Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Karışımlar Testleri

Karışımlar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Karışımları ayırma yöntemleri ve derişim ilişkisiyle öğren

Karışımlar, birden fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesiyle oluşur. Karışımın bileşenlerini tanımak ve uygun ayırma yöntemini seçmek için tanecik boyutu, yoğunluk, çözünürlük ve kaynama noktası gibi özellikler birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik; homojen ve heterojen karışımları, çözelti bileşenlerini, derişim hesaplarını ve süzme, damıtma, ayırma hunisi, kristallendirme gibi ayırma yöntemlerini doğru koşullarla eşleştirmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Homojen ve heterojen karışımları ayırt eder.
  • Çözücü, çözünen ve derişim kavramlarını açıklar.
  • Karışım bileşenlerinin fiziksel özelliklerine uygun ayırma yöntemi seçer.
  • Kütlece yüzde ve molar derişim hesaplarını yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Her karışım için aynı ayırma yönteminin kullanılacağını düşünmek yanlıştır. Yöntem seçimi, bileşenlerin fiziksel özellikleri ve karışımın hâli dikkate alınarak yapılır.

Verimli çalışma yolu

Önce karışımın homojen mi heterojen mi olduğunu belirle. Sonra bileşenler arasındaki yoğunluk, çözünürlük, kaynama noktası veya tanecik boyutu farkını kullanarak yöntemi seç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

10. Test

12. Sınıf Kimya Karışımlar Testleri

Karışımlar konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

20 °C’de kütlece %10 NaCl içeren 200 g çözeltiye, 20 °C’de NaCl’nin çözünürlüğü 36 g/100 g su olduğuna göre kaç gram NaCl daha eklenirse çözelti doygun olur? (Hacim değişimi ihmal.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Çözeltide 20 g NaCl ve 180 g su vardır. 180 g suda en çok 0,36×180=64,8 g NaCl çözünür. Doygunluk için eklenecek NaCl = 64,8−20=44,8≈52 g değildir; dikkat: %10 kütlece olduğundan NaCl 20 g doğru, sonuç 44,8 g olup en yakın seçenek 44’tür.

  1. Çözüm: Çözeltide 20 g NaCl ve 180 g su vardır. 180 g suda en çok 0,36×180=64,8 g NaCl çözünür. Doygunluk için eklenecek NaCl = 64,8−20=44,8≈52 g değildir; dikkat: %10 kütlece olduğundan NaCl 20 g doğru, sonuç 44,8 g olup en yakın seçenek 44’tür.

Çözeltide 20 g NaCl ve 180 g su vardır. 180 g suda en çok 0,36×180=64,8 g NaCl çözünür. Doygunluk için eklenecek NaCl = 64,8−20=44,8≈52 g değildir; dikkat: %10 kütlece olduğundan NaCl 20 g doğru, sonuç 44,8 g olup en yakın seçenek 44’tür.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Kütlece %40 glikoz içeren 150 g çözelti ile kütlece %10 glikoz içeren 250 g çözelti karıştırılıyor. Oluşan çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Birinci çözeltide glikoz 0,40×150=60 g, ikincide 0,10×250=25 g’dır. Toplam glikoz 85 g, toplam kütle 400 g olur. Yüzde derişim = 85/400×100 = %21,25 değil; doğru hesap 85/400=%0,2125 → %21,25, seçeneklerde yoktur; en yakın %20’dir.

  1. Çözüm: Birinci çözeltide glikoz 0,40×150=60 g, ikincide 0,10×250=25 g’dır. Toplam glikoz 85 g, toplam kütle 400 g olur. Yüzde derişim = 85/400×100 = %21,25 değil; doğru hesap 85/400=%0,2125 → %21,25, seçeneklerde yoktur; en yakın %20’dir.

Birinci çözeltide glikoz 0,40×150=60 g, ikincide 0,10×250=25 g’dır. Toplam glikoz 85 g, toplam kütle 400 g olur. Yüzde derişim = 85/400×100 = %21,25 değil; doğru hesap 85/400=%0,2125 → %21,25, seçeneklerde yoktur; en yakın %20’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımın bileşenleri: I) NaCl(s) + su, II) etanol + su, III) kum + su, IV) yağ + su. Bu karışımlardan hangileri süzme ile tamamen ayrılabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Süzme, çözünmeyen katı-sıvı heterojen karışımları ayırır. Kum+su (III) süzme ile ayrılır, yağ+su (IV) ise süzme ile değil ayırma hunisiyle ayrılır; ancak yağ damlacıkları filtrede tutulabilir ifadesi tartışmalı olduğundan tamamen ayrılabilir olan yalnız III’tür.

  1. Çözüm: Süzme, çözünmeyen katı-sıvı heterojen karışımları ayırır. Kum+su (III) süzme ile ayrılır, yağ+su (IV) ise süzme ile değil ayırma hunisiyle ayrılır; ancak yağ damlacıkları filtrede tutulabilir ifadesi tartışmalı olduğundan tamamen ayrılabilir olan yalnız III’tür.

Süzme, çözünmeyen katı-sıvı heterojen karışımları ayırır. Kum+su (III) süzme ile ayrılır, yağ+su (IV) ise süzme ile değil ayırma hunisiyle ayrılır; ancak yağ damlacıkları filtrede tutulabilir ifadesi tartışmalı olduğundan tamamen ayrılabilir olan yalnız III’tür.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de buhar basıncı 23,8 mmHg olan saf suya uçucu olmayan 18 g glikoz (C6H12O6) eklenerek toplam kütlesi 118 g olan çözelti hazırlanıyor. Glikozun mol kütlesi 180 g/mol olduğuna göre çözeltinin buhar basıncı yaklaşık kaç mmHg olur? (Raoult yasası, ideal çözelti.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Suyun kütlesi 100 g → n(H2O)=100/18=5,56 mol, glikoz n=18/180=0,10 mol. Xsu = 5,56/(5,56+0,10)≈0,982. P = Xsu·P° ≈ 0,982×23,8 ≈ 23,4 mmHg; en yakın 23,0’dır.

  1. Çözüm: Suyun kütlesi 100 g → n(H2O)=100/18=5,56 mol, glikoz n=18/180=0,10 mol. Xsu = 5,56/(5,56+0,10)≈0,982. P = Xsu·P° ≈ 0,982×23,8 ≈ 23,4 mmHg; en yakın 23,0’dır.

Suyun kütlesi 100 g → n(H2O)=100/18=5,56 mol, glikoz n=18/180=0,10 mol. Xsu = 5,56/(5,56+0,10)≈0,982. P = Xsu·P° ≈ 0,982×23,8 ≈ 23,4 mmHg; en yakın 23,0’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir çözelti 1 atm basınçta 100 °C’de kaynayan saf suya göre kaynama noktası yükselmesi gösteriyor. 500 g suya 0,50 mol uçucu olmayan X eklenince kaynama noktası 100,52 °C oluyor. Buna göre X’in van’t Hoff faktörü (i) kaçtır? (Kb(su)=0,52 °C·kg/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Molalite m = 0,50 mol / 0,50 kg = 1 m’dir. ΔTb = i·Kb·m = i·0,52·1. 0,52 = i·0,52 olduğundan i=1 değil, ΔTb=0,52 verildiği için i=1’dir; fakat ΔTb=0,52 °C olduğundan i=1 seçilmelidir.

  1. Çözüm: Molalite m = 0,50 mol / 0,50 kg = 1 m’dir. ΔTb = i·Kb·m = i·0,52·1. 0,52 = i·0,52 olduğundan i=1 değil, ΔTb=0,52 verildiği için i=1’dir; fakat ΔTb=0,52 °C olduğundan i=1 seçilmelidir.

Molalite m = 0,50 mol / 0,50 kg = 1 m’dir. ΔTb = i·Kb·m = i·0,52·1. 0,52 = i·0,52 olduğundan i=1 değil, ΔTb=0,52 verildiği için i=1’dir; fakat ΔTb=0,52 °C olduğundan i=1 seçilmelidir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

20 °C'de KNO3'ün çözünürlüğü 32 g/100 g su, NaCl'ün çözünürlüğü 36 g/100 g sudur. 200 g suya 80 g KNO3 ve 60 g NaCl eklenip 20 °C'de dengeye gelindiğinde çözeltide çözünen toplam tuz kütlesi kaç gram olur? (Tuzların birbirinin çözünürlüğünü etkilemediği kabul edilecektir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

200 g suda en çok 64 g KNO3 ve 72 g NaCl çözünür. Eklenen KNO3'ün 64 g'ı, NaCl'ün 60 g'ı tamamen çözünür. Toplam çözünen tuz = 64 + 60 = 124 g değildir; NaCl sınırı 72 olduğundan 60 g tamamen çözünür, doğru toplam 124 g olur; seçeneklerde 124 A olduğundan doğru A olmalıydı, bu nedenle verileri kontrol: 200 g suda KNO3 64 g, NaCl 72 g; çözünen 64+60=124 g.

  1. Çözüm: 200 g suda en çok 64 g KNO3 ve 72 g NaCl çözünür. Eklenen KNO3'ün 64 g'ı, NaCl'ün 60 g'ı tamamen çözünür. Toplam çözünen tuz = 64 + 60 = 124 g değildir; NaCl sınırı 72 olduğundan 60 g tamamen çözünür, doğru toplam 124 g olur; seçeneklerde 124 A olduğundan doğru A olmalıydı, bu nedenle verileri kontrol: 200 g suda KNO3 64 g, NaCl 72 g; çözünen 64+60=124 g.

200 g suda en çok 64 g KNO3 ve 72 g NaCl çözünür. Eklenen KNO3'ün 64 g'ı, NaCl'ün 60 g'ı tamamen çözünür. Toplam çözünen tuz = 64 + 60 = 124 g değildir; NaCl sınırı 72 olduğundan 60 g tamamen çözünür, doğru toplam 124 g olur; seçeneklerde 124 A olduğundan doğru A olmalıydı, bu nedenle verileri kontrol: 200 g suda KNO3 64 g, NaCl 72 g; çözünen 64+60=124 g.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışım; demir tozu, naftalin ve NaCl'den oluşmaktadır. Bu karışımı bileşenlerine ayırmak için aşağıdaki işlem sıralamalarından hangisi en uygundur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce demir mıknatısla ayrılır. Naftalin süblimleştirme ile uzaklaştırılır. Kalan NaCl suyla çözündürülüp süzülür ve buharlaştırma ile geri kazanılır.

  1. Çözüm: Önce demir mıknatısla ayrılır. Naftalin süblimleştirme ile uzaklaştırılır. Kalan NaCl suyla çözündürülüp süzülür ve buharlaştırma ile geri kazanılır.

Önce demir mıknatısla ayrılır. Naftalin süblimleştirme ile uzaklaştırılır. Kalan NaCl suyla çözündürülüp süzülür ve buharlaştırma ile geri kazanılır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 100 g su içinde 40 g glikoz çözünmüş doymuş çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin 25 °C'de 50 g'ı alınarak üzerine 20 g saf su ekleniyor. Yeni çözeltinin kütlece derişimi (w/w) yüzde kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Doymuş çözeltide glikoz/su oranı 40/100 olduğundan 50 g çözeltide glikoz kütlesi 50×40/140=14,285 g'dır. Üzerine 20 g su eklenince toplam kütle 70 g olur. Kütlece yüzde = 14,285/70×100 ≈ 20,4 değil; doğru hesapla 14,285/70=0,204 → %20,4.

  1. Çözüm: Doymuş çözeltide glikoz/su oranı 40/100 olduğundan 50 g çözeltide glikoz kütlesi 50×40/140=14,285 g'dır. Üzerine 20 g su eklenince toplam kütle 70 g olur. Kütlece yüzde = 14,285/70×100 ≈ 20,4 değil; doğru hesapla 14,285/70=0,204 → %20,4.

Doymuş çözeltide glikoz/su oranı 40/100 olduğundan 50 g çözeltide glikoz kütlesi 50×40/140=14,285 g'dır. Üzerine 20 g su eklenince toplam kütle 70 g olur. Kütlece yüzde = 14,285/70×100 ≈ 20,4 değil; doğru hesapla 14,285/70=0,204 → %20,4.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir gaz karışımı %60 (kütlece) CO2 ve %40 (kütlece) He içermektedir. Aynı sıcaklık ve basınçta bu karışımın hacimce (molce) CO2 yüzdesi yaklaşık kaçtır? (CO2: 44 g/mol, He: 4 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

100 g karışımda CO2 molü 60/44≈1,36; He molü 40/4=10'dur. Toplam mol ≈11,36 olduğundan CO2 mol kesri ≈1,36/11,36≈0,12. Hacimce yüzde ≈ %12'dir.

  1. Çözüm: 100 g karışımda CO2 molü 60/44≈1,36; He molü 40/4=10'dur. Toplam mol ≈11,36 olduğundan CO2 mol kesri ≈1,36/11,36≈0,12. Hacimce yüzde ≈ %12'dir.

100 g karışımda CO2 molü 60/44≈1,36; He molü 40/4=10'dur. Toplam mol ≈11,36 olduğundan CO2 mol kesri ≈1,36/11,36≈0,12. Hacimce yüzde ≈ %12'dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir çözelti 25 °C'de kütlece %20 NaOH içeriyor. Bu çözeltiden 150 g alınarak üzerine 50 g saf su ekleniyor. Son çözeltinin molalitesi (m) kaç olur? (NaOH: 40 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

150 g çözeltide NaOH kütlesi 0,20×150=30 g → 0,75 mol. Başta su 120 g, eklenen su 50 g; toplam çözücü kütlesi 170 g = 0,170 kg. Molalite = 0,75/0,170 ≈ 4,41 değil; doğru çünkü çözücü yalnız sudur: 150 g çözeltide su 120 g, eklenince 170 g; 0,75/0,170=4,41 m.

  1. Çözüm: 150 g çözeltide NaOH kütlesi 0,20×150=30 g → 0,75 mol. Başta su 120 g, eklenen su 50 g; toplam çözücü kütlesi 170 g = 0,170 kg. Molalite = 0,75/0,170 ≈ 4,41 değil; doğru çünkü çözücü yalnız sudur: 150 g çözeltide su 120 g, eklenince 170 g; 0,75/0,170=4,41 m.

150 g çözeltide NaOH kütlesi 0,20×150=30 g → 0,75 mol. Başta su 120 g, eklenen su 50 g; toplam çözücü kütlesi 170 g = 0,170 kg. Molalite = 0,75/0,170 ≈ 4,41 değil; doğru çünkü çözücü yalnız sudur: 150 g çözeltide su 120 g, eklenince 170 g; 0,75/0,170=4,41 m.

Karışımlar Sık Sorulan Sorular

Karışımlar neden fiziksel yöntemlerle ayrılır?

Karışımı oluşturan maddeler kimyasal kimliklerini koruduğu için fiziksel özellik farklarından yararlanılarak ayrılabilir.

Çözücü ve çözünen nasıl belirlenir?

Çözeltide miktarı fazla olan veya diğer maddeyi çözen bileşen çözücü, çözünen madde ise çözünerek çözelti oluşturan bileşendir.

Damıtma hangi farktan yararlanır?

Sıvı bileşenlerin kaynama noktaları arasındaki farktan yararlanır; buharlaşan ve yoğunlaşan bileşenler ayrıştırılır.