12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Organik Kimya Testleri

Organik Kimya konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Organik Kimyayı karbonun bağ yapma özelliğiyle öğren

Organik kimya, karbon temelli bileşiklerin yapılarını, özelliklerini ve tepkimelerini inceler. Karbonun dört bağ yapabilmesi ve farklı atomlarla kararlı zincirler oluşturabilmesi organik bileşik çeşitliliğinin temelidir.

Bu içerik; hidrokarbonları, fonksiyonel grupları, izomerliği, organik tepkimeleri ve organik bileşiklerin günlük yaşam ile endüstrideki kullanım alanlarını anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Karbonun bağ yapma ve zincir oluşturma özelliklerini açıklar.
  • Hidrokarbonları yapı ve doymuşluk durumuna göre sınıflandırır.
  • Fonksiyonel grupları bileşik türleriyle eşleştirir.
  • İzomerlik ve organik tepkimeleri yapı üzerinden yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Organik bileşikleri yalnızca canlılardan elde edilen maddeler olarak tanımlamak yanlıştır. Organik kimyanın merkezinde karbon bileşiklerinin yapısı ve tepkimeleri bulunur.

Verimli çalışma yolu

Bir organik bileşiği incelerken karbon iskeletini, bağ türünü, fonksiyonel grubu ve adlandırma sırasını ayrı ayrı belirle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

10. Test

12. Sınıf Kimya Organik Kimya Testleri

Organik Kimya konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşik çiftlerinden hangisi birbirinin konum izomeridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Konum izomerliğinde fonksiyonel grup aynı kalır, bağlandığı konum değişir. 1-propanol ve 2-propanol her ikisi de alkol olup -OH grubu farklı karbona bağlıdır.

  1. Çözüm: Konum izomerliğinde fonksiyonel grup aynı kalır, bağlandığı konum değişir. 1-propanol ve 2-propanol her ikisi de alkol olup -OH grubu farklı karbona bağlıdır.

Konum izomerliğinde fonksiyonel grup aynı kalır, bağlandığı konum değişir. 1-propanol ve 2-propanol her ikisi de alkol olup -OH grubu farklı karbona bağlıdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkimelerden hangisinde SN1 mekanizması baskındır? A) CH3CH2Br + OH− (sulu) B) (CH3)3CCl + H2O C) CH3Cl + CN− (etanolde) D) CH3CH2CH2Br + I− (aseton)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

SN1 için karbokatyon kararlılığı belirleyicidir; tersiyer karbokatyon en kararlıdır. Su gibi zayıf nükleofil/protik ortamda (CH3)3CCl çoğunlukla SN1 ile tepkime verir.

  1. Çözüm: SN1 için karbokatyon kararlılığı belirleyicidir; tersiyer karbokatyon en kararlıdır. Su gibi zayıf nükleofil/protik ortamda (CH3)3CCl çoğunlukla SN1 ile tepkime verir.

SN1 için karbokatyon kararlılığı belirleyicidir; tersiyer karbokatyon en kararlıdır. Su gibi zayıf nükleofil/protik ortamda (CH3)3CCl çoğunlukla SN1 ile tepkime verir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir aromatik bileşik, HNO3/H2SO4 ile nitrasyon sonucu yalnızca tek mononitro ürünü veriyor. Başlangıç bileşiği aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Benzenin nitrasyonu tek ürün (nitrobenzen) verir çünkü halka üzerinde eşdeğer tüm konumlar aynıdır. Diğerleri yönlendirici etkiler nedeniyle en az iki farklı mononitro izomeri oluşturur.

  1. Çözüm: Benzenin nitrasyonu tek ürün (nitrobenzen) verir çünkü halka üzerinde eşdeğer tüm konumlar aynıdır. Diğerleri yönlendirici etkiler nedeniyle en az iki farklı mononitro izomeri oluşturur.

Benzenin nitrasyonu tek ürün (nitrobenzen) verir çünkü halka üzerinde eşdeğer tüm konumlar aynıdır. Diğerleri yönlendirici etkiler nedeniyle en az iki farklı mononitro izomeri oluşturur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

C4H8O molekül formülüne sahip, Tollens ayıracını indirgemeyen ve I2/NaOH (iyodoform) testi pozitif olan bir bileşiğin yapısı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Tollens negatif olduğuna göre aldehit değildir. İyodoform testi pozitifliği CH3CO– (metil keton) veya buna oksitlenebilen yapı gerektirir. C4H8O içinde bu koşulları sağlayan seçenek 2-butanondur.

  1. Çözüm: Tollens negatif olduğuna göre aldehit değildir. İyodoform testi pozitifliği CH3CO– (metil keton) veya buna oksitlenebilen yapı gerektirir. C4H8O içinde bu koşulları sağlayan seçenek 2-butanondur.

Tollens negatif olduğuna göre aldehit değildir. İyodoform testi pozitifliği CH3CO– (metil keton) veya buna oksitlenebilen yapı gerektirir. C4H8O içinde bu koşulları sağlayan seçenek 2-butanondur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

CH3CH2CH2Br bileşiği için aşağıdaki koşullardan hangisi majör ürün olarak alken oluşumunu en çok artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Birincil alkil bromürlerde alkolik baz ve ısıtma E2 eliminasyonu destekler ve alkeni artırır. Sulu NaOH ve NaCN daha çok nükleofilik yer değiştirmeyi (SN2) destekler. NH3 ise aminleşmeye gider.

  1. Çözüm: Birincil alkil bromürlerde alkolik baz ve ısıtma E2 eliminasyonu destekler ve alkeni artırır. Sulu NaOH ve NaCN daha çok nükleofilik yer değiştirmeyi (SN2) destekler. NH3 ise aminleşmeye gider.

Birincil alkil bromürlerde alkolik baz ve ısıtma E2 eliminasyonu destekler ve alkeni artırır. Sulu NaOH ve NaCN daha çok nükleofilik yer değiştirmeyi (SN2) destekler. NH3 ise aminleşmeye gider.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşik çiftlerinden hangisi birbirinin konum izomeridir (pozisyon izomeri)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1-Propanol ve 2-propanol aynı fonksiyonel gruba (alkol) ve aynı molekül formülüne sahiptir; –OH grubunun konumu farklıdır. A fonksiyonel grup izomeridir, C halka-zincir izomeridir, D fonksiyonel grup izomeridir.

  1. Çözüm: 1-Propanol ve 2-propanol aynı fonksiyonel gruba (alkol) ve aynı molekül formülüne sahiptir; –OH grubunun konumu farklıdır. A fonksiyonel grup izomeridir, C halka-zincir izomeridir, D fonksiyonel grup izomeridir.

1-Propanol ve 2-propanol aynı fonksiyonel gruba (alkol) ve aynı molekül formülüne sahiptir; –OH grubunun konumu farklıdır. A fonksiyonel grup izomeridir, C halka-zincir izomeridir, D fonksiyonel grup izomeridir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkimelerden hangisi sonucunda oluşan ürün optikçe aktif olmak zorundadır (tek ürün kabul edilerek)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

2-Bütanol oluştuğunda C-2 karbonu dört farklı gruba bağlı olduğundan kiral merkez oluşur ve ürün optikçe aktiftir. B, C ve D ürünlerinde kiral merkez yoktur. Bu nedenle yalnız A zorunlu olarak optikçe aktif ürün verir.

  1. Çözüm: 2-Bütanol oluştuğunda C-2 karbonu dört farklı gruba bağlı olduğundan kiral merkez oluşur ve ürün optikçe aktiftir. B, C ve D ürünlerinde kiral merkez yoktur. Bu nedenle yalnız A zorunlu olarak optikçe aktif ürün verir.

2-Bütanol oluştuğunda C-2 karbonu dört farklı gruba bağlı olduğundan kiral merkez oluşur ve ürün optikçe aktiftir. B, C ve D ürünlerinde kiral merkez yoktur. Bu nedenle yalnız A zorunlu olarak optikçe aktif ürün verir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir organik bileşiğin elementel analizi %40,0 C; %6,67 H; %53,33 O göstermektedir. Kütle spektrometrisinde molekül iyon piki m/z = 90 olduğuna göre bileşiğin molekül formülü hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

100 g örnekte mol sayıları: C=40/12=3,33; H=6,67/1=6,67; O=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 olduğundan m/z 90 için çarpan 3’tür: (CH2O)3 = C3H6O3.

  1. Çözüm: 100 g örnekte mol sayıları: C=40/12=3,33; H=6,67/1=6,67; O=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 olduğundan m/z 90 için çarpan 3’tür: (CH2O)3 = C3H6O3.

100 g örnekte mol sayıları: C=40/12=3,33; H=6,67/1=6,67; O=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 olduğundan m/z 90 için çarpan 3’tür: (CH2O)3 = C3H6O3.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi 1-bromopropan ile sodyum etoksit (EtONa/EtOH) koşullarında baskın olarak E2 ile tepkimeye girerek propen verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

EtONa güçlü bazdır; ikincil halojenürlerde E2 baskındır. 2-bromopropan E2 ile propen verir. 1-bromopropanda SN2 daha baskın, tert-bütil bromürde ise farklı ürün dağılımı görülür.

  1. Çözüm: EtONa güçlü bazdır; ikincil halojenürlerde E2 baskındır. 2-bromopropan E2 ile propen verir. 1-bromopropanda SN2 daha baskın, tert-bütil bromürde ise farklı ürün dağılımı görülür.

EtONa güçlü bazdır; ikincil halojenürlerde E2 baskındır. 2-bromopropan E2 ile propen verir. 1-bromopropanda SN2 daha baskın, tert-bütil bromürde ise farklı ürün dağılımı görülür.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkimelerden hangisi Markovnikov kuralına AYKIRI (anti-Markovnikov) ürün verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

HBr’nin peroksit varlığında katılması radikal mekanizma ile anti-Markovnikov gerçekleşir. Bu yüzden propenden 1-bromopropan oluşur. Diğerleri iyonik mekanizma ile Markovnikov ürün verir.

  1. Çözüm: HBr’nin peroksit varlığında katılması radikal mekanizma ile anti-Markovnikov gerçekleşir. Bu yüzden propenden 1-bromopropan oluşur. Diğerleri iyonik mekanizma ile Markovnikov ürün verir.

HBr’nin peroksit varlığında katılması radikal mekanizma ile anti-Markovnikov gerçekleşir. Bu yüzden propenden 1-bromopropan oluşur. Diğerleri iyonik mekanizma ile Markovnikov ürün verir.

Organik Kimya Sık Sorulan Sorular

Organik bileşiklerin temel elementi neden karbondur?

Karbon dört bağ yapabilir ve kendi atomlarıyla uzun, dallanmış veya halkalı zincirler oluşturabilir.

Fonksiyonel grup ne işe yarar?

Bir organik bileşiğin karakteristik kimyasal özelliklerini ve tepkime davranışını belirleyen atom veya atom grubudur.

İzomer nedir?

Molekül formülleri aynı, atomların bağlanma düzeni veya uzaydaki dizilişi farklı olan bileşiklerdir.