8. Sınıf Fen Bilimleri

8. Sınıf Fen Bilimleri Dna ve Genetik Kod Testleri

DNA ve Genetik Kod konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

8. Sınıf DNA ve Genetik Kod Testleri

DNA ve Genetik Kod testleri; DNA'nın yapısını, nükleotitleri, gen ve kromozom ilişkisini, kalıtım kavramlarını, mutasyon ve modifikasyon farkını pekiştirir. Soruları çözerken yapıların büyükten küçüğe sıralanmasına ve kalıtsal olup olmamasına dikkat et.

DNA, Gen ve Kromozom

DNA, nükleotitlerden oluşan kalıtsal moleküldür. Gen, DNA üzerinde belirli bir özelliği taşıyan bölümdür; kromozom ise DNA'nın proteinlerle birlikte paketlenmiş hâlidir. Nükleotitlerde fosfat, şeker ve organik baz bulunur.

Mutasyon ve Modifikasyon

Mutasyon DNA'nın yapısındaki kalıcı değişimlerdir ve üreme hücrelerinde gerçekleşirse nesillere aktarılabilir. Modifikasyon ise çevre etkisiyle ortaya çıkar, DNA dizilimini değiştirmez ve genellikle kalıtsal değildir.

16. Test

8. Sınıf Fen Bilimleri Dna ve Genetik Kod Testleri

DNA ve Genetik Kod konusu 16. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hücrede DNA’nın bir bölgesi şu şekilde verilmiştir: Üst zincir: 5' - A T G C C A T - 3' Alt zincir: 3' - T A C G G T A - 5' Bu DNA’dan üst zinciri kalıp (template) alan bir mRNA sentezlenirse mRNA dizisi aşağıdakilerden hangisi olur? (mRNA 5'→3' yazılacaktır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kalıp alınan üst zincire tamamlayıcı RNA bazları yazılır (A-U, T-A, G-C, C-G). Üst zincir 5'→3' verildiği için mRNA 5'→3' yönünde 3' uçtan başlayarak tamamlayıcı dizilir. Sonuç 5'-UACGGUA-3' olur.

  1. Çözüm: Kalıp alınan üst zincire tamamlayıcı RNA bazları yazılır (A-U, T-A, G-C, C-G). Üst zincir 5'→3' verildiği için mRNA 5'→3' yönünde 3' uçtan başlayarak tamamlayıcı dizilir. Sonuç 5'-UACGGUA-3' olur.

Kalıp alınan üst zincire tamamlayıcı RNA bazları yazılır (A-U, T-A, G-C, C-G). Üst zincir 5'→3' verildiği için mRNA 5'→3' yönünde 3' uçtan başlayarak tamamlayıcı dizilir. Sonuç 5'-UACGGUA-3' olur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir DNA dizisinde sadece bir nükleotit değişimi gerçekleşiyor ve bu değişim sonucunda sentezlenen proteindeki amino asit dizisi hiç değişmiyor. Bu durumun en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Bazı amino asitler birden fazla kodonla şifrelenir. Bu nedenle tek baz değişimi farklı bir kodon oluştursa bile aynı amino asit kodlanabilir. Buna genetik kodun dejenere olması denir.

  1. Çözüm: Bazı amino asitler birden fazla kodonla şifrelenir. Bu nedenle tek baz değişimi farklı bir kodon oluştursa bile aynı amino asit kodlanabilir. Buna genetik kodun dejenere olması denir.

Bazı amino asitler birden fazla kodonla şifrelenir. Bu nedenle tek baz değişimi farklı bir kodon oluştursa bile aynı amino asit kodlanabilir. Buna genetik kodun dejenere olması denir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hücrede DNA’nın bir gen bölgesinde gerçekleşen mutasyon sonucunda protein sentezi tamamen duruyor. Aşağıdaki mutasyonlardan hangisi bu sonucu en olası şekilde açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tek nükleotit eklenmesi okuma çerçevesini kaydırarak (frameshift) sonraki tüm kodonları değiştirir. Bu durum erken dur kodonu oluşmasına ve proteinin sentezinin durmasına sık neden olur. Diğer seçenekler her zaman proteini tamamen durdurmaz.

  1. Çözüm: Tek nükleotit eklenmesi okuma çerçevesini kaydırarak (frameshift) sonraki tüm kodonları değiştirir. Bu durum erken dur kodonu oluşmasına ve proteinin sentezinin durmasına sık neden olur. Diğer seçenekler her zaman proteini tamamen durdurmaz.

Tek nükleotit eklenmesi okuma çerçevesini kaydırarak (frameshift) sonraki tüm kodonları değiştirir. Bu durum erken dur kodonu oluşmasına ve proteinin sentezinin durmasına sık neden olur. Diğer seçenekler her zaman proteini tamamen durdurmaz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir DNA molekülünde adenin sayısı 120 ise, bu DNA’da toplam nükleotit sayısı 400’dür. Buna göre sitozin (C) sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Çift sarmalda A=T olduğundan T=120’dir. Toplam 400 nükleotitte A+T=240 ise G+C=160 kalır. G=C olduğundan C=80 değil, 160/2=80 olur; ancak burada toplam nükleotit 400 tek zincir değil çift zincir toplamıdır, bu yüzden G+C=400-240=160 ve C=80 olmalıydı; verilen seçeneklerde doğru olan 80’dir.

  1. Çözüm: Çift sarmalda A=T olduğundan T=120’dir. Toplam 400 nükleotitte A+T=240 ise G+C=160 kalır. G=C olduğundan C=80 değil, 160/2=80 olur; ancak burada toplam nükleotit 400 tek zincir değil çift zincir toplamıdır, bu yüzden G+C=400-240=160 ve C=80 olmalıydı; verilen seçeneklerde doğru olan 80’dir.

Çift sarmalda A=T olduğundan T=120’dir. Toplam 400 nükleotitte A+T=240 ise G+C=160 kalır. G=C olduğundan C=80 değil, 160/2=80 olur; ancak burada toplam nükleotit 400 tek zincir değil çift zincir toplamıdır, bu yüzden G+C=400-240=160 ve C=80 olmalıydı; verilen seçeneklerde doğru olan 80’dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde normal gen dizisiyle sentezlenen proteinde 150 amino asit bulunur. Aynı genin bir bireydeki kopyasında kodlayıcı bölgede 6 nükleotitlik bir silinme (deletion) gerçekleşiyor ve başlangıç (start) ile dur (stop) bölgeleri etkilenmiyor. Buna göre mutant proteinde amino asit sayısı kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

3 nükleotit 1 amino asidi kodlar. 6 nükleotit silinirse okuma çerçevesi bozulmadan 2 amino asit eksilir. 150−2=148 amino asit olur.

  1. Çözüm: 3 nükleotit 1 amino asidi kodlar. 6 nükleotit silinirse okuma çerçevesi bozulmadan 2 amino asit eksilir. 150−2=148 amino asit olur.

3 nükleotit 1 amino asidi kodlar. 6 nükleotit silinirse okuma çerçevesi bozulmadan 2 amino asit eksilir. 150−2=148 amino asit olur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir DNA molekülünde toplam 1200 nükleotit vardır. Bu DNA’nın %30’u adenin (A) ise, timin (T) sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çift sarmalda A ile T eşleşir, bu yüzden A yüzdesi T yüzdesine eşittir. A = %30 ise T = %30’dur. 1200’ün %30’u 360’tır.

  1. Çözüm: Çift sarmalda A ile T eşleşir, bu yüzden A yüzdesi T yüzdesine eşittir. A = %30 ise T = %30’dur. 1200’ün %30’u 360’tır.

Çift sarmalda A ile T eşleşir, bu yüzden A yüzdesi T yüzdesine eşittir. A = %30 ise T = %30’dur. 1200’ün %30’u 360’tır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir DNA parçasının bir zincirinde 5’–A T G C C A T–3’ dizilimi bulunmaktadır. Buna göre karşı zincirin 5’→3’ yönündeki dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Karşı zincirde tamamlayıcı bazlar A-T ve G-C şeklinde eşleşir. Zincirler zıt yönlü olduğundan karşı zincirin 5’→3’ dizilimi, tamamlayıcı dizinin ters çevrilmiş hâlidir. Sonuç 5’–TACGGTA–3’ olur.

  1. Çözüm: Karşı zincirde tamamlayıcı bazlar A-T ve G-C şeklinde eşleşir. Zincirler zıt yönlü olduğundan karşı zincirin 5’→3’ dizilimi, tamamlayıcı dizinin ters çevrilmiş hâlidir. Sonuç 5’–TACGGTA–3’ olur.

Karşı zincirde tamamlayıcı bazlar A-T ve G-C şeklinde eşleşir. Zincirler zıt yönlü olduğundan karşı zincirin 5’→3’ dizilimi, tamamlayıcı dizinin ters çevrilmiş hâlidir. Sonuç 5’–TACGGTA–3’ olur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hücrede DNA eşlenmesi sırasında, bir noktada G yerine yanlışlıkla A yerleşmiş ve bu hata onarılmadan kalmıştır. Bir sonraki DNA eşlenmesinden sonra bu bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Hata onarılmadan kalırsa bir sonraki eşlenmede hatalı zincir kalıp olur ve mutasyon sabitlenir. Doğru zincirden eşlenen DNA normal kalırken, hatalı zincirden eşlenen DNA mutasyonlu olur. Bu nedenle yeni DNA’ların yalnız birinde mutasyon bulunur.

  1. Çözüm: Hata onarılmadan kalırsa bir sonraki eşlenmede hatalı zincir kalıp olur ve mutasyon sabitlenir. Doğru zincirden eşlenen DNA normal kalırken, hatalı zincirden eşlenen DNA mutasyonlu olur. Bu nedenle yeni DNA’ların yalnız birinde mutasyon bulunur.

Hata onarılmadan kalırsa bir sonraki eşlenmede hatalı zincir kalıp olur ve mutasyon sabitlenir. Doğru zincirden eşlenen DNA normal kalırken, hatalı zincirden eşlenen DNA mutasyonlu olur. Bu nedenle yeni DNA’ların yalnız birinde mutasyon bulunur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değişimlerden hangisi DNA’nın nükleotit dizilimini değiştirmeden, kalıtsal bilginin okunma/ifade edilme biçimini etkileyebilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Metilasyon gibi kimyasal işaretlemeler DNA dizisini değiştirmeden genlerin çalışmasını artırıp azaltabilir. Diğer seçenekler DNA dizisini veya kromozom yapısını/sayısını değiştirerek mutasyona yol açar. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.

  1. Çözüm: Metilasyon gibi kimyasal işaretlemeler DNA dizisini değiştirmeden genlerin çalışmasını artırıp azaltabilir. Diğer seçenekler DNA dizisini veya kromozom yapısını/sayısını değiştirerek mutasyona yol açar. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.

Metilasyon gibi kimyasal işaretlemeler DNA dizisini değiştirmeden genlerin çalışmasını artırıp azaltabilir. Diğer seçenekler DNA dizisini veya kromozom yapısını/sayısını değiştirerek mutasyona yol açar. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir DNA molekülünde (çift sarmal) A sayısı 300, G sayısı 200’dür. Buna göre bu DNA’daki toplam nükleotit sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çift sarmalda A=T ve G=C’dir. T=300 ve C=200 olur. Toplam nükleotit sayısı A+T+G+C = 300+300+200+200 = 1000’dir.

  1. Çözüm: Çift sarmalda A=T ve G=C’dir. T=300 ve C=200 olur. Toplam nükleotit sayısı A+T+G+C = 300+300+200+200 = 1000’dir.

Çift sarmalda A=T ve G=C’dir. T=300 ve C=200 olur. Toplam nükleotit sayısı A+T+G+C = 300+300+200+200 = 1000’dir.

8. Sınıf DNA ve Genetik Kod Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

DNA'nın temel yapı birimi nedir?

DNA'nın temel yapı birimi nükleotittir; nükleotit fosfat, şeker ve organik bazdan oluşur.

Gen ve kromozom arasındaki ilişki nedir?

Gen DNA üzerindeki belirli görevli bölümdür; kromozom ise DNA'nın proteinlerle paketlenmiş hâlidir.

Mutasyon ile modifikasyon farkı nedir?

Mutasyon DNA yapısını değiştirir; modifikasyon çevre etkisiyle oluşur ve DNA dizilimini değiştirmez.