Anlatım biçimleri; açıklama, tartışma, betimleme ve öyküleme gibi metnin kuruluş amacını gösteren temel başlıklardır. Bu testler, paragraf sorularında metnin nasıl anlatıldığını ayırt etmeni sağlar.
Anlatım Biçimleri Nasıl Ayırt Edilir?
Açıklamada bilgi verme, tartışmada düşünceyi savunma, betimlemede gözlem ve tasvir, öykülemede ise olay akışı öne çıkar. Soru kökünde verilen metnin amacı ve anlatım havası dikkatle okunmalıdır.
9. Sınıf Paragraf İçin Önemi
Anlatım biçimlerini tanımak, paragrafın ana düşüncesini ve yazarın tutumunu daha hızlı bulmanı sağlar. Çözümlü testlerle farklı metin türlerini karşılaştırarak pratik yapabilirsin.
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi "kanıtlayıcı" nitelik kazanacak şekilde gerekçe-sonuç ilişkisiyle kurulmuştur?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A’da bir yargı, "çünkü" ile gerekçelendirilip sonuç önerisine bağlanır; kanıtlayıcı anlatım baskındır. B betimleme, C öyküleme, D ise zayıf gerekçeli öznel tartışmadır.
Çözüm: A’da bir yargı, "çünkü" ile gerekçelendirilip sonuç önerisine bağlanır; kanıtlayıcı anlatım baskındır. B betimleme, C öyküleme, D ise zayıf gerekçeli öznel tartışmadır.
A’da bir yargı, "çünkü" ile gerekçelendirilip sonuç önerisine bağlanır; kanıtlayıcı anlatım baskındır. B betimleme, C öyküleme, D ise zayıf gerekçeli öznel tartışmadır.
2. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde baskın anlatım biçimi "tartışmacı"dır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılmaktadır. Karşıt görüşün eksikliği gösterilerek okur ikna edilmeye çalışılır. Bu, tartışmacı anlatımın temel özelliğidir.
Çözüm: B seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılmaktadır. Karşıt görüşün eksikliği gösterilerek okur ikna edilmeye çalışılır. Bu, tartışmacı anlatımın temel özelliğidir.
B seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılmaktadır. Karşıt görüşün eksikliği gösterilerek okur ikna edilmeye çalışılır. Bu, tartışmacı anlatımın temel özelliğidir.
3. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde baskın anlatım biçimi "betimleyici"dir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A seçeneğinde kişi, görünüş ayrıntılarıyla tasvir edilmiştir. Okurun zihninde bir görüntü oluşturma amacı öne çıkar. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir.
Çözüm: A seçeneğinde kişi, görünüş ayrıntılarıyla tasvir edilmiştir. Okurun zihninde bir görüntü oluşturma amacı öne çıkar. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir.
A seçeneğinde kişi, görünüş ayrıntılarıyla tasvir edilmiştir. Okurun zihninde bir görüntü oluşturma amacı öne çıkar. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir.
4. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde baskın anlatım biçimi "öyküleyici"dir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A seçeneğinde olaylar zaman akışı içinde hareket ve diyalogla anlatılmıştır. Bir durumdan diğerine geçiş, eylemler üzerinden kurulmuştur. Bu özellikler öyküleyici anlatımı gösterir.
Çözüm: A seçeneğinde olaylar zaman akışı içinde hareket ve diyalogla anlatılmıştır. Bir durumdan diğerine geçiş, eylemler üzerinden kurulmuştur. Bu özellikler öyküleyici anlatımı gösterir.
A seçeneğinde olaylar zaman akışı içinde hareket ve diyalogla anlatılmıştır. Bir durumdan diğerine geçiş, eylemler üzerinden kurulmuştur. Bu özellikler öyküleyici anlatımı gösterir.
5. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde baskın anlatım biçimi "kanıtlayıcı (savunmacı)"dır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
C seçeneğinde bir yargı ileri sürülüp araştırma ve örnekle desteklenerek savunulmaktadır. Amaç, okuru kanıtlarla ikna etmektir. Bu nedenle baskın anlatım kanıtlayıcıdır.
Çözüm: C seçeneğinde bir yargı ileri sürülüp araştırma ve örnekle desteklenerek savunulmaktadır. Amaç, okuru kanıtlarla ikna etmektir. Bu nedenle baskın anlatım kanıtlayıcıdır.
C seçeneğinde bir yargı ileri sürülüp araştırma ve örnekle desteklenerek savunulmaktadır. Amaç, okuru kanıtlarla ikna etmektir. Bu nedenle baskın anlatım kanıtlayıcıdır.
6. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi ağırlıklı olarak "tartışmacı"dır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır ve karşı görüş çürütülür. Bu özellikler tartışmacı anlatımın temelidir.
Çözüm: A seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır ve karşı görüş çürütülür. Bu özellikler tartışmacı anlatımın temelidir.
A seçeneğinde bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır ve karşı görüş çürütülür. Bu özellikler tartışmacı anlatımın temelidir.
7. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde "açıklayıcı anlatım" ile "betimleyici anlatım" belirgin biçimde iç içe kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de deprem olgusu tanım ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanır (açıklayıcı). Aynı zamanda sarsıntının günlük hayattaki görünümü somut ayrıntılarla canlandırılır (betimleyici).
Çözüm: B’de deprem olgusu tanım ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanır (açıklayıcı). Aynı zamanda sarsıntının günlük hayattaki görünümü somut ayrıntılarla canlandırılır (betimleyici).
B’de deprem olgusu tanım ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanır (açıklayıcı). Aynı zamanda sarsıntının günlük hayattaki görünümü somut ayrıntılarla canlandırılır (betimleyici).
8. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde olay anlatımı (öyküleyici anlatım) ağır basar?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar, hareket ve merak unsuru ile aktarılır. Bu özellikler öyküleyici anlatımın göstergesidir.
Çözüm: B’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar, hareket ve merak unsuru ile aktarılır. Bu özellikler öyküleyici anlatımın göstergesidir.
B’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar, hareket ve merak unsuru ile aktarılır. Bu özellikler öyküleyici anlatımın göstergesidir.
9. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde "tanımlama" ve "örnekleme" birlikte kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A’da empati kavramı tanımlanır, ardından somut bir durumla örneklendirilir. Tanımlama + örnekleme birlikte kullanılmıştır.
Çözüm: A’da empati kavramı tanımlanır, ardından somut bir durumla örneklendirilir. Tanımlama + örnekleme birlikte kullanılmıştır.
A’da empati kavramı tanımlanır, ardından somut bir durumla örneklendirilir. Tanımlama + örnekleme birlikte kullanılmıştır.
10. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimleri sırasıyla "betimleyici"den "tartışmacı"ya geçmektedir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A’nın ilk cümlesi mekânı duyusal ayrıntılarla betimler. Devamında bir yargı ortaya konur, karşı görüş ima edilip gerekçeyle savunulur; bu da tartışmacı anlatımdır.
Çözüm: A’nın ilk cümlesi mekânı duyusal ayrıntılarla betimler. Devamında bir yargı ortaya konur, karşı görüş ima edilip gerekçeyle savunulur; bu da tartışmacı anlatımdır.
A’nın ilk cümlesi mekânı duyusal ayrıntılarla betimler. Devamında bir yargı ortaya konur, karşı görüş ima edilip gerekçeyle savunulur; bu da tartışmacı anlatımdır.
Anlatım Biçimleri Hakkında
Açıklayıcı anlatım nasıl anlaşılır?
Okura bilgi verme, kavramı tanıtma veya konuyu öğretme amacı taşıyan metinlerde açıklayıcı anlatım kullanılır.
Betimleme ile öyküleme arasındaki fark nedir?
Betimleme varlıkları tasvir eder; öyküleme ise olayları zaman akışı içinde aktarır.
Tartışmacı anlatımda ne aranır?
Yazarın bir düşünceyi savunması, karşı görüşe cevap vermesi veya okuru ikna etmeye çalışması aranır.
