Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Tarih

12. Sınıf Tarih Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Testleri

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Osmanlı merkez teşkilatını görev ve yetki ilişkisiyle öğren

Osmanlı merkez teşkilatı, padişahın yönetim gücünü saray, divan ve bürokrasi aracılığıyla kullanmasını sağlayan kurumlardan oluşur.

Bu çalışma; saray teşkilatını, Divan-ı Hümayun’u, veziriazamı, kalemiye, ilmiye ve seyfiye sınıflarını görevleriyle birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Osmanlı merkez teşkilatının temel bölümlerini ayırt eder.
  • Divan-ı Hümayun üyelerinin görevlerini açıklar.
  • Seyfiye, ilmiye ve kalemiye sınıflarını karşılaştırır.
  • Merkezî yönetimin devlet düzenine katkısını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Divan-ı Hümayun’un karar alma ve danışma işlevini, padişahın nihai otoritesiyle birlikte değerlendirmek gerekir.

Verimli çalışma yolu

Kurumları görev, bağlı olduğu sınıf ve padişahla ilişkisi bakımından tablo halinde çalış.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

11. Test

12. Sınıf Tarih Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Testleri

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Enderun’un Osmanlı merkez teşkilatına katkısını en doğru biçimde açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Enderun, saray içinde eğitimle devşirme kökenli yönetici ve askerî kadroların yetiştirildiği kurumdur. Kadı-müderris yetiştirme ilmiye medreselerinin alanıdır. Tımar ve ayan düzenlemeleri Enderun’un doğrudan görevi değildir.

  1. Çözüm: Enderun, saray içinde eğitimle devşirme kökenli yönetici ve askerî kadroların yetiştirildiği kurumdur. Kadı-müderris yetiştirme ilmiye medreselerinin alanıdır. Tımar ve ayan düzenlemeleri Enderun’un doğrudan görevi değildir.

Enderun, saray içinde eğitimle devşirme kökenli yönetici ve askerî kadroların yetiştirildiği kurumdur. Kadı-müderris yetiştirme ilmiye medreselerinin alanıdır. Tımar ve ayan düzenlemeleri Enderun’un doğrudan görevi değildir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdaki görevlerden hangisi doğrudan 'Divan-ı Hümayun' üyesi olan bir görevli tarafından yürütülmez?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Saray içi hizmetler ve padişahın özel kalemi daha çok Birun/Enderun ve saray görevlileriyle ilgilidir. Mali işler defterdar, fetva şeyhülislam, dış yazışmalar reisülküttap tarafından yürütülür. Bu üçü Divan işleyişiyle doğrudan bağlantılıdır.

  1. Çözüm: Saray içi hizmetler ve padişahın özel kalemi daha çok Birun/Enderun ve saray görevlileriyle ilgilidir. Mali işler defterdar, fetva şeyhülislam, dış yazışmalar reisülküttap tarafından yürütülür. Bu üçü Divan işleyişiyle doğrudan bağlantılıdır.

Saray içi hizmetler ve padişahın özel kalemi daha çok Birun/Enderun ve saray görevlileriyle ilgilidir. Mali işler defterdar, fetva şeyhülislam, dış yazışmalar reisülküttap tarafından yürütülür. Bu üçü Divan işleyişiyle doğrudan bağlantılıdır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında Divan-ı Hümâyun’un zamanla önem kaybetmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Sadrazamın yetkileri genişledikçe karar ve yürütme ikindi divanına (sadaret) kaydı. Böylece Divan-ı Hümâyun, özellikle klasik dönem sonrasında işlevsel ağırlığını yitirdi.

  1. Çözüm: Sadrazamın yetkileri genişledikçe karar ve yürütme ikindi divanına (sadaret) kaydı. Böylece Divan-ı Hümâyun, özellikle klasik dönem sonrasında işlevsel ağırlığını yitirdi.

Sadrazamın yetkileri genişledikçe karar ve yürütme ikindi divanına (sadaret) kaydı. Böylece Divan-ı Hümâyun, özellikle klasik dönem sonrasında işlevsel ağırlığını yitirdi.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki görev–makam eşleştirmelerinden hangisi Osmanlı merkez teşkilatında yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Şeyhülislamın temel görevi şer’i konularda fetva vermektir. Örfi hukuk padişahın yasama yetkisiyle (kanun) şekillenir; şeyhülislam bunu tek başına koymaz.

  1. Çözüm: Şeyhülislamın temel görevi şer’i konularda fetva vermektir. Örfi hukuk padişahın yasama yetkisiyle (kanun) şekillenir; şeyhülislam bunu tek başına koymaz.

Şeyhülislamın temel görevi şer’i konularda fetva vermektir. Örfi hukuk padişahın yasama yetkisiyle (kanun) şekillenir; şeyhülislam bunu tek başına koymaz.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında “kul sistemi” ile yetiştirilen yöneticilerin padişaha bağlılığını artırmaya en çok hizmet eden uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kul kökenli yöneticilerin statüsü padişahın atama ve azil yetkisine bağlıydı. Bu durum, kişisel sadakati güçlendirerek merkezî otoriteyi pekiştirdi.

  1. Çözüm: Kul kökenli yöneticilerin statüsü padişahın atama ve azil yetkisine bağlıydı. Bu durum, kişisel sadakati güçlendirerek merkezî otoriteyi pekiştirdi.

Kul kökenli yöneticilerin statüsü padişahın atama ve azil yetkisine bağlıydı. Bu durum, kişisel sadakati güçlendirerek merkezî otoriteyi pekiştirdi.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Divan-ı Hümâyun üyelerinden hangisinin görev alanı gereği “örfi yazışmalar ve padişah fermanlarının resmîleşmesi” sürecinde belirleyici rolü vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Nişancı, padişah tuğrasını çekerek ferman ve beratların resmiyet kazanmasını sağlar. Ayrıca örfi yazışmalar ve tahrirle ilgili kayıt düzeninde önemli rol oynar.

  1. Çözüm: Nişancı, padişah tuğrasını çekerek ferman ve beratların resmiyet kazanmasını sağlar. Ayrıca örfi yazışmalar ve tahrirle ilgili kayıt düzeninde önemli rol oynar.

Nişancı, padişah tuğrasını çekerek ferman ve beratların resmiyet kazanmasını sağlar. Ayrıca örfi yazışmalar ve tahrirle ilgili kayıt düzeninde önemli rol oynar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdaki gelişmelerden hangisi padişahın “yürütme işlerini doğrudan sadrazama bırakıp” yönetimi daha çok saray içi mekanizmalarla denetlemesine zemin hazırlamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Padişahın Divan’a doğrudan başkanlık etmesi zamanla azalmış, toplantıları kafes arkasından izleme yaygınlaşmıştır. Bu, yürütmede sadrazamın ağırlığını artırırken padişahın denetimini saray içinden sürdürmesine imkân vermiştir.

  1. Çözüm: Padişahın Divan’a doğrudan başkanlık etmesi zamanla azalmış, toplantıları kafes arkasından izleme yaygınlaşmıştır. Bu, yürütmede sadrazamın ağırlığını artırırken padişahın denetimini saray içinden sürdürmesine imkân vermiştir.

Padişahın Divan’a doğrudan başkanlık etmesi zamanla azalmış, toplantıları kafes arkasından izleme yaygınlaşmıştır. Bu, yürütmede sadrazamın ağırlığını artırırken padişahın denetimini saray içinden sürdürmesine imkân vermiştir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı merkez teşkilatında aşağıdakilerden hangisi, Divan-ı Hümâyun’un klasik dönemdeki karar ve yazışma süreçlerinde “mühür” yetkisiyle doğrudan belirleyici olup, padişah adına devlet işlerinin yürütülmesinde birinci derecede sorumludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Sadrazam padişahın mührünü taşır ve Divan’ın fiilî başkanı olarak devlet işlerini padişah adına yürütür. Nişancı tuğra ve yazışmalardan, defterdar maliyeden, kazasker adlî-ilmiyeden sorumludur.

  1. Çözüm: Sadrazam padişahın mührünü taşır ve Divan’ın fiilî başkanı olarak devlet işlerini padişah adına yürütür. Nişancı tuğra ve yazışmalardan, defterdar maliyeden, kazasker adlî-ilmiyeden sorumludur.

Sadrazam padişahın mührünü taşır ve Divan’ın fiilî başkanı olarak devlet işlerini padişah adına yürütür. Nişancı tuğra ve yazışmalardan, defterdar maliyeden, kazasker adlî-ilmiyeden sorumludur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Divan-ı Hümâyun üyelerinin görev alanları düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Reisülküttap divan kalemlerini ve dış yazışmaları yürütür; şer‘î hükümlerin uygulanması denetimi onun görevi değildir. Bu alan daha çok kazasker ve şeyhülislamın yetki sahasına girer.

  1. Çözüm: Reisülküttap divan kalemlerini ve dış yazışmaları yürütür; şer‘î hükümlerin uygulanması denetimi onun görevi değildir. Bu alan daha çok kazasker ve şeyhülislamın yetki sahasına girer.

Reisülküttap divan kalemlerini ve dış yazışmaları yürütür; şer‘î hükümlerin uygulanması denetimi onun görevi değildir. Bu alan daha çok kazasker ve şeyhülislamın yetki sahasına girer.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Klasik Osmanlı merkez teşkilatında padişahın Divan-ı Hümâyun toplantılarını doğrudan yönetmekten zamanla vazgeçmesi ve toplantıları “arz” yoluyla takip etmesi, aşağıdakilerden hangisinin siyasal ağırlığını artırmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Padişahın divana başkanlık etmemesiyle divanın fiilî yönetimi sadrazama geçmiştir. Bu durum sadrazamlığın icra gücünü ve siyasal etkinliğini artırmıştır.

  1. Çözüm: Padişahın divana başkanlık etmemesiyle divanın fiilî yönetimi sadrazama geçmiştir. Bu durum sadrazamlığın icra gücünü ve siyasal etkinliğini artırmıştır.

Padişahın divana başkanlık etmemesiyle divanın fiilî yönetimi sadrazama geçmiştir. Bu durum sadrazamlığın icra gücünü ve siyasal etkinliğini artırmıştır.

Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Sık Sorulan Sorular

Divan-ı Hümayun’un görevi nedir?

Devlet işlerinin görüşüldüğü, kararların değerlendirildiği ve yönetimin yürütülmesine yardımcı olan merkezî kuruldur.

Seyfiye, ilmiye ve kalemiye neyi ifade eder?

Askerî-yönetici, din-hukuk-eğitim ve yazışma-bürokrasi görevlerini üstlenen yönetici sınıflarıdır.

Merkezî teşkilat neden önemlidir?

Farklı bölgelerin ve kurumların padişah adına düzenli biçimde yönetilmesini sağlar.