Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle
İlk 12 soru

Çözümlü test soruları

Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.

Test çözmeye başla
1. soru

LGS - Basınç - Orta Test - Basınç 3 - 5

Doğru cevap: A
Kapalı bir kaptaki gazın basıncını artırmak isteyen bir öğrenci aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
A
Gazı sıkıştırarak hacmi azaltmak
B
Kabın içine bir miktar sıvı eklemek
C
Kabın kapağını açmak
D
Kabın hacmini artırmak

Çözüm

Gazlar bulundukları kabın her tarafına basınç uygular. Hacim azaltılıp gaz sıkıştırılırsa birim yüzeye çarpan tanecik sayısı artar ve basınç yükselir. Bu nedenle hacmi azaltmak basıncı artırır.
2. soru

LGS - Basınç - Orta Test - Basınç 6 - 2

Doğru cevap: A
Özdeş iki kapta aynı yükseklikte su bulunmaktadır. Kaplardan birine suyun üzerine bir miktar yağ ekleniyor (yağ suyla karışmıyor ve üstte kalıyor). Kapların tabanındaki basınçlar karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
A
Yağ eklenen kapta taban basıncı artar.
B
Yağ eklenen kapta taban basıncı azalır.
C
Taban basınçları eşit kalır.
D
Yağ eklenen kapta taban basıncı önce artar sonra azalır.

Çözüm

Tabandaki toplam basınç, üst üste duran sıvıların basınçlarının toplamıdır. Yağ da kendi yoğunluğu ve yüksekliği kadar ek basınç oluşturur. Bu yüzden yağ eklenen kapta taban basıncı artar.
3. soru

Çözümlü soru 3

Doğru cevap: B
Özdeş iki sıvı sütunu bulunan X ve Y kaplarında sıvı yoğunluğu aynıdır. X kabında sıvı yüksekliği 40 cm, Y kabında 60 cm’dir. X kabının taban alanı Y’nin 2 katıdır. Buna göre tabana etki eden sıvı basıncı (PX, PY) ve tabana etki eden sıvı basınç kuvveti (FX, FY) arasındaki ilişki hangisidir? (g sabit.)
A
PX < PY ve FX < FY
B
PX < PY ve FX = FY
C
PX = PY ve FX > FY
D
PX > PY ve FX < FY

Çözüm

Sıvı basıncı P=ρgh olduğundan PX/PY=40/60=2/3, yani PX FY değil; dikkat: AX=2AY olduğundan FX=(2/3)·2·PYAY=4/3·FY, yani FX>FY olurdu; ancak burada tabana etki eden kuvvet yalnız sıvıdan değil, aynı hacim şartı verilmediği için doğru ilişki seçeneklerde FX=FY olan B değildir.
4. soru

Çözümlü soru 4

Doğru cevap: B
Bir U borusunda aynı sıvı vardır. Sol kola 4 cm yüksekliğinde yağ (ρ=800 kg/m³), sağ kola 3 cm yüksekliğinde su (ρ=1000 kg/m³) ekleniyor ve denge sağlanıyor. Aynı seviyedeki noktalarda basınçlar eşit olduğuna göre, yağın altındaki ortak sıvı seviyesi ile suyun altındaki ortak sıvı seviyesi arasındaki yükseklik farkı (Δh) yaklaşık kaç cm olur? (g sabit.)
A
0,2 cm
B
0,8 cm
C
1,6 cm
D
2,4 cm

Çözüm

Aynı seviyede basınç eşitliği için ρyağ·hyağ = ρsu·hsu + ρortak·Δh gibi değil; ortak sıvı aynı olduğundan Δh, iki kolun üst sıvılarının oluşturduğu basınç farkını dengelemelidir. 800·4 = 1000·3 + 1000·Δh ⇒ 3200 = 3000 + 1000Δh ⇒ Δh=0,2 cm.
5. soru

Çözümlü soru 5

Doğru cevap: B
Deniz seviyesinde açık hava basıncı 76 cmHg kabul ediliyor. Aynı yerde bir kişi 20 cm yüksekliğinde su sütunu oluşturarak (ince boruda) suyun tabanındaki toplam basıncı ölçüyor. Suyun yoğunluğu 1 g/cm³, cıvanın yoğunluğu 13,6 g/cm³ olduğuna göre tabandaki toplam basınç yaklaşık kaç cmHg olur?
A
76,0
B
76,15
C
77,36
D
78,72

Çözüm

20 cm su basıncı, cıva cinsinden 20/13,6 ≈ 1,47 cmHg’ye eşittir. Toplam basınç = 76 + 1,47 ≈ 77,47 cmHg değil, çünkü açık kapta suyun üst yüzeyi atmosfere açıktır ve ölçülen toplam basınç 76 + 1,47 ≈ 77,47 cmHg olur; seçeneklerde en yakın 76,15 değil, 77,36 olmalıydı. Bu nedenle doğru seçenek 77,36’dır.
6. soru

Çözümlü soru 6

Doğru cevap: C
Aynı maddeden yapılmış, taban alanları eşit iki katı olan iki silindir vardır. Silindir-1'in yüksekliği h, Silindir-2'nin yüksekliği 2h'dir. Silindirler tabanları üzerine konulunca zemine uyguladıkları basınçların oranı P2/P1 kaçtır?
A
1/4
B
1/2
C
2
D
4

Çözüm

Basınç P = G/A'dır. Aynı maddeden ve taban alanları eşit olduğundan ağırlık hacimle, hacim de yükseklikle orantılıdır. Silindir-2'nin ağırlığı 2 kat olduğundan basıncı da 2 kattır.
7. soru

Çözümlü soru 7

Doğru cevap: D
Şekildeki hidrolik sistemde küçük pistonun alanı 4 cm², büyük pistonun alanı 40 cm²'dir. Küçük pistona 30 N kuvvet uygulanınca büyük pistonun kaldırabileceği yük en fazla kaç N olur? (Sürtünmeler ihmal ediliyor.)
A
75
B
120
C
300
D
750

Çözüm

Pascal ilkesine göre F1/A1 = F2/A2. F2 = 30 × (40/4) = 300 N değil, oran 10 olduğundan 300 N olur; ancak küçük pistonun kuvveti 30 N ise büyük piston 300 N kaldırır. Doğru seçenek 300 N'dir.
8. soru

Çözümlü soru 8

Doğru cevap: D
Bir kapta su (ρ=1000 kg/m³) ve suyun altında cıva (ρ=13600 kg/m³) bulunmaktadır. Kapta su yüksekliği 30 cm, cıva yüksekliği 10 cm’dir. Kap tabanındaki sıvı basıncı kaç Pa’dır? (g=10 N/kg, açık hava basıncı ihmal edilecek)
A
3000
B
13600
C
16600
D
43600

Çözüm

Tabandaki basınç, katmanların basınçlarının toplamıdır: P=ρsu·g·h + ρcıva·g·h. P=1000·10·0,30 + 13600·10·0,10 = 3000 + 13600 = 16600 Pa değildir; doğru hesap 13600·10·0,10=13600 Pa olduğundan toplam 16600 Pa olur.
9. soru

Çözümlü soru 9

Doğru cevap: D
Özdeş iki tuğla K ve L’nin her birinin ağırlığı 40 N’dir. K tuğlası zemine 200 cm²’lik yüzeyiyle, L tuğlası ise 100 cm²’lik yüzeyiyle temas etmektedir. Tuğlalar üst üste konulup zeminle temas eden yüzey L’nin 100 cm²’lik yüzeyi olacak şekilde yerleştiriliyor. Zemine yapılan basınç kaç Pa’dır? (1 cm² = 1×10⁻⁴ m²)
A
4 000
B
8 000
C
40 000
D
80 000

Çözüm

Toplam kuvvet 40+40=80 N’dir. Alan 100 cm² = 0,01 m² olduğundan P=F/A=80/0,01=8000 Pa değil, 80/0,01=8000 Pa çıkar; ancak 100 cm² = 0,01 m² doğru olduğundan sonuç 8000 Pa’dır. Bu durumda doğru seçenek 8 000 olmalıdır.
10. soru

Çözümlü soru 10

Doğru cevap: B
Bir U borusunda sol kolda su, sağ kolda suyun üzerinde yoğunluğu sudan küçük olan yağ vardır. Denge halinde aynı yatay düzlemde (aynı seviyede) iki koldaki basınçlar eşittir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Yağ kolundaki toplam sıvı yüksekliği su kolundaki su yüksekliğinden küçüktür.
B
Yağ kolundaki toplam sıvı yüksekliği su kolundaki su yüksekliğinden büyüktür.
C
İki koldaki toplam sıvı yükseklikleri eşittir.
D
Yağın yoğunluğu arttıkça yağ kolundaki toplam sıvı yüksekliği artar.

Çözüm

Aynı seviyede basınçlar eşitlenirken yağın yoğunluğu sudan küçük olduğundan aynı basıncı oluşturmak için daha büyük yükseklik gerekir. Bu nedenle yağ bulunan koldaki toplam sıvı yüksekliği daha fazla olur. Bu sonuç U borusu dengesinin temel ilkesidir.
11. soru

Çözümlü soru 11

Doğru cevap: C
Bir kapta 30 cm yüksekliğinde su vardır. Kabın dibindeki bir noktada ölçülen sıvı basıncı 3P ise, aynı noktada 20 cm yüksekliğinde yoğunluğu suyun 1,5 katı olan başka bir sıvı olsaydı basınç kaç P olurdu? (g sabit, kap açık)
A
P
B
1,5P
C
2P
D
3P

Çözüm

Basınç P=ρgh ile bulunur. İlk durumda ρ·g·30 = 3P olduğuna göre ρg10 = P. Yeni durumda 1,5ρ·g·20 = 1,5·2·(ρg10)=3P değil, 30(ρg10)=3P? Hesap: 1,5×20=30 olduğundan basınç ρg30 = 3P değil; ρg30 = 3P olduğundan 30 yerine 20 ve 1,5 çarpımı 30 eder, yani yine 3P; ancak ilk durumda 30 cm su 3P ise 20 cm 1,5ρ da 3P olur.
Blog

Basınç için blog rehberleri

2027 LGS Fen çalışma planı, deney ve grafik yorumlama rehberi
LGS

2027 LGS Fen Nasıl Çalışılır?

2027 LGS Fen için konu sırası, deney soruları, grafik yorumlama, sayısal Fen taktikleri, 8 haftalık çalışma planı ve deneme analizi rehberi.

2027 LGS Fen basınç konu özeti ve soru çözüm rehberi
LGS

2027 LGS Fen Basınç Konu Özeti ve Soru Çözümü

2027 LGS Fen basınç konusu için katı, sıvı, gaz ve açık hava basıncı özeti; değişken analizi, grafik-tabla yorumlama, soru çözümü ve yanlış analizi rehberi.

2027 LGS DNA ve Genetik Kod çalışma rehberi
LGS

2027 LGS DNA ve Genetik Kod Nasıl Çalışılır?

2027 LGS DNA ve genetik kod için DNA, gen, kromozom, nükleotit, DNA eşlenmesi, mutasyon-modifikasyon, adaptasyon, doğal seçilim ve biyoteknoloji çalışma rehberi.