir. Aynı periyotta yer aldığı için verilen IE tepe noktası koşulunu da sağlayabilir.

  1. Çözüm: En kararlı iyonu 3− olan p-blok elementleri 5A (grup 15) elementleridir. Seçeneklerde grup 15’e uyan atom numarası 15 (P) dir. Aynı periyotta yer aldığı için verilen IE tepe noktası koşulunu da sağlayabilir.

En kararlı iyonu 3− olan p-blok elementleri 5A (grup 15) elementleridir. Seçeneklerde grup 15’e uyan atom numarası 15 (P) dir. Aynı periyotta yer aldığı için verilen IE tepe noktası koşulunu da sağlayabilir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin en yüksek enerjili elektronları 4p orbitallerindedir ve temel hâlde 4p orbitallerinde toplam 5 elektron bulunur. Bu elementin periyot ve grup bilgisi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En yüksek n=4 olduğundan 4. periyottadır. 4p^5, p-blokta 7 değerlik elektronu demektir ve grup 17 (7A) ile eşleşir. Bu element Br’dir.

  1. Çözüm: En yüksek n=4 olduğundan 4. periyottadır. 4p^5, p-blokta 7 değerlik elektronu demektir ve grup 17 (7A) ile eşleşir. Bu element Br’dir.

En yüksek n=4 olduğundan 4. periyottadır. 4p^5, p-blokta 7 değerlik elektronu demektir ve grup 17 (7A) ile eşleşir. Bu element Br’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki izoelektronik türlerden hangisinin yarıçapı en küçüktür? (Hepsi 10 elektrona sahiptir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça elektronlar daha güçlü çekilir ve yarıçap küçülür. 10 elektronlu türler arasında Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçüktür. O^2− en büyük yarıçapa eğilimlidir.

  1. Çözüm: İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça elektronlar daha güçlü çekilir ve yarıçap küçülür. 10 elektronlu türler arasında Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçüktür. O^2− en büyük yarıçapa eğilimlidir.

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça elektronlar daha güçlü çekilir ve yarıçap küçülür. 10 elektronlu türler arasında Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçüktür. O^2− en büyük yarıçapa eğilimlidir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyonlardan hangisi izoelektroniktir? (Hepsi temel hâl elektron dizilimine göre değerlendirilmiştir.) I) O2- II) F- III) Na+ IV) Mg2+

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

O2-, F-, Na+ ve Mg2+ iyonlarının her birinde elektron sayısı 10’dur. Bu nedenle hepsi Ne ile izoelektroniktir.

  1. Çözüm: O2-, F-, Na+ ve Mg2+ iyonlarının her birinde elektron sayısı 10’dur. Bu nedenle hepsi Ne ile izoelektroniktir.

O2-, F-, Na+ ve Mg2+ iyonlarının her birinde elektron sayısı 10’dur. Bu nedenle hepsi Ne ile izoelektroniktir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi: [Ar] 3d5 4s1’dir. Bu elementin periyodu, grubu ve blok türü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitaline elektron yerleştiği için d-bloktur ve 3d5 4s1 toplamı 6 değerlik elektronu vererek 6B grubuna karşılık gelir.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitaline elektron yerleştiği için d-bloktur ve 3d5 4s1 toplamı 6 değerlik elektronu vererek 6B grubuna karşılık gelir.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitaline elektron yerleştiği için d-bloktur ve 3d5 4s1 toplamı 6 değerlik elektronu vererek 6B grubuna karşılık gelir.

Atom ve Periyodik Sistem Sık Sorulan Sorular

Periyodik özellikler neden düzenli değişir?

Elementlerin elektron dizilimleri ve çekirdek-elektron etkileşimleri düzenli biçimde değiştiği için özelliklerde periyodik eğilimler görülür.

İyonlaşma enerjisi nedir?

Gaz hâlindeki bir atomdan elektron koparmak için gereken enerjidir.

Elektronegatiflik neyi gösterir?

Bir atomun kimyasal bağdaki elektronları kendine çekme eğilimini ifade eder.