Anlatım biçimleri; açıklama, tartışma, betimleme ve öyküleme gibi metnin kuruluş amacını gösteren temel başlıklardır. Bu testler, paragraf sorularında metnin nasıl anlatıldığını ayırt etmeni sağlar.
Anlatım Biçimleri Nasıl Ayırt Edilir?
Açıklamada bilgi verme, tartışmada düşünceyi savunma, betimlemede gözlem ve tasvir, öykülemede ise olay akışı öne çıkar. Soru kökünde verilen metnin amacı ve anlatım havası dikkatle okunmalıdır.
9. Sınıf Paragraf İçin Önemi
Anlatım biçimlerini tanımak, paragrafın ana düşüncesini ve yazarın tutumunu daha hızlı bulmanı sağlar. Çözümlü testlerle farklı metin türlerini karşılaştırarak pratik yapabilirsin.
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım, ağırlıklı olarak “tartışmacı”dır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır. Diğerlerinde betimleme (A), açıklama/raporlama (C) ve öyküleme (D) ağır basar.
Çözüm: B’de bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır. Diğerlerinde betimleme (A), açıklama/raporlama (C) ve öyküleme (D) ağır basar.
B’de bir görüşe karşı çıkılıp gerekçelerle savunma yapılır. Diğerlerinde betimleme (A), açıklama/raporlama (C) ve öyküleme (D) ağır basar.
2. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde “açıklama” anlatım biçimi baskındır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de bilgi verme ve kavramı öğretme amacıyla tanımlayıcı, açıklayıcı bir dil kullanılır. A betimleme, C tartışma, D öyküleme ağırlıklıdır.
Çözüm: B’de bilgi verme ve kavramı öğretme amacıyla tanımlayıcı, açıklayıcı bir dil kullanılır. A betimleme, C tartışma, D öyküleme ağırlıklıdır.
B’de bilgi verme ve kavramı öğretme amacıyla tanımlayıcı, açıklayıcı bir dil kullanılır. A betimleme, C tartışma, D öyküleme ağırlıklıdır.
3. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimleri “öyküleme + betimleme” birlikte kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
C’de bir olay akışı vardır (tren hareket ediyor) ve ortam/ görüntü ayrıntılarıyla tasvir edilir (buğu, gri gökyüzü). Bu nedenle öyküleme ile betimleme birlikte kullanılmıştır.
Çözüm: C’de bir olay akışı vardır (tren hareket ediyor) ve ortam/ görüntü ayrıntılarıyla tasvir edilir (buğu, gri gökyüzü). Bu nedenle öyküleme ile betimleme birlikte kullanılmıştır.
C’de bir olay akışı vardır (tren hareket ediyor) ve ortam/ görüntü ayrıntılarıyla tasvir edilir (buğu, gri gökyüzü). Bu nedenle öyküleme ile betimleme birlikte kullanılmıştır.
4. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde “betimleme” anlatım biçimi baskındır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A’da mekânın görünüşü ve atmosferi duyulara seslenen ayrıntılarla çizilir. Diğerleri sırasıyla açıklama (B), tartışma (C) ve öyküleme (D) niteliğindedir.
Çözüm: A’da mekânın görünüşü ve atmosferi duyulara seslenen ayrıntılarla çizilir. Diğerleri sırasıyla açıklama (B), tartışma (C) ve öyküleme (D) niteliğindedir.
A’da mekânın görünüşü ve atmosferi duyulara seslenen ayrıntılarla çizilir. Diğerleri sırasıyla açıklama (B), tartışma (C) ve öyküleme (D) niteliğindedir.
5. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde “öyküleme” anlatım biçimi baskındır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de zaman içinde gelişen bir olay ve hareket vardır (yağmur, şemsiye, koşma). A açıklama, C tartışma, D betimleme ağırlıklıdır.
Çözüm: B’de zaman içinde gelişen bir olay ve hareket vardır (yağmur, şemsiye, koşma). A açıklama, C tartışma, D betimleme ağırlıklıdır.
B’de zaman içinde gelişen bir olay ve hareket vardır (yağmur, şemsiye, koşma). A açıklama, C tartışma, D betimleme ağırlıklıdır.
6. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi, bir düşünceyi kanıtlamak amacıyla karşıt görüşe değinip onu çürütme (tartışmacı anlatım) üzerine kurulmuştur?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
A seçeneğinde karşıt görüş verilip “oysa” ile itiraz edilerek gerekçelerle çürütülüyor. Bu, tartışmacı anlatımın tipik özelliğidir. Diğerleri sırasıyla betimleme, açıklama ve öyküleme ağırlıklıdır.
Çözüm: A seçeneğinde karşıt görüş verilip “oysa” ile itiraz edilerek gerekçelerle çürütülüyor. Bu, tartışmacı anlatımın tipik özelliğidir. Diğerleri sırasıyla betimleme, açıklama ve öyküleme ağırlıklıdır.
A seçeneğinde karşıt görüş verilip “oysa” ile itiraz edilerek gerekçelerle çürütülüyor. Bu, tartışmacı anlatımın tipik özelliğidir. Diğerleri sırasıyla betimleme, açıklama ve öyküleme ağırlıklıdır.
7. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi "betimleme"dir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de ortam ve atmosfer, duyulara seslenen ayrıntılarla resmediliyor. Bu, betimlemenin ayırt edici yönüdür. Diğerlerinde bilgi verme, tartışma ya da olay akışı baskındır.
Çözüm: B’de ortam ve atmosfer, duyulara seslenen ayrıntılarla resmediliyor. Bu, betimlemenin ayırt edici yönüdür. Diğerlerinde bilgi verme, tartışma ya da olay akışı baskındır.
B’de ortam ve atmosfer, duyulara seslenen ayrıntılarla resmediliyor. Bu, betimlemenin ayırt edici yönüdür. Diğerlerinde bilgi verme, tartışma ya da olay akışı baskındır.
8. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimi "öyküleme"dir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
D’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar ve hareket bildiren eylemler vardır. Bu yapı öyküleyici anlatımın temelidir. A açıklama, B betimleme, C tartışmadır.
Çözüm: D’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar ve hareket bildiren eylemler vardır. Bu yapı öyküleyici anlatımın temelidir. A açıklama, B betimleme, C tartışmadır.
D’de zaman akışı içinde gerçekleşen olaylar ve hareket bildiren eylemler vardır. Bu yapı öyküleyici anlatımın temelidir. A açıklama, B betimleme, C tartışmadır.
9. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimleri, "betimleme" ile "öyküleme"nin birlikte kullanılmasıyla oluşturulmuştur?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
C’de önce çevre ve görüntü ayrıntılarıyla betimleme yapılmış, ardından olay akışı (yürüme, yetişme) verilmiştir. Bu iki anlatım biçimi birlikte kullanılmıştır. Diğer seçenekler ağırlıkla açıklama ya da tartışmadır.
Çözüm: C’de önce çevre ve görüntü ayrıntılarıyla betimleme yapılmış, ardından olay akışı (yürüme, yetişme) verilmiştir. Bu iki anlatım biçimi birlikte kullanılmıştır. Diğer seçenekler ağırlıkla açıklama ya da tartışmadır.
C’de önce çevre ve görüntü ayrıntılarıyla betimleme yapılmış, ardından olay akışı (yürüme, yetişme) verilmiştir. Bu iki anlatım biçimi birlikte kullanılmıştır. Diğer seçenekler ağırlıkla açıklama ya da tartışmadır.
10. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki parçalardan hangisinde anlatım biçimleri "tartışmacı + açıklayıcı" birlikte kullanılmıştır?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
B’de önce karşı görüşe itiraz edilerek tartışmacı anlatım kurulmuştur. Ardından okumanın işlevi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanarak açıklayıcı anlatım sürdürülmüştür.
Çözüm: B’de önce karşı görüşe itiraz edilerek tartışmacı anlatım kurulmuştur. Ardından okumanın işlevi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanarak açıklayıcı anlatım sürdürülmüştür.
B’de önce karşı görüşe itiraz edilerek tartışmacı anlatım kurulmuştur. Ardından okumanın işlevi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanarak açıklayıcı anlatım sürdürülmüştür.
Anlatım Biçimleri Hakkında
Açıklayıcı anlatım nasıl anlaşılır?
Okura bilgi verme, kavramı tanıtma veya konuyu öğretme amacı taşıyan metinlerde açıklayıcı anlatım kullanılır.
Betimleme ile öyküleme arasındaki fark nedir?
Betimleme varlıkları tasvir eder; öyküleme ise olayları zaman akışı içinde aktarır.
Tartışmacı anlatımda ne aranır?
Yazarın bir düşünceyi savunması, karşı görüşe cevap vermesi veya okuru ikna etmeye çalışması aranır.
