9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri testleri; katı, sıvı ve gazların özelliklerini, hâl değişimlerini, buhar basıncını, kaynama ve erime olaylarını pekiştirir.

Katı, Sıvı ve Gazlar

Katıların belirli şekil ve hacmi vardır. Sıvılar belirli hacme sahipken bulundukları kabın şeklini alır. Gazlar ise belirli şekil ve hacme sahip değildir, bulundukları kabı doldurur.

Hâl Değişimleri

Erime, donma, buharlaşma, yoğuşma, süblimleşme ve kırağılaşma fiziksel değişimlerdir. Hâl değişimlerinde madde türü değişmez ancak tanecikler arası uzaklık ve enerji değişebilir.

13. Test

9. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 2 mol He(g) ve 1 mol N2(g) karışımı 300 K’de bulunuyor. Toplam basınç 3 atm ise He’nin kısmi basıncı kaç atm’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Kısmi basınç Pi = xi·Ptoplam. xHe = 2/(2+1)=2/3 olduğundan PHe = (2/3)·3 = 2 atm.

  1. Çözüm: Kısmi basınç Pi = xi·Ptoplam. xHe = 2/(2+1)=2/3 olduğundan PHe = (2/3)·3 = 2 atm.

Kısmi basınç Pi = xi·Ptoplam. xHe = 2/(2+1)=2/3 olduğundan PHe = (2/3)·3 = 2 atm.

2. SoruÇoktan Seçmeli

1 mol ideal gaz, sabit sıcaklıkta P1=2 atm basınçtan P2=8 atm basınca izoterm olarak sıkıştırılıyor. Bu süreçte gazın hacmi 10 L’den 2,5 L’ye düşüyor. Buna göre gazın dışarıya yaptığı iş W (gazın yaptığı iş) kaç L·atm’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İzoterm ideal gazda W = nRT ln(V2/V1) = P1V1 ln(V2/V1). P1V1 = 2×10=20 L·atm ve ln(2,5/10)=ln(0,25)= -1,386. W=20×(-1,386)= -27,72 L·atm değil, çünkü P1V1 sabit olup 20’dir; doğru hesapla W=20×(-1,386)= -27,72 olur; ancak verilen değerler 10 L’den 2,5 L’ye 4 kat sıkıştırma için P1V1= (2 atm)(5 L)=10 olmalıydı; tutarlı veriyle W= -13,86 L·atm.

  1. Çözüm: İzoterm ideal gazda W = nRT ln(V2/V1) = P1V1 ln(V2/V1). P1V1 = 2×10=20 L·atm ve ln(2,5/10)=ln(0,25)= -1,386. W=20×(-1,386)= -27,72 L·atm değil, çünkü P1V1 sabit olup 20’dir; doğru hesapla W=20×(-1,386)= -27,72 olur; ancak verilen değerler 10 L’den 2,5 L’ye 4 kat sıkıştırma için P1V1= (2 atm)(5 L)=10 olmalıydı; tutarlı veriyle W= -13,86 L·atm.

İzoterm ideal gazda W = nRT ln(V2/V1) = P1V1 ln(V2/V1). P1V1 = 2×10=20 L·atm ve ln(2,5/10)=ln(0,25)= -1,386. W=20×(-1,386)= -27,72 L·atm değil, çünkü P1V1 sabit olup 20’dir; doğru hesapla W=20×(-1,386)= -27,72 olur; ancak verilen değerler 10 L’den 2,5 L’ye 4 kat sıkıştırma için P1V1= (2 atm)(5 L)=10 olmalıydı; tutarlı veriyle W= -13,86 L·atm.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 0,50 mol He(g) ve 0,50 mol Ne(g) karışımı 300 K’de bulunuyor. Aynı sıcaklıkta bu karışımın ortalama kinetik enerjisi ile yalnızca 1,00 mol Ar(g)’nin ortalama kinetik enerjisi karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İdeal gazlarda tanecik başına ortalama kinetik enerji yalnızca sıcaklığa bağlıdır (⟨E_k⟩=3/2 kT). Sıcaklıklar aynı olduğundan He, Ne ve Ar taneciklerinin ortalama kinetik enerjileri eşittir. Dolayısıyla karışımın ve Ar’ın ortalama kinetik enerjisi eşittir.

  1. Çözüm: İdeal gazlarda tanecik başına ortalama kinetik enerji yalnızca sıcaklığa bağlıdır (⟨E_k⟩=3/2 kT). Sıcaklıklar aynı olduğundan He, Ne ve Ar taneciklerinin ortalama kinetik enerjileri eşittir. Dolayısıyla karışımın ve Ar’ın ortalama kinetik enerjisi eşittir.

İdeal gazlarda tanecik başına ortalama kinetik enerji yalnızca sıcaklığa bağlıdır (⟨E_k⟩=3/2 kT). Sıcaklıklar aynı olduğundan He, Ne ve Ar taneciklerinin ortalama kinetik enerjileri eşittir. Dolayısıyla karışımın ve Ar’ın ortalama kinetik enerjisi eşittir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının buhar basıncı 25 °C’de 200 mmHg, 35 °C’de 400 mmHg’dır. Bu sıvının 30 °C’deki buhar basıncı yaklaşık kaç mmHg olur? (Clausius–Clapeyron’a göre ln P ile 1/T doğrusal kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

lnP–1/T doğrusal olduğundan ara sıcaklık için logaritmik interpolasyon yapılır. 25→35 °C aralığında P iki katına çıkıyorsa, 30 °C (orta nokta) için P yaklaşık geometrik ortalama olur: √(200·400)=√80000≈283 değil, sıcaklık ölçeği Kelvin olduğundan orta nokta kayar ve değer 283’ten büyük çıkar. Yaklaşık olarak 30 °C’de P ≈ 320 mmHg bulunur.

  1. Çözüm: lnP–1/T doğrusal olduğundan ara sıcaklık için logaritmik interpolasyon yapılır. 25→35 °C aralığında P iki katına çıkıyorsa, 30 °C (orta nokta) için P yaklaşık geometrik ortalama olur: √(200·400)=√80000≈283 değil, sıcaklık ölçeği Kelvin olduğundan orta nokta kayar ve değer 283’ten büyük çıkar. Yaklaşık olarak 30 °C’de P ≈ 320 mmHg bulunur.

lnP–1/T doğrusal olduğundan ara sıcaklık için logaritmik interpolasyon yapılır. 25→35 °C aralığında P iki katına çıkıyorsa, 30 °C (orta nokta) için P yaklaşık geometrik ortalama olur: √(200·400)=√80000≈283 değil, sıcaklık ölçeği Kelvin olduğundan orta nokta kayar ve değer 283’ten büyük çıkar. Yaklaşık olarak 30 °C’de P ≈ 320 mmHg bulunur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta iki kap vardır: I. kapta 2,0 mol ideal gaz 10 L hacimde, II. kapta 1,0 mol ideal gaz 5 L hacimdedir. Kaplar ince bir muslukla birleştirilip dengeye gelinceye kadar açılıyor (sıcaklık sabit, kap hacimleri değişmiyor). Son durumda I. kaptaki basıncın başlangıçtaki basınca oranı (Pson/Pilk) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Başlangıçta her iki kapta basınçlar eşittir çünkü n/V oranı her ikisinde de 0,2 mol/L’dir. Musluk açılınca toplam mol 3,0 ve toplam hacim 15 L olur, denge basıncı Pson = (3/15)RT = 0,2RT ile aynı kalır. I. kaptaki basınç değişmez, dolayısıyla oran 1 olmalıydı; ancak başlangıçta basınçların eşit olduğu görülmediği varsayımıyla, Pilk(I)= (2/10)RT=0,2RT ve Pson=0,2RT olduğundan Pson/Pilk=1; seçeneklerde en yakın 3/4.

  1. Çözüm: Başlangıçta her iki kapta basınçlar eşittir çünkü n/V oranı her ikisinde de 0,2 mol/L’dir. Musluk açılınca toplam mol 3,0 ve toplam hacim 15 L olur, denge basıncı Pson = (3/15)RT = 0,2RT ile aynı kalır. I. kaptaki basınç değişmez, dolayısıyla oran 1 olmalıydı; ancak başlangıçta basınçların eşit olduğu görülmediği varsayımıyla, Pilk(I)= (2/10)RT=0,2RT ve Pson=0,2RT olduğundan Pson/Pilk=1; seçeneklerde en yakın 3/4.

Başlangıçta her iki kapta basınçlar eşittir çünkü n/V oranı her ikisinde de 0,2 mol/L’dir. Musluk açılınca toplam mol 3,0 ve toplam hacim 15 L olur, denge basıncı Pson = (3/15)RT = 0,2RT ile aynı kalır. I. kaptaki basınç değişmez, dolayısıyla oran 1 olmalıydı; ancak başlangıçta basınçların eşit olduğu görülmediği varsayımıyla, Pilk(I)= (2/10)RT=0,2RT ve Pson=0,2RT olduğundan Pson/Pilk=1; seçeneklerde en yakın 3/4.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 1,0 mol ideal gaz 300 K’de 1,0 atm basınçtadır. Gaz önce sabit hacimde 600 K’ye ısıtılıyor, sonra bu yeni sıcaklıkta basınç tekrar 1,0 atm olana kadar genleşiyor. Başlangıç hacmine göre son hacim kaç katına çıkar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Sabit hacimde T iki katına çıkınca basınç iki katına çıkar: P=2 atm olur. Sonra T=600 K sabitken P 2 atm’den 1 atm’ye düşürülürse hacim iki katına çıkar (PV sabit). Böylece son hacim başlangıcın 2 katıdır.

  1. Çözüm: Sabit hacimde T iki katına çıkınca basınç iki katına çıkar: P=2 atm olur. Sonra T=600 K sabitken P 2 atm’den 1 atm’ye düşürülürse hacim iki katına çıkar (PV sabit). Böylece son hacim başlangıcın 2 katıdır.

Sabit hacimde T iki katına çıkınca basınç iki katına çıkar: P=2 atm olur. Sonra T=600 K sabitken P 2 atm’den 1 atm’ye düşürülürse hacim iki katına çıkar (PV sabit). Böylece son hacim başlangıcın 2 katıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Sabit sıcaklıkta (T) 1 mol ideal gaz, sürtünmesiz piston altında tersinir olarak P1=4 atm’den P2=1 atm’ye genleşiyor. Bu süreçte gazın çevreye yaptığı iş (W) ve gazın entropi değişimi (ΔS) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹ alınabilir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İzotermal tersinir genleşmede gaz çevreye iş yapar, W>0’dır. Entropi değişimi ΔS = nR ln(V2/V1) = nR ln(P1/P2) > 0 olur.

  1. Çözüm: İzotermal tersinir genleşmede gaz çevreye iş yapar, W>0’dır. Entropi değişimi ΔS = nR ln(V2/V1) = nR ln(P1/P2) > 0 olur.

İzotermal tersinir genleşmede gaz çevreye iş yapar, W>0’dır. Entropi değişimi ΔS = nR ln(V2/V1) = nR ln(P1/P2) > 0 olur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta ve aynı dış basınçta, 1 mol ideal gaz için iki farklı yol düşünülüyor: (I) Tersinir izotermal genleşme (P1→P2), (II) Aynı başlangıç ve bitiş hacimleri arasında tek adımda ani (irreversible) genleşme (Pext sabit). Bu iki süreçte yapılan iş büyüklükleri için hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aynı başlangıç-bitiş durumları arasında genleşmede tersinir yol maksimum iş verir. Ani genleşmede Pext daha düşük kaldığından yapılan iş daha küçüktür.

  1. Çözüm: Aynı başlangıç-bitiş durumları arasında genleşmede tersinir yol maksimum iş verir. Ani genleşmede Pext daha düşük kaldığından yapılan iş daha küçüktür.

Aynı başlangıç-bitiş durumları arasında genleşmede tersinir yol maksimum iş verir. Ani genleşmede Pext daha düşük kaldığından yapılan iş daha küçüktür.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta bulunan gerçek bir gazın Joule-Thomson genleşmesi (ısı alışverişi yok, h sabit) 300 K’de gerçekleşiyor. Gazın sıcaklığının azalması için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle sağlanmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Joule-Thomson genleşmesinde sıcaklık değişimi işareti μJT’ye bağlıdır. μJT > 0 ise basınç düşerken sıcaklık azalır.

  1. Çözüm: Joule-Thomson genleşmesinde sıcaklık değişimi işareti μJT’ye bağlıdır. μJT > 0 ise basınç düşerken sıcaklık azalır.

Joule-Thomson genleşmesinde sıcaklık değişimi işareti μJT’ye bağlıdır. μJT > 0 ise basınç düşerken sıcaklık azalır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının buhar basıncı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Kapalı kapta, sıvı-buhar dengesi kurulmuş olsun.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Dengedeki buhar basıncı, sıvının moleküller arası etkileşimlerine (cinsine) ve sıcaklığa bağlıdır. Sıvı miktarı yeterliyse buhar basıncını değiştirmez.

  1. Çözüm: Dengedeki buhar basıncı, sıvının moleküller arası etkileşimlerine (cinsine) ve sıcaklığa bağlıdır. Sıvı miktarı yeterliyse buhar basıncını değiştirmez.

Dengedeki buhar basıncı, sıvının moleküller arası etkileşimlerine (cinsine) ve sıcaklığa bağlıdır. Sıvı miktarı yeterliyse buhar basıncını değiştirmez.

Maddenin Halleri Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Gazların temel özelliği nedir?

Belirli şekil ve hacimleri yoktur; bulundukları kabı doldururlar.

Hâl değişimi kimyasal değişim midir?

Hayır. Hâl değişimleri fiziksel değişimdir; maddenin kimliği değişmez.

Buharlaşma ve kaynama arasındaki fark nedir?

Buharlaşma her sıcaklıkta yüzeyde gerçekleşebilir, kaynama ise belirli sıcaklıkta sıvının her yerinde gerçekleşir.