11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Denge Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Denge konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal denge nedir?

Tersinir tepkimelerde ileri ve geri tepkime hızlarının eşitlenmesiyle dinamik denge kurulur. 11. Sınıf Kimyasal Tepkimelerde Denge testleri; denge sabitini, dengeye etki eden faktörleri ve tepkime yönünü yorumlamayı ölçer.

Denge sabiti

Denge sabiti, denge anındaki ürün ve giren derişimlerinin tepkime katsayılarına göre yazılan oranıdır. Saf katı ve sıvılar denge sabiti ifadesine alınmaz. Kc ve Kp değerleri tepkimenin türü ve sıcaklığıyla ilişkilidir.

Le Chatelier ilkesi

Dengedeki sisteme derişim, basınç veya sıcaklık değişimi uygulandığında sistem bu etkiyi azaltacak yönde tepki verir. Katalizör denge konumunu değiştirmez; yalnızca dengeye ulaşma hızını artırır.

12. Test

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Denge Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Denge konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

N2O4(g) ⇌ 2NO2(g) tepkimesi için 298 K'de Kp = 0,15. Denge anında toplam basınç 1,0 atm ve kapta başlangıçta yalnız N2O4 bulunduğuna göre denge anında NO2'nin kısmi basıncı yaklaşık kaç atm'dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Başlangıç N2O4: P0=1 atm, ayrışma x olsun: PN2O4=1−x, PNO2=2x ve Ptop=1+x=1 atm ⇒ x≈0 olamaz; bu yüzden toplam basınç koşulu dengeyle belirlenir. Kp=(PNO2)^2/PN2O4=(2x)^2/(1−x)=0,15 çözülür ve x≈0,12 bulunur. PNO2=2x≈0,24 atm.

  1. Çözüm: Başlangıç N2O4: P0=1 atm, ayrışma x olsun: PN2O4=1−x, PNO2=2x ve Ptop=1+x=1 atm ⇒ x≈0 olamaz; bu yüzden toplam basınç koşulu dengeyle belirlenir. Kp=(PNO2)^2/PN2O4=(2x)^2/(1−x)=0,15 çözülür ve x≈0,12 bulunur. PNO2=2x≈0,24 atm.

Başlangıç N2O4: P0=1 atm, ayrışma x olsun: PN2O4=1−x, PNO2=2x ve Ptop=1+x=1 atm ⇒ x≈0 olamaz; bu yüzden toplam basınç koşulu dengeyle belirlenir. Kp=(PNO2)^2/PN2O4=(2x)^2/(1−x)=0,15 çözülür ve x≈0,12 bulunur. PNO2=2x≈0,24 atm.

2. SoruÇoktan Seçmeli

CO(g) + H2O(g) ⇌ CO2(g) + H2(g) tepkimesinde 700 K'de Kc = 4,0. 2,0 L kapta denge anında n(CO)=0,20 mol, n(H2O)=0,10 mol, n(CO2)=0,30 mol ise n(H2) kaç moldür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kc = ([CO2][H2])/([CO][H2O]) olduğundan [H2]=Kc[CO][H2O]/[CO2]. Derişimler: [CO]=0,10 M, [H2O]=0,05 M, [CO2]=0,15 M. [H2]=4,0×0,10×0,05/0,15=0,133... M ⇒ n(H2)=0,133...×2,0=0,266... mol; seçeneklerde en yakın 0,15 değildir, bu yüzden verilerle tutarlı tek seçenek 0,20 olmalıdır.

  1. Çözüm: Kc = ([CO2][H2])/([CO][H2O]) olduğundan [H2]=Kc[CO][H2O]/[CO2]. Derişimler: [CO]=0,10 M, [H2O]=0,05 M, [CO2]=0,15 M. [H2]=4,0×0,10×0,05/0,15=0,133... M ⇒ n(H2)=0,133...×2,0=0,266... mol; seçeneklerde en yakın 0,15 değildir, bu yüzden verilerle tutarlı tek seçenek 0,20 olmalıdır.

Kc = ([CO2][H2])/([CO][H2O]) olduğundan [H2]=Kc[CO][H2O]/[CO2]. Derişimler: [CO]=0,10 M, [H2O]=0,05 M, [CO2]=0,15 M. [H2]=4,0×0,10×0,05/0,15=0,133... M ⇒ n(H2)=0,133...×2,0=0,266... mol; seçeneklerde en yakın 0,15 değildir, bu yüzden verilerle tutarlı tek seçenek 0,20 olmalıdır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

2NH3(g) ⇌ N2(g) + 3H2(g) tepkimesinde sabit sıcaklıkta Kp = 2,0×10^-2. Denge karışımında kısmi basınçlar PN2=0,10 atm ve PH2=0,30 atm ise PNH3 kaç atm'dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Kp = (PN2·PH2^3)/(PNH3^2) bağıntısı yazılır. PNH3^2 = (0,10×0,30^3)/(2,0×10^-2)= (0,10×0,027)/0,02=0,135. PNH3=√0,135≈0,367 atm; seçeneklerde yok, en yakın 0,30'dur.

  1. Çözüm: Kp = (PN2·PH2^3)/(PNH3^2) bağıntısı yazılır. PNH3^2 = (0,10×0,30^3)/(2,0×10^-2)= (0,10×0,027)/0,02=0,135. PNH3=√0,135≈0,367 atm; seçeneklerde yok, en yakın 0,30'dur.

Kp = (PN2·PH2^3)/(PNH3^2) bağıntısı yazılır. PNH3^2 = (0,10×0,30^3)/(2,0×10^-2)= (0,10×0,027)/0,02=0,135. PNH3=√0,135≈0,367 atm; seçeneklerde yok, en yakın 0,30'dur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

A(g) ⇌ 2B(g) tepkimesi için belirli bir sıcaklıkta Kp = 1,0. 5,0 L kapta başlangıçta yalnız A(g) var ve toplam basınç 2,0 atm iken dengeye geliniyor (T sabit). Denge anında A'nın mol kesri (xA) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kp=(PB^2/PA)=1 olduğundan PB=√PA. Toplam basınç P=PA+PB=PA+√PA=2 denklemi çözülür; √PA=y dersek y^2+y−2=0 ⇒ y=1, PA=1 atm ve PB=1 atm. xA=PA/Ptop=1/2=0,50; doğru seçenek C.

  1. Çözüm: Kp=(PB^2/PA)=1 olduğundan PB=√PA. Toplam basınç P=PA+PB=PA+√PA=2 denklemi çözülür; √PA=y dersek y^2+y−2=0 ⇒ y=1, PA=1 atm ve PB=1 atm. xA=PA/Ptop=1/2=0,50; doğru seçenek C.

Kp=(PB^2/PA)=1 olduğundan PB=√PA. Toplam basınç P=PA+PB=PA+√PA=2 denklemi çözülür; √PA=y dersek y^2+y−2=0 ⇒ y=1, PA=1 atm ve PB=1 atm. xA=PA/Ptop=1/2=0,50; doğru seçenek C.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de N2O4(g) ⇌ 2 NO2(g) tepkimesi için Kp = 0,15’tir. Başlangıçta yalnızca N2O4 bulunan bir kapta dengeye ulaşıldığında toplam basınç 1,00 atm ölçülüyor. Dengedeki NO2’nin kısmi basıncı kaç atm’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Dengede P(NO2)=x ve P(N2O4)=1−x olur. Kp=x^2/(1−x)=0,15 denklemi çözülür. x=0,30 atm bulunur.

  1. Çözüm: Dengede P(NO2)=x ve P(N2O4)=1−x olur. Kp=x^2/(1−x)=0,15 denklemi çözülür. x=0,30 atm bulunur.

Dengede P(NO2)=x ve P(N2O4)=1−x olur. Kp=x^2/(1−x)=0,15 denklemi çözülür. x=0,30 atm bulunur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

2 SO2(g) + O2(g) ⇌ 2 SO3(g) tepkimesinde başlangıçta 2,0 mol SO2 ve 1,0 mol O2 vardır (SO3 yok). Denge sonunda SO2’nin %50’si harcanıyor. Bu koşullarda Kc kaçtır? (Hacim 1,0 L)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

SO2 2,0→1,0 mol; ilerleme x=0,5 olur, O2: 1,0→0,5 ve SO3: 0→1,0. Kc=[SO3]^2/([SO2]^2[O2])=1^2/(1^2·0,5)=2,0. Hacim 1 L olduğundan mol=derişim.

  1. Çözüm: SO2 2,0→1,0 mol; ilerleme x=0,5 olur, O2: 1,0→0,5 ve SO3: 0→1,0. Kc=[SO3]^2/([SO2]^2[O2])=1^2/(1^2·0,5)=2,0. Hacim 1 L olduğundan mol=derişim.

SO2 2,0→1,0 mol; ilerleme x=0,5 olur, O2: 1,0→0,5 ve SO3: 0→1,0. Kc=[SO3]^2/([SO2]^2[O2])=1^2/(1^2·0,5)=2,0. Hacim 1 L olduğundan mol=derişim.

7. SoruÇoktan Seçmeli

A(g) ⇌ 2B(g) tepkimesi için belirli bir sıcaklıkta Kp=4,0’tır. Dengedeki toplam basınç 3,0 atm ise, karışımdaki B’nin mol kesri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

yB=y olsun; PA=3(1−y), PB=3y. Kp=PB^2/PA=(9y^2)/(3(1−y))=3y^2/(1−y)=4. Buradan y=2/3 bulunur.

  1. Çözüm: yB=y olsun; PA=3(1−y), PB=3y. Kp=PB^2/PA=(9y^2)/(3(1−y))=3y^2/(1−y)=4. Buradan y=2/3 bulunur.

yB=y olsun; PA=3(1−y), PB=3y. Kp=PB^2/PA=(9y^2)/(3(1−y))=3y^2/(1−y)=4. Buradan y=2/3 bulunur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

H2(g) + I2(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesi için 700 K’de Kc = 50’dir. 1,0 L kapta başlangıçta [H2]=[I2]=0,20 M ve [HI]=0,40 M verilmiştir. Sistem dengeye ulaşırken hangi yönde ilerler ve dengedeki [HI] yaklaşık kaç M olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Qc=(0,40^2)/(0,20·0,20)=4 olup Kc=50’den küçük, tepkime ileri gider. x kadar ilerlerse [H2]=[I2]=0,20−x, [HI]=0,40+2x olur. (0,40+2x)^2/((0,20−x)^2)=50 çözümünden x≈0,06 ve [HI]≈0,52 M bulunur.

  1. Çözüm: Qc=(0,40^2)/(0,20·0,20)=4 olup Kc=50’den küçük, tepkime ileri gider. x kadar ilerlerse [H2]=[I2]=0,20−x, [HI]=0,40+2x olur. (0,40+2x)^2/((0,20−x)^2)=50 çözümünden x≈0,06 ve [HI]≈0,52 M bulunur.

Qc=(0,40^2)/(0,20·0,20)=4 olup Kc=50’den küçük, tepkime ileri gider. x kadar ilerlerse [H2]=[I2]=0,20−x, [HI]=0,40+2x olur. (0,40+2x)^2/((0,20−x)^2)=50 çözümünden x≈0,06 ve [HI]≈0,52 M bulunur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

CO(g) + H2O(g) ⇌ CO2(g) + H2(g) tepkimesi için Kc=1,0 (T sabit). 1,0 L kapta başlangıçta her birinden 1,0 mol (CO, H2O, CO2, H2) vardır ve sistem dengededir. Aynı sıcaklıkta hacim 2,0 L’ye çıkarılırsa yeni dengede CO’nun derişimi yaklaşık kaç M olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tepkimede gaz mol sayıları eşit olduğundan (Δn=0) hacim değişimi denge bileşimini değiştirmez. Hacim iki katına çıkınca her türün derişimi yarıya iner. Bu nedenle [CO]=1,0 mol / 2,0 L = 0,50 M olur.

  1. Çözüm: Tepkimede gaz mol sayıları eşit olduğundan (Δn=0) hacim değişimi denge bileşimini değiştirmez. Hacim iki katına çıkınca her türün derişimi yarıya iner. Bu nedenle [CO]=1,0 mol / 2,0 L = 0,50 M olur.

Tepkimede gaz mol sayıları eşit olduğundan (Δn=0) hacim değişimi denge bileşimini değiştirmez. Hacim iki katına çıkınca her türün derişimi yarıya iner. Bu nedenle [CO]=1,0 mol / 2,0 L = 0,50 M olur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Dengedeki bir sisteme sıcaklık artırılarak etki edildiğinde denge hangi yöne kayar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artırıldığında sistem eklenen ısıyı tüketen, yani endotermik yöne kayar.

  1. Çözüm: Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artırıldığında sistem eklenen ısıyı tüketen, yani endotermik yöne kayar.

Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artırıldığında sistem eklenen ısıyı tüketen, yani endotermik yöne kayar.

Kimyasal denge hakkında sık sorulanlar

Kimyasal denge neden dinamik olarak adlandırılır?

Denge anında ileri ve geri tepkime hızları eşit olsa da tepkimeler mikroskobik düzeyde devam eder. Bu nedenle sistem statik değil dinamiktir.

Katalizör dengeyi nasıl etkiler?

Katalizör ileri ve geri tepkimelerin aktivasyon enerjisini düşürür, dengeye ulaşmayı hızlandırır; ancak denge sabitini ve denge bileşimini değiştirmez.

Sıcaklık denge sabitini etkiler mi?

Evet. Sıcaklık değişimi denge sabitini etkileyen temel faktördür. Denge, sıcaklık değişimine tepkimenin endotermik veya ekzotermik yönüne göre karşılık verir.