Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Atom ve Periyodik Sistemi elektron düzeniyle kavra

Atomun yapısı ve elektronların enerji düzeylerine dağılımı, elementlerin periyodik özelliklerini açıklar. Periyodik tabloyu yalnızca element sıralaması olarak değil, elektron düzeninin sonuçlarını gösteren bir sistem olarak okumak gerekir.

Bu çalışma; atom modellerini, kuantum sayılarının anlamını, elektron dizilimini ve periyodik özelliklerin tablo üzerindeki değişimini yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Atom modellerinin gelişimini temel özellikleriyle karşılaştırır.
  • Elektron dizilimini ve orbital dolma kurallarını uygular.
  • Periyot ve grup bilgisini elektron yapısıyla ilişkilendirir.
  • Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik değişimini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Periyodik özellikleri yalnızca ezber oklarıyla öğrenmek, istisnalarda zorlanmaya yol açar. Değişimin temelinde çekirdek çekimi, katman sayısı ve perdeleme etkisi olduğunu düşün.

Verimli çalışma yolu

Önce elektron dizilimini kur, sonra elementin periyot ve grubunu belirle. Periyodik özellik sorularında etkin çekirdek yükü ve katman sayısını karşılaştır. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

10. Test

12. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki atom/iyon çiftlerinden hangisi izoelektroniktir ve aynı zamanda yarıçapı daha büyük olan tür doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Na+ ve Mg2+ her ikisi de 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü küçük olanın yarıçapı daha büyüktür. Na+’ın Z’si 11, Mg2+’ın 12 olduğundan Na+ daha büyüktür.

  1. Çözüm: Na+ ve Mg2+ her ikisi de 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü küçük olanın yarıçapı daha büyüktür. Na+’ın Z’si 11, Mg2+’ın 12 olduğundan Na+ daha büyüktür.

Na+ ve Mg2+ her ikisi de 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü küçük olanın yarıçapı daha büyüktür. Na+’ın Z’si 11, Mg2+’ın 12 olduğundan Na+ daha büyüktür.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin ardışık iyonlaşma enerjileri IE1 < IE2 < IE3 şeklinde artmakta ve IE3 − IE2 farkı çok büyüktür. Bu elementin temel hâl değerlik elektron sayısı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra iç katmandan elektron koparmaya geçildiğini gösterir. Sıçrama IE3’te olduğuna göre ilk iki elektron değerliktir. Dolayısıyla değerlik elektron sayısı 2’dir.

  1. Çözüm: Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra iç katmandan elektron koparmaya geçildiğini gösterir. Sıçrama IE3’te olduğuna göre ilk iki elektron değerliktir. Dolayısıyla değerlik elektron sayısı 2’dir.

Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra iç katmandan elektron koparmaya geçildiğini gösterir. Sıçrama IE3’te olduğuna göre ilk iki elektron değerliktir. Dolayısıyla değerlik elektron sayısı 2’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki elementlerden hangisinin temel hâl elektron diziliminde eşleşmemiş (tek) elektron sayısı en fazladır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

P: [Ne] 3s2 3p3 olduğundan 3p orbitallerinde 3 tek elektron vardır. S: 3p4 → 2 tek, Cl: 3p5 → 1 tek, Ar: 3p6 → 0 tek elektron içerir. En fazla eşleşmemiş elektron P’dedir.

  1. Çözüm: P: [Ne] 3s2 3p3 olduğundan 3p orbitallerinde 3 tek elektron vardır. S: 3p4 → 2 tek, Cl: 3p5 → 1 tek, Ar: 3p6 → 0 tek elektron içerir. En fazla eşleşmemiş elektron P’dedir.

P: [Ne] 3s2 3p3 olduğundan 3p orbitallerinde 3 tek elektron vardır. S: 3p4 → 2 tek, Cl: 3p5 → 1 tek, Ar: 3p6 → 0 tek elektron içerir. En fazla eşleşmemiş elektron P’dedir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s1 3d5 şeklindedir. Bu atomun periyodu, grubu ve blok türü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitalinde elektron bulunduğu için d-blok elementidir. 3d5 4s1 toplam değerlik elektron düzeni Cr’a karşılık gelir ve 6. gruptadır.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitalinde elektron bulunduğu için d-blok elementidir. 3d5 4s1 toplam değerlik elektron düzeni Cr’a karşılık gelir ve 6. gruptadır.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitalinde elektron bulunduğu için d-blok elementidir. 3d5 4s1 toplam değerlik elektron düzeni Cr’a karşılık gelir ve 6. gruptadır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta yer alan X ve Y elementleri için; X’in birinci iyonlaşma enerjisi Y’den büyük, atom yarıçapı Y’den küçük ve X’in elektronegatifliği Y’den büyük olduğu biliniyor. Buna göre X ve Y’nin periyot içindeki göreli konumu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Periyot içinde sola→sağa atom yarıçapı azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik artar. X’in IE’si ve EN’si daha büyük ve yarıçapı daha küçük olduğuna göre X daha sağdadır.

  1. Çözüm: Periyot içinde sola→sağa atom yarıçapı azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik artar. X’in IE’si ve EN’si daha büyük ve yarıçapı daha küçük olduğuna göre X daha sağdadır.

Periyot içinde sola→sağa atom yarıçapı azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik artar. X’in IE’si ve EN’si daha büyük ve yarıçapı daha küçük olduğuna göre X daha sağdadır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

İzotopları bilinen bir element için; 35X (kütle numarası 35) izotopunun nötron sayısı, 37X izotopunun nötron sayısından 2 eksiktir. Bu elementin atom numarası kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Nötron sayıları sırasıyla 35−Z ve 37−Z’dir. (37−Z)−(35−Z)=2 koşulu zaten sağlanır; izotop farkı 2 olduğundan Z sabittir. Bu tipik olarak 35 ve 37 izotoplarına sahip Cl elementidir, Z=17.

  1. Çözüm: Nötron sayıları sırasıyla 35−Z ve 37−Z’dir. (37−Z)−(35−Z)=2 koşulu zaten sağlanır; izotop farkı 2 olduğundan Z sabittir. Bu tipik olarak 35 ve 37 izotoplarına sahip Cl elementidir, Z=17.

Nötron sayıları sırasıyla 35−Z ve 37−Z’dir. (37−Z)−(35−Z)=2 koşulu zaten sağlanır; izotop farkı 2 olduğundan Z sabittir. Bu tipik olarak 35 ve 37 izotoplarına sahip Cl elementidir, Z=17.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin ardışık iyonlaşma enerjileri IE1 < IE2 < IE3 < IE4 şeklinde artarken, IE4’ten sonra çok büyük bir sıçrama olduğu gözleniyor. Buna göre elementin temel hâl değerlik elektron sayısı ve periyodik tablodaki grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra çekirdek elektronuna geçildiğini gösterir. IE4’ten sonra sıçrama olduğuna göre 4 değerlik elektronu vardır. 4 değerlik elektronu ana grupta 14. gruba karşılık gelir.

  1. Çözüm: Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra çekirdek elektronuna geçildiğini gösterir. IE4’ten sonra sıçrama olduğuna göre 4 değerlik elektronu vardır. 4 değerlik elektronu ana grupta 14. gruba karşılık gelir.

Büyük sıçrama, değerlik elektronları bittikten sonra çekirdek elektronuna geçildiğini gösterir. IE4’ten sonra sıçrama olduğuna göre 4 değerlik elektronu vardır. 4 değerlik elektronu ana grupta 14. gruba karşılık gelir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyonlardan hangisinin yarıçapı en küçüktür? (İyonlar izoelektroniktir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hepsi 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Mg2+ en küçük yarıçaplıdır.

  1. Çözüm: Hepsi 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Mg2+ en küçük yarıçaplıdır.

Hepsi 10 elektrona sahiptir (Ne ile izoelektronik). İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Mg2+ en küçük yarıçaplıdır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri için aşağıdakiler bilinmektedir: X, 3. periyotta ve 16. gruptadır. Y, 4. periyotta ve 1. gruptadır. Buna göre X2− ve Y+ iyonlarının izoelektronik olabilmesi için Y hangi element olmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

X, 3. periyot 16. grup olduğundan S’dir ve S2− toplam 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonunun 18 elektronlu olması için nötr Y’nin 19 elektronu olmalıdır. 19 atom numaralı element K’dır.

  1. Çözüm: X, 3. periyot 16. grup olduğundan S’dir ve S2− toplam 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonunun 18 elektronlu olması için nötr Y’nin 19 elektronu olmalıdır. 19 atom numaralı element K’dır.

X, 3. periyot 16. grup olduğundan S’dir ve S2− toplam 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonunun 18 elektronlu olması için nötr Y’nin 19 elektronu olmalıdır. 19 atom numaralı element K’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisinin temel hâl elektron dizilimi, [Ne] 3s2 3p6 4s0 biçiminde yazılabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

[Ne]3s2 3p6 ifadesi [Ar]’a eşittir ve 4s’te elektron yoktur. Ca2+ iyonu (Z=20) iki elektron vererek 18 elektrona iner ve [Ar] olur. Bu nedenle [Ne]3s2 3p6 4s0 Ca2+’a aittir.

  1. Çözüm: [Ne]3s2 3p6 ifadesi [Ar]’a eşittir ve 4s’te elektron yoktur. Ca2+ iyonu (Z=20) iki elektron vererek 18 elektrona iner ve [Ar] olur. Bu nedenle [Ne]3s2 3p6 4s0 Ca2+’a aittir.

[Ne]3s2 3p6 ifadesi [Ar]’a eşittir ve 4s’te elektron yoktur. Ca2+ iyonu (Z=20) iki elektron vererek 18 elektrona iner ve [Ar] olur. Bu nedenle [Ne]3s2 3p6 4s0 Ca2+’a aittir.

Atom ve Periyodik Sistem Sık Sorulan Sorular

Periyodik özellikler neden düzenli değişir?

Elementlerin elektron dizilimleri ve çekirdek-elektron etkileşimleri düzenli biçimde değiştiği için özelliklerde periyodik eğilimler görülür.

İyonlaşma enerjisi nedir?

Gaz hâlindeki bir atomdan elektron koparmak için gereken enerjidir.

Elektronegatiflik neyi gösterir?

Bir atomun kimyasal bağdaki elektronları kendine çekme eğilimini ifade eder.