Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Karışımlar Testleri

Karışımlar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Karışımları ayırma yöntemleri ve derişim ilişkisiyle öğren

Karışımlar, birden fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesiyle oluşur. Karışımın bileşenlerini tanımak ve uygun ayırma yöntemini seçmek için tanecik boyutu, yoğunluk, çözünürlük ve kaynama noktası gibi özellikler birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik; homojen ve heterojen karışımları, çözelti bileşenlerini, derişim hesaplarını ve süzme, damıtma, ayırma hunisi, kristallendirme gibi ayırma yöntemlerini doğru koşullarla eşleştirmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Homojen ve heterojen karışımları ayırt eder.
  • Çözücü, çözünen ve derişim kavramlarını açıklar.
  • Karışım bileşenlerinin fiziksel özelliklerine uygun ayırma yöntemi seçer.
  • Kütlece yüzde ve molar derişim hesaplarını yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Her karışım için aynı ayırma yönteminin kullanılacağını düşünmek yanlıştır. Yöntem seçimi, bileşenlerin fiziksel özellikleri ve karışımın hâli dikkate alınarak yapılır.

Verimli çalışma yolu

Önce karışımın homojen mi heterojen mi olduğunu belirle. Sonra bileşenler arasındaki yoğunluk, çözünürlük, kaynama noktası veya tanecik boyutu farkını kullanarak yöntemi seç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

12. Sınıf Kimya Karışımlar Testleri

Karışımlar konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de suyun buhar basıncı 23,8 mmHg’dir. Uçucu olmayan bir çözünen ile hazırlanan bir çözeltinin 25°C’de buhar basıncı 21,4 mmHg ölçülüyor. Buna göre çözünenin mol kesri (Xçözünen) yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Raoult yasasına göre Pçöz = Xsu·P°su. Xsu = 21,4/23,8 ≈ 0,90 olduğundan Xçözünen = 1−0,90 ≈ 0,10 değil, yaklaşık 0,10 çıkar; ancak yuvarlama ile 0,10’a en yakın A’dır. (Not: 21,4/23,8 = 0,899; Xçözünen = 0,101 ≈ 0,10)

  1. Çözüm: Raoult yasasına göre Pçöz = Xsu·P°su. Xsu = 21,4/23,8 ≈ 0,90 olduğundan Xçözünen = 1−0,90 ≈ 0,10 değil, yaklaşık 0,10 çıkar; ancak yuvarlama ile 0,10’a en yakın A’dır. (Not: 21,4/23,8 = 0,899; Xçözünen = 0,101 ≈ 0,10)

Raoult yasasına göre Pçöz = Xsu·P°su. Xsu = 21,4/23,8 ≈ 0,90 olduğundan Xçözünen = 1−0,90 ≈ 0,10 değil, yaklaşık 0,10 çıkar; ancak yuvarlama ile 0,10’a en yakın A’dır. (Not: 21,4/23,8 = 0,899; Xçözünen = 0,101 ≈ 0,10)

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir çözelti 1,0 mol glikoz (C6H12O6, uçucu değil) ve 9,0 mol sudan oluşuyor. Bu çözeltiye 1,0 mol daha glikoz ekleniyor (hacim değişimi ihmal). Donma noktası alçalması (ΔTf) nasıl değişir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ΔTf ∝ molalite = nçözünen / kg çözücü. Su miktarı sabitken nçözünen 1’den 2’ye çıkar, molalite 2 katına çıkar gibi görünür; ancak başlangıçta 9 mol su ≈ 0,162 kg olduğundan oran tam 2’dir. Bu durumda doğru C olmalıydı; seçeneklerde en yakın B değil C’dir.

  1. Çözüm: ΔTf ∝ molalite = nçözünen / kg çözücü. Su miktarı sabitken nçözünen 1’den 2’ye çıkar, molalite 2 katına çıkar gibi görünür; ancak başlangıçta 9 mol su ≈ 0,162 kg olduğundan oran tam 2’dir. Bu durumda doğru C olmalıydı; seçeneklerde en yakın B değil C’dir.

ΔTf ∝ molalite = nçözünen / kg çözücü. Su miktarı sabitken nçözünen 1’den 2’ye çıkar, molalite 2 katına çıkar gibi görünür; ancak başlangıçta 9 mol su ≈ 0,162 kg olduğundan oran tam 2’dir. Bu durumda doğru C olmalıydı; seçeneklerde en yakın B değil C’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta hazırlanan iki çözelti: I) 0,20 m NaCl, II) 0,20 m CaCl2 (tam iyonlaşma). Hangisinin kaynama noktası daha yüksektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kaynama noktası yükselmesi ΔTb = i·Kb·m’dir. NaCl için i≈2, CaCl2 için i≈3 olduğundan II’nin ΔTb’si daha büyüktür. Bu yüzden II’nin kaynama noktası daha yüksektir.

  1. Çözüm: Kaynama noktası yükselmesi ΔTb = i·Kb·m’dir. NaCl için i≈2, CaCl2 için i≈3 olduğundan II’nin ΔTb’si daha büyüktür. Bu yüzden II’nin kaynama noktası daha yüksektir.

Kaynama noktası yükselmesi ΔTb = i·Kb·m’dir. NaCl için i≈2, CaCl2 için i≈3 olduğundan II’nin ΔTb’si daha büyüktür. Bu yüzden II’nin kaynama noktası daha yüksektir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda iki sıvı (X ve Y) tamamen karışabilir ve ideal davranıyor. Saf X’in buhar basıncı 80 mmHg, saf Y’nin 20 mmHg. Sıvı fazda X’in mol kesri 0,25 ise toplam buhar basıncı ve buhar fazında X’in mol kesri (yX) hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Raoult: PX=0,25·80=20; PY=0,75·20=15 → Ptop=35 mmHg. Dalton: yX=PX/Ptop=20/35≈0,57 değil, ≈0,57 çıkar; bu durumda A doğru olmalıydı. Seçeneklerde doğru eşleşme A’dır.

  1. Çözüm: Raoult: PX=0,25·80=20; PY=0,75·20=15 → Ptop=35 mmHg. Dalton: yX=PX/Ptop=20/35≈0,57 değil, ≈0,57 çıkar; bu durumda A doğru olmalıydı. Seçeneklerde doğru eşleşme A’dır.

Raoult: PX=0,25·80=20; PY=0,75·20=15 → Ptop=35 mmHg. Dalton: yX=PX/Ptop=20/35≈0,57 değil, ≈0,57 çıkar; bu durumda A doğru olmalıydı. Seçeneklerde doğru eşleşme A’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki karışımlardan hangisi bir ayırma hunisi (ayırma hunisiyle sıvı-sıvı ayırma) kullanılarak doğrudan ayrılabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Ayırma hunisi, birbirinde çözünmeyen (heterojen) sıvı-sıvı karışımlarını yoğunluk farkıyla ayırır. Zeytinyağı ve su immiscible olduğundan iki faz oluşturur. Diğerleri homojen çözelti oluşturur.

  1. Çözüm: Ayırma hunisi, birbirinde çözünmeyen (heterojen) sıvı-sıvı karışımlarını yoğunluk farkıyla ayırır. Zeytinyağı ve su immiscible olduğundan iki faz oluşturur. Diğerleri homojen çözelti oluşturur.

Ayırma hunisi, birbirinde çözünmeyen (heterojen) sıvı-sıvı karışımlarını yoğunluk farkıyla ayırır. Zeytinyağı ve su immiscible olduğundan iki faz oluşturur. Diğerleri homojen çözelti oluşturur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ksp(AgCl)=1,8×10^-10’dur. 1,0 L suda 0,010 mol AgNO3 bulunan çözeltiye katı NaCl ekleniyor. Ag+ derişimi 1,0×10^-6 M olana kadar çöktürme yapılırsa, çözelti fazında kalan Cl− derişimi yaklaşık kaç M olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Denge koşulu: Ksp=[Ag+][Cl−]. [Cl−]=Ksp/[Ag+]=1,8×10^-10 / 1,0×10^-6 = 1,8×10^-4 M.

  1. Çözüm: Denge koşulu: Ksp=[Ag+][Cl−]. [Cl−]=Ksp/[Ag+]=1,8×10^-10 / 1,0×10^-6 = 1,8×10^-4 M.

Denge koşulu: Ksp=[Ag+][Cl−]. [Cl−]=Ksp/[Ag+]=1,8×10^-10 / 1,0×10^-6 = 1,8×10^-4 M.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta eşit hacimde iki çözelti karıştırılıyor: I) 0,20 m NaCl (yoğunluk 1,10 g/mL) II) 0,20 M NaCl (yoğunluk 1,00 g/mL). Karışımın NaCl derişimi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

I çözeltisinde 1 L’de kütle 1100 g olduğundan çözücü kütlesi 1100−(0,20×58,5×(1100/1000))≈1087 g ve molarite ≈0,202 M olur. Eşit hacimde 0,202 M ile 0,20 M karışınca sonuç 0,20 M’den büyük olur.

  1. Çözüm: I çözeltisinde 1 L’de kütle 1100 g olduğundan çözücü kütlesi 1100−(0,20×58,5×(1100/1000))≈1087 g ve molarite ≈0,202 M olur. Eşit hacimde 0,202 M ile 0,20 M karışınca sonuç 0,20 M’den büyük olur.

I çözeltisinde 1 L’de kütle 1100 g olduğundan çözücü kütlesi 1100−(0,20×58,5×(1100/1000))≈1087 g ve molarite ≈0,202 M olur. Eşit hacimde 0,202 M ile 0,20 M karışınca sonuç 0,20 M’den büyük olur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de saf suyun buhar basıncı 23,8 mmHg’dir. Uçucu olmayan X çözeltisi için aynı sıcaklıkta buhar basıncı 22,6 mmHg ölçülüyor. X’in mol kesri yaklaşık kaçtır? (Raoult yasası geçerli kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Pçöz= Xsu·P°su ⇒ Xsu=22,6/23,8≈0,950. X_X=1−0,950=0,050.

  1. Çözüm: Pçöz= Xsu·P°su ⇒ Xsu=22,6/23,8≈0,950. X_X=1−0,950=0,050.

Pçöz= Xsu·P°su ⇒ Xsu=22,6/23,8≈0,950. X_X=1−0,950=0,050.

9. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M NaCl çözeltisinin ozmotik basıncı 4,92 atm ölçülüyor. Aynı koşullarda ideal kabul edilirse i=2 olmalıydı. Bu çözelti için van’t Hoff faktörü i yaklaşık kaçtır? (R=0,082 L·atm·mol^-1·K^-1, T=298 K)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

π=iMRT ⇒ i=π/(MRT)=4,92/(0,10×0,082×298)≈4,92/2,44≈2,02 değil; dikkat: 0,10×0,082×298≈2,44 olduğundan i≈2,0 olurdu. Ancak ölçülen 4,92 atm yerine 3,66 atm olsaydı 1,5 çıkardı; verilenlerle i≈2,0.

  1. Çözüm: π=iMRT ⇒ i=π/(MRT)=4,92/(0,10×0,082×298)≈4,92/2,44≈2,02 değil; dikkat: 0,10×0,082×298≈2,44 olduğundan i≈2,0 olurdu. Ancak ölçülen 4,92 atm yerine 3,66 atm olsaydı 1,5 çıkardı; verilenlerle i≈2,0.

π=iMRT ⇒ i=π/(MRT)=4,92/(0,10×0,082×298)≈4,92/2,44≈2,02 değil; dikkat: 0,10×0,082×298≈2,44 olduğundan i≈2,0 olurdu. Ancak ölçülen 4,92 atm yerine 3,66 atm olsaydı 1,5 çıkardı; verilenlerle i≈2,0.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir çözeltide 0,50 mol glikoz (C6H12O6) 450 g suda çözülüyor. Donma noktası alçalması 2,07°C ölçülüyor. Suyun Kf=1,86°C·kg/mol olduğuna göre glikozun çözeltideki etkin (görünür) van’t Hoff faktörü i yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Molalite m=0,50/0,450≈1,11 m. ΔTf=iKf m ⇒ i=2,07/(1,86×1,11)≈2,07/2,06≈1,00; ancak ölçüm 2,07 verilince i≈1,00 çıkar.

  1. Çözüm: Molalite m=0,50/0,450≈1,11 m. ΔTf=iKf m ⇒ i=2,07/(1,86×1,11)≈2,07/2,06≈1,00; ancak ölçüm 2,07 verilince i≈1,00 çıkar.

Molalite m=0,50/0,450≈1,11 m. ΔTf=iKf m ⇒ i=2,07/(1,86×1,11)≈2,07/2,06≈1,00; ancak ölçüm 2,07 verilince i≈1,00 çıkar.

Karışımlar Sık Sorulan Sorular

Karışımlar neden fiziksel yöntemlerle ayrılır?

Karışımı oluşturan maddeler kimyasal kimliklerini koruduğu için fiziksel özellik farklarından yararlanılarak ayrılabilir.

Çözücü ve çözünen nasıl belirlenir?

Çözeltide miktarı fazla olan veya diğer maddeyi çözen bileşen çözücü, çözünen madde ise çözünerek çözelti oluşturan bileşendir.

Damıtma hangi farktan yararlanır?

Sıvı bileşenlerin kaynama noktaları arasındaki farktan yararlanır; buharlaşan ve yoğunlaşan bileşenler ayrıştırılır.