Anlatım biçimleri; açıklama, tartışma, betimleme ve öyküleme gibi metnin kuruluş amacını gösteren temel başlıklardır. Bu testler, paragraf sorularında metnin nasıl anlatıldığını ayırt etmeni sağlar.
Anlatım Biçimleri Nasıl Ayırt Edilir?
Açıklamada bilgi verme, tartışmada düşünceyi savunma, betimlemede gözlem ve tasvir, öykülemede ise olay akışı öne çıkar. Soru kökünde verilen metnin amacı ve anlatım havası dikkatle okunmalıdır.
9. Sınıf Paragraf İçin Önemi
Anlatım biçimlerini tanımak, paragrafın ana düşüncesini ve yazarın tutumunu daha hızlı bulmanı sağlar. Çözümlü testlerle farklı metin türlerini karşılaştırarak pratik yapabilirsin.
Aşağıdaki parçalardan hangisinde olaylar oluş sırasına göre aktarılmış, kişi-yer-zaman unsurları belirgin bir anlatım kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A seçeneğinde olaylar zaman sırasına göre anlatılmıştır. Yer ve zaman ifadeleriyle bir olay akışı kurulmuştur. Bu, öyküleyici anlatımdır.
Çözüm: A seçeneğinde olaylar zaman sırasına göre anlatılmıştır. Yer ve zaman ifadeleriyle bir olay akışı kurulmuştur. Bu, öyküleyici anlatımdır.
A seçeneğinde olaylar zaman sırasına göre anlatılmıştır. Yer ve zaman ifadeleriyle bir olay akışı kurulmuştur. Bu, öyküleyici anlatımdır.
2. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde bir kavramın özellikleri açıklanarak bilgi verme amacı güdülmüştür?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B seçeneğinde erozyon tanımlanmış ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır. Amaç bilgi vermektir. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
Çözüm: B seçeneğinde erozyon tanımlanmış ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır. Amaç bilgi vermektir. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
B seçeneğinde erozyon tanımlanmış ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır. Amaç bilgi vermektir. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
3. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde bir düşünceyi kabul ettirmek için gerekçe ve kanıtlayıcı ifadelerden yararlanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
seçeneğiCnde bir yargı ileri sürülmüş ve “çünkü” ile gerekçelendirilmiştir. Okurun ikna edilmesi hedeflenir. Bu, tartışmacı anlatımdır.
Çözüm: seçeneğiCnde bir yargı ileri sürülmüş ve “çünkü” ile gerekçelendirilmiştir. Okurun ikna edilmesi hedeflenir. Bu, tartışmacı anlatımdır.
seçeneğiC3nde bir yargı ileri sürülmüş ve “çünkü” ile gerekçelendirilmiştir. Okurun ikna edilmesi hedeflenir. Bu, tartışmacı anlatımdır.
4. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde varlık ya da mekân, duyulara seslenen ayrıntılarla betimlenmiştir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
seçeneğiDnde renk, koku gibi duyulara yönelik ayrıntılar kullanılmıştır. Amaç görüntü ve atmosfer oluşturmaktır. Bu, betimleyici anlatımdır.
Çözüm: seçeneğiDnde renk, koku gibi duyulara yönelik ayrıntılar kullanılmıştır. Amaç görüntü ve atmosfer oluşturmaktır. Bu, betimleyici anlatımdır.
seçeneğiD3nde renk, koku gibi duyulara yönelik ayrıntılar kullanılmıştır. Amaç görüntü ve atmosfer oluşturmaktır. Bu, betimleyici anlatımdır.
5. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi olarak "açıklama" ağır basmaktadır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
seçeneğiAnde karbonhidratlar tanıtılmış, örneklerle bilgi verilmiştir. Amaç öğretmek ve açıklamaktır. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
Çözüm: seçeneğiAnde karbonhidratlar tanıtılmış, örneklerle bilgi verilmiştir. Amaç öğretmek ve açıklamaktır. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
seçeneğiA3nde karbonhidratlar tanıtılmış, örneklerle bilgi verilmiştir. Amaç öğretmek ve açıklamaktır. Bu, açıklayıcı anlatımdır.
6. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım, temelde "öğretici (açıklayıcı)" nitelikte olup düşünceyi somutlaştırmak için "örnekleme" ve "tanımlama" birlikte kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
seçeneğiBnde roman tanımlanır ve iki eser üzerinden örnekleme yapılır. Amaç bilgi vermek ve açıklamaktır. Diğerlerinde betimleme, tartışma ya da öyküleme ağırlıklıdır.
Çözüm: seçeneğiBnde roman tanımlanır ve iki eser üzerinden örnekleme yapılır. Amaç bilgi vermek ve açıklamaktır. Diğerlerinde betimleme, tartışma ya da öyküleme ağırlıklıdır.
seçeneğiB3nde roman tanımlanır ve iki eser üzerinden örnekleme yapılır. Amaç bilgi vermek ve açıklamaktır. Diğerlerinde betimleme, tartışma ya da öyküleme ağırlıklıdır.
7. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde "tartışmacı anlatım" baskındır ve yazar, karşı görüşü ima ederek onu çürütmeye yönelmiştir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
A’da “bazıları… söyler; oysa…” yapısıyla karşı görüşe değinilip çürütme yapılır. Bu, tartışmacı anlatımın tipik göstergesidir. Diğerleri betimleyici, açıklayıcı ve öyküleyicidir.
Çözüm: A’da “bazıları… söyler; oysa…” yapısıyla karşı görüşe değinilip çürütme yapılır. Bu, tartışmacı anlatımın tipik göstergesidir. Diğerleri betimleyici, açıklayıcı ve öyküleyicidir.
A’da “bazıları… söyler; oysa…” yapısıyla karşı görüşe değinilip çürütme yapılır. Bu, tartışmacı anlatımın tipik göstergesidir. Diğerleri betimleyici, açıklayıcı ve öyküleyicidir.
8. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde "öyküleme" içinde belirgin "betimleme" öğeleri yoğun biçimde kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
A’da olay akışı (içeri girme, ilerleme, ses duyma) vardır; bu öykülemedir. Aynı zamanda mekân ayrıntıları yoğun betimlemeyle verilir. Diğerleri öğretici/açıklayıcı niteliktedir.
Çözüm: A’da olay akışı (içeri girme, ilerleme, ses duyma) vardır; bu öykülemedir. Aynı zamanda mekân ayrıntıları yoğun betimlemeyle verilir. Diğerleri öğretici/açıklayıcı niteliktedir.
A’da olay akışı (içeri girme, ilerleme, ses duyma) vardır; bu öykülemedir. Aynı zamanda mekân ayrıntıları yoğun betimlemeyle verilir. Diğerleri öğretici/açıklayıcı niteliktedir.
9. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi ağırlıklı olarak "betimleme"dir ve "kişileştirme" sanatı belirgin biçimde kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A’da rüzgârın “durması, koşması, perdeyi aralaması” gibi insana özgü eylemlerle kişileştirme yapılır ve amaç görüntü canlandırmaktır. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir. Diğerleri açıklayıcı, öyküleyici ve tartışmacı/öğüt verici niteliktedir.
Çözüm: A’da rüzgârın “durması, koşması, perdeyi aralaması” gibi insana özgü eylemlerle kişileştirme yapılır ve amaç görüntü canlandırmaktır. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir. Diğerleri açıklayıcı, öyküleyici ve tartışmacı/öğüt verici niteliktedir.
A’da rüzgârın “durması, koşması, perdeyi aralaması” gibi insana özgü eylemlerle kişileştirme yapılır ve amaç görüntü canlandırmaktır. Bu, betimleyici anlatımın göstergesidir. Diğerleri açıklayıcı, öyküleyici ve tartışmacı/öğüt verici niteliktedir.
10. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde "açıklayıcı anlatım" içinde düşünceyi geliştirme yolu olarak özellikle "karşılaştırma" kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
A’da deneme ve makale, özellikleri yan yana getirilerek karşılaştırılır. Anlatımın amacı bilgi vermek ve ayırt ettirmektir. Diğerlerinde karşılaştırma belirgin değildir ya da öyküleme vardır.
Çözüm: A’da deneme ve makale, özellikleri yan yana getirilerek karşılaştırılır. Anlatımın amacı bilgi vermek ve ayırt ettirmektir. Diğerlerinde karşılaştırma belirgin değildir ya da öyküleme vardır.
A’da deneme ve makale, özellikleri yan yana getirilerek karşılaştırılır. Anlatımın amacı bilgi vermek ve ayırt ettirmektir. Diğerlerinde karşılaştırma belirgin değildir ya da öyküleme vardır.
Anlatım Biçimleri Hakkında
Açıklayıcı anlatım nasıl anlaşılır?
Okura bilgi verme, kavramı tanıtma veya konuyu öğretme amacı taşıyan metinlerde açıklayıcı anlatım kullanılır.
Betimleme ile öyküleme arasındaki fark nedir?
Betimleme varlıkları tasvir eder; öyküleme ise olayları zaman akışı içinde aktarır.
Tartışmacı anlatımda ne aranır?
Yazarın bir düşünceyi savunması, karşı görüşe cevap vermesi veya okuru ikna etmeye çalışması aranır.
