Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Tarih

12. Sınıf Tarih Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Testleri

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Osmanlı merkez teşkilatını görev ve yetki ilişkisiyle öğren

Osmanlı merkez teşkilatı, padişahın yönetim gücünü saray, divan ve bürokrasi aracılığıyla kullanmasını sağlayan kurumlardan oluşur.

Bu çalışma; saray teşkilatını, Divan-ı Hümayun’u, veziriazamı, kalemiye, ilmiye ve seyfiye sınıflarını görevleriyle birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Osmanlı merkez teşkilatının temel bölümlerini ayırt eder.
  • Divan-ı Hümayun üyelerinin görevlerini açıklar.
  • Seyfiye, ilmiye ve kalemiye sınıflarını karşılaştırır.
  • Merkezî yönetimin devlet düzenine katkısını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Divan-ı Hümayun’un karar alma ve danışma işlevini, padişahın nihai otoritesiyle birlikte değerlendirmek gerekir.

Verimli çalışma yolu

Kurumları görev, bağlı olduğu sınıf ve padişahla ilişkisi bakımından tablo halinde çalış.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

9. Test

12. Sınıf Tarih Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Testleri

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında “arz” ve “telhis” uygulamaları dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Arz, divan kararlarının padişaha sunulması sürecidir. Telhis, sadrazamın padişaha konuyu özetleyip görüş/teklif ilettiği yazıdır.

  1. Çözüm: Arz, divan kararlarının padişaha sunulması sürecidir. Telhis, sadrazamın padişaha konuyu özetleyip görüş/teklif ilettiği yazıdır.

Arz, divan kararlarının padişaha sunulması sürecidir. Telhis, sadrazamın padişaha konuyu özetleyip görüş/teklif ilettiği yazıdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da “Has Oda” ve Enderun teşkilatıyla ilgili doğru bir çıkarımdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Enderun, saray içinde seçkin bir eğitim sistemi olup yönetici yetiştirmeyi amaçlar. Has Oda da Enderun’un en seçkin kademeleriyle ilişkilidir; diğer seçenekler farklı kurumlara aittir.

  1. Çözüm: Enderun, saray içinde seçkin bir eğitim sistemi olup yönetici yetiştirmeyi amaçlar. Has Oda da Enderun’un en seçkin kademeleriyle ilişkilidir; diğer seçenekler farklı kurumlara aittir.

Enderun, saray içinde seçkin bir eğitim sistemi olup yönetici yetiştirmeyi amaçlar. Has Oda da Enderun’un en seçkin kademeleriyle ilişkilidir; diğer seçenekler farklı kurumlara aittir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdakilerden hangisi, Divan-ı Hümayun’un kararlarının uygulanmasını ve devlet yazışmalarının yürütülmesini sağlayan, tımar ve arazi kayıtlarının tutulmasında da kilit rol oynayan görevlidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Nişancı, fermanlara tuğra çeker ve yazışma/kanun uygulamalarında merkezî bürokrasinin temel unsurudur. Tahrir ve arazi kayıtlarıyla (defterler) yakından ilişkilidir. Diğerleri yargı, maliye veya dış yazışma ağırlıklıdır.

  1. Çözüm: Nişancı, fermanlara tuğra çeker ve yazışma/kanun uygulamalarında merkezî bürokrasinin temel unsurudur. Tahrir ve arazi kayıtlarıyla (defterler) yakından ilişkilidir. Diğerleri yargı, maliye veya dış yazışma ağırlıklıdır.

Nişancı, fermanlara tuğra çeker ve yazışma/kanun uygulamalarında merkezî bürokrasinin temel unsurudur. Tahrir ve arazi kayıtlarıyla (defterler) yakından ilişkilidir. Diğerleri yargı, maliye veya dış yazışma ağırlıklıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Osmanlı merkez teşkilatında görev–yetki bakımından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Divan-ı Hümayun’un başkanı padişah, padişah adına fiilî başkan ise sadrazamdır. Şeyhülislam ilmiye sınıfının en üst dinî otoritesi olup fetva verir. Bu nedenle C yanlıştır.

  1. Çözüm: Divan-ı Hümayun’un başkanı padişah, padişah adına fiilî başkan ise sadrazamdır. Şeyhülislam ilmiye sınıfının en üst dinî otoritesi olup fetva verir. Bu nedenle C yanlıştır.

Divan-ı Hümayun’un başkanı padişah, padişah adına fiilî başkan ise sadrazamdır. Şeyhülislam ilmiye sınıfının en üst dinî otoritesi olup fetva verir. Bu nedenle C yanlıştır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı’da padişahın Divan-ı Hümayun toplantılarına başkanlık etmemeye başlayıp toplantıları sadrazama bırakması aşağıdakilerden hangisinin göstergesi olarak değerlendirilebilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Divan başkanlığının sadrazama bırakılması, yürütmenin sadrazamlıkta yoğunlaşıp kurumsallaştığını gösterir. İlmiye üstünlüğü, tımarın kaldırılması veya kapitülasyonların bitmesiyle doğrudan ilişkili değildir. Bu nedenle A doğrudur.

  1. Çözüm: Divan başkanlığının sadrazama bırakılması, yürütmenin sadrazamlıkta yoğunlaşıp kurumsallaştığını gösterir. İlmiye üstünlüğü, tımarın kaldırılması veya kapitülasyonların bitmesiyle doğrudan ilişkili değildir. Bu nedenle A doğrudur.

Divan başkanlığının sadrazama bırakılması, yürütmenin sadrazamlıkta yoğunlaşıp kurumsallaştığını gösterir. İlmiye üstünlüğü, tımarın kaldırılması veya kapitülasyonların bitmesiyle doğrudan ilişkili değildir. Bu nedenle A doğrudur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdakilerden hangisi, başlangıçta Divan-ı Hümayun’da yer almayıp zamanla özellikle dış ilişkiler ve diplomasi yazışmalarında önem kazanarak yükselen bir görevdir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Reisülküttap, divan kalemlerinin başı olarak özellikle dış yazışmalarda uzmanlaşmış ve zamanla diplomasi alanında öne çıkmıştır. Diğerleri askerî-idarî alanlarda olup dış yazışma merkezli değildir. Bu yüzden doğru seçenek D208’dır.

  1. Çözüm: Reisülküttap, divan kalemlerinin başı olarak özellikle dış yazışmalarda uzmanlaşmış ve zamanla diplomasi alanında öne çıkmıştır. Diğerleri askerî-idarî alanlarda olup dış yazışma merkezli değildir. Bu yüzden doğru seçenek D208’dır.

Reisülküttap, divan kalemlerinin başı olarak özellikle dış yazışmalarda uzmanlaşmış ve zamanla diplomasi alanında öne çıkmıştır. Diğerleri askerî-idarî alanlarda olup dış yazışma merkezli değildir. Bu yüzden doğru seçenek D211’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdakilerden hangisi, padişahın mutlak otoritesini temsil eden ve devlet işlerinde sadrazama geniş yetki devrini simgeleyen unsurdur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Mühr-i Hümayun, padişah adına kararların yürütülmesinde sadrazama verilen en kritik yetki sembolüdür. Tuğra daha çok nişancının çektiği padişah imzası niteliğindedir; diğerleri aynı işlevi görmez. Bu nedenle B doğrudur.

  1. Çözüm: Mühr-i Hümayun, padişah adına kararların yürütülmesinde sadrazama verilen en kritik yetki sembolüdür. Tuğra daha çok nişancının çektiği padişah imzası niteliğindedir; diğerleri aynı işlevi görmez. Bu nedenle B doğrudur.

Mühr-i Hümayun, padişah adına kararların yürütülmesinde sadrazama verilen en kritik yetki sembolüdür. Tuğra daha çok nişancının çektiği padişah imzası niteliğindedir; diğerleri aynı işlevi görmez. Bu nedenle B doğrudur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdaki uygulamalardan hangisi padişahın yürütme gücünü artırırken aynı zamanda sadrazamın yetkilerini kurumsallaştırarak “mutlak vekâlet” konumunu güçlendirmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Mühr-i hümâyun sadrazama verildiğinde sadrazam padişah adına iş görebilen en üst yürütme makamı hâline gelir. Bu, hem yürütmenin sürekliliğini sağlar hem de sadrazamlığın kurumsal ağırlığını artırır.

  1. Çözüm: Mühr-i hümâyun sadrazama verildiğinde sadrazam padişah adına iş görebilen en üst yürütme makamı hâline gelir. Bu, hem yürütmenin sürekliliğini sağlar hem de sadrazamlığın kurumsal ağırlığını artırır.

Mühr-i hümâyun sadrazama verildiğinde sadrazam padişah adına iş görebilen en üst yürütme makamı hâline gelir. Bu, hem yürütmenin sürekliliğini sağlar hem de sadrazamlığın kurumsal ağırlığını artırır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı merkez teşkilatında ilmiye sınıfının devlet işleyişindeki rolünü doğrudan gösteren bir görev/kurum eşleştirmesidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kazasker, ilmiye sınıfı içinde yargı ve eğitim kadrolarının (kadı-müderris) atamalarında belirleyicidir. Diğer seçeneklerde verilen görevler ilgili makamlara ait değildir.

  1. Çözüm: Kazasker, ilmiye sınıfı içinde yargı ve eğitim kadrolarının (kadı-müderris) atamalarında belirleyicidir. Diğer seçeneklerde verilen görevler ilgili makamlara ait değildir.

Kazasker, ilmiye sınıfı içinde yargı ve eğitim kadrolarının (kadı-müderris) atamalarında belirleyicidir. Diğer seçeneklerde verilen görevler ilgili makamlara ait değildir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında “kalemiye”nin yükselişiyle birlikte dış ilişkiler ve yazışmaların daha düzenli yürütülmesinde öne çıkan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Reisülküttap, divan yazışmalarını ve zamanla dış ilişkilerle ilgili bürokrasiyi yürütmüştür. Diğerleri askerî veya ilmî-dinî otorite alanındadır.

  1. Çözüm: Reisülküttap, divan yazışmalarını ve zamanla dış ilişkilerle ilgili bürokrasiyi yürütmüştür. Diğerleri askerî veya ilmî-dinî otorite alanındadır.

Reisülküttap, divan yazışmalarını ve zamanla dış ilişkilerle ilgili bürokrasiyi yürütmüştür. Diğerleri askerî veya ilmî-dinî otorite alanındadır.

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Sık Sorulan Sorular

Divan-ı Hümayun’un görevi nedir?

Devlet işlerinin görüşüldüğü, kararların değerlendirildiği ve yönetimin yürütülmesine yardımcı olan merkezî kuruldur.

Seyfiye, ilmiye ve kalemiye neyi ifade eder?

Askerî-yönetici, din-hukuk-eğitim ve yazışma-bürokrasi görevlerini üstlenen yönetici sınıflarıdır.

Merkezî teşkilat neden önemlidir?

Farklı bölgelerin ve kurumların padişah adına düzenli biçimde yönetilmesini sağlar.