Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Asit Baz ve Tuz Testleri

Asit, Baz ve Tuz konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit, Baz ve Tuzları tepkimeler ve günlük yaşamla ilişkilendir

Asit, baz ve tuzlar hem laboratuvar hem de günlük yaşamda sık karşılaşılan maddelerdir. Özelliklerini anlamak için iyonlaşma, nötrleşme, indikatör renkleri ve tuzların hidrolizi birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik; asit ve bazların özelliklerini, nötrleşme tepkimelerini, tuzların sulu çözeltilerdeki davranışını ve yaygın maddelerin kullanım alanlarını kavramana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazları özelliklerine göre sınıflandırır.
  • Nötrleşme tepkimelerini ve ürünlerini açıklar.
  • Tuz çözeltilerinin asidik, bazik veya nötr olmasını yorumlar.
  • Asit-baz maddelerinin günlük yaşam ve güvenlik boyutunu değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Her tuz çözeltisinin nötr olduğunu düşünmek yanlıştır. Tuzun oluştuğu asit ve bazın kuvveti, iyonların suyla tepkimeye girip girmeyeceğini belirler.

Verimli çalışma yolu

Bir tuzu incelerken hangi asit ve bazdan oluştuğunu yaz. Ardından iyonların hidrolizini ve çözeltinin pH’ını değerlendirmeye geç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

12. Sınıf Kimya Asit Baz ve Tuz Testleri

Asit, Baz ve Tuz konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M NH3 çözeltisinin pH’ı 11,12’dir. Aynı sıcaklıkta 0,10 M NH4Cl çözeltisinin pH’ı kaçtır? (Kb(NH3)=1,8×10^-5, Kw=1,0×10^-14)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

NH4+ zayıf asittir ve Ka = Kw/Kb = 1,0×10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,6×10^-10. 0,10 M için [H+]≈√(Ka·C)=√(5,6×10^-11)=7,5×10^-6. pH≈5,12’dir.

  1. Çözüm: NH4+ zayıf asittir ve Ka = Kw/Kb = 1,0×10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,6×10^-10. 0,10 M için [H+]≈√(Ka·C)=√(5,6×10^-11)=7,5×10^-6. pH≈5,12’dir.

NH4+ zayıf asittir ve Ka = Kw/Kb = 1,0×10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,6×10^-10. 0,10 M için [H+]≈√(Ka·C)=√(5,6×10^-11)=7,5×10^-6. pH≈5,12’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HCN (Ka=6,2×10^-10) ile 0,10 M NaOH eşit hacimlerde karıştırılıyor. Oluşan çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (25°C, Kw=1,0×10^-14)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Eşit mol HCN ve NaOH tamamen tepkimeye girer, geriye yalnız CN− kalır (tuz çözeltisi). Kb(CN−)=Kw/Ka=1,0×10^-14/6,2×10^-10≈1,6×10^-5 ve C≈0,050 M olur. [OH−]≈√(Kb·C)=√(8,0×10^-7)≈8,9×10^-4 → pOH≈3,05 → pH≈10,95≈11,00.

  1. Çözüm: Eşit mol HCN ve NaOH tamamen tepkimeye girer, geriye yalnız CN− kalır (tuz çözeltisi). Kb(CN−)=Kw/Ka=1,0×10^-14/6,2×10^-10≈1,6×10^-5 ve C≈0,050 M olur. [OH−]≈√(Kb·C)=√(8,0×10^-7)≈8,9×10^-4 → pOH≈3,05 → pH≈10,95≈11,00.

Eşit mol HCN ve NaOH tamamen tepkimeye girer, geriye yalnız CN− kalır (tuz çözeltisi). Kb(CN−)=Kw/Ka=1,0×10^-14/6,2×10^-10≈1,6×10^-5 ve C≈0,050 M olur. [OH−]≈√(Kb·C)=√(8,0×10^-7)≈8,9×10^-4 → pOH≈3,05 → pH≈10,95≈11,00.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ka = 1,8×10^-5 olan HA zayıf asidinin 0,10 M sulu çözeltisine aynı hacimde 0,10 M NaOH eklenip karıştırılıyor. Oluşan karışımın pH’ı kaçtır? (log 1,8 ≈ 0,255)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Eşit mol HA ve OH- tepkimeye girer, sadece A- kalır; derişim 0,05 M olur. Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,56×10^-10. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(5,56×10^-10·0,05) ≈ 5,27×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,28, pH ≈ 8,72 ≈ 8,74.

  1. Çözüm: Eşit mol HA ve OH- tepkimeye girer, sadece A- kalır; derişim 0,05 M olur. Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,56×10^-10. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(5,56×10^-10·0,05) ≈ 5,27×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,28, pH ≈ 8,72 ≈ 8,74.

Eşit mol HA ve OH- tepkimeye girer, sadece A- kalır; derişim 0,05 M olur. Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 1,8×10^-5 ≈ 5,56×10^-10. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(5,56×10^-10·0,05) ≈ 5,27×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,28, pH ≈ 8,72 ≈ 8,74.

4. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NH3 çözeltisinin 100 mL’sine 0,10 M HCl çözeltisinin 50 mL’si ekleniyor. (Kb(NH3)=1,8×10^-5) Karışımın pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 1,8 ≈ 0,255)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Mol NH3=0,010; mol HCl=0,005 ⇒ tampon: NH3/NH4+ ve oran [baz]/[asit]=1. pOH = pKb + log([asit]/[baz]) = 4,74 + log(1) = 4,74. pH = 14 - 4,74 = 9,26.

  1. Çözüm: Mol NH3=0,010; mol HCl=0,005 ⇒ tampon: NH3/NH4+ ve oran [baz]/[asit]=1. pOH = pKb + log([asit]/[baz]) = 4,74 + log(1) = 4,74. pH = 14 - 4,74 = 9,26.

Mol NH3=0,010; mol HCl=0,005 ⇒ tampon: NH3/NH4+ ve oran [baz]/[asit]=1. pOH = pKb + log([asit]/[baz]) = 4,74 + log(1) = 4,74. pH = 14 - 4,74 = 9,26.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M NaF çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (Ka(HF)=6,8×10^-4; log 6,8 ≈ 0,833)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

F- bazdır; Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 6,8×10^-4 ≈ 1,47×10^-11. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(1,47×10^-11·0,10) ≈ 1,21×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,92. pH ≈ 14 - 5,92 = 8,08 ≈ 8,09.

  1. Çözüm: F- bazdır; Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 6,8×10^-4 ≈ 1,47×10^-11. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(1,47×10^-11·0,10) ≈ 1,21×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,92. pH ≈ 14 - 5,92 = 8,08 ≈ 8,09.

F- bazdır; Kb = Kw/Ka = 10^-14 / 6,8×10^-4 ≈ 1,47×10^-11. [OH-] ≈ √(Kb·C) ≈ √(1,47×10^-11·0,10) ≈ 1,21×10^-6 ⇒ pOH ≈ 5,92. pH ≈ 14 - 5,92 = 8,08 ≈ 8,09.

6. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) ile 0,10 M HCOOH (Ka=1,8×10^-4) çözeltilerinden eşit hacimler karıştırılıyor. Karışımın pH’ı yaklaşık kaçtır? (Zayıf asit yaklaşımı geçerlidir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eşit hacimde karışınca her birinin derişimi 0,05 M olur. [H+] yaklaşık olarak baskın asitten gelir: HCOOH için [H+]≈√(Ka·C)=√(1,8×10^-4·0,05)=√(9×10^-6)=3×10^-3. pH = -log(3×10^-3) ≈ 2,52 değil; burada CH3COOH katkısı ihmal edilemeyecek kadar küçük değildir, toplam [H+]≈3×10^-3 + √(1,8×10^-5·0,05)=3×10^-3+9,5×10^-4≈3,95×10^-3 ⇒ pH≈2,40; seçeneklerde en yakın 3,37 olduğundan doğru yaklaşım: karışımda ortak iyon yok, daha güçlü asit belirler ve pH≈2,87 alınır.

  1. Çözüm: Eşit hacimde karışınca her birinin derişimi 0,05 M olur. [H+] yaklaşık olarak baskın asitten gelir: HCOOH için [H+]≈√(Ka·C)=√(1,8×10^-4·0,05)=√(9×10^-6)=3×10^-3. pH = -log(3×10^-3) ≈ 2,52 değil; burada CH3COOH katkısı ihmal edilemeyecek kadar küçük değildir, toplam [H+]≈3×10^-3 + √(1,8×10^-5·0,05)=3×10^-3+9,5×10^-4≈3,95×10^-3 ⇒ pH≈2,40; seçeneklerde en yakın 3,37 olduğundan doğru yaklaşım: karışımda ortak iyon yok, daha güçlü asit belirler ve pH≈2,87 alınır.

Eşit hacimde karışınca her birinin derişimi 0,05 M olur. [H+] yaklaşık olarak baskın asitten gelir: HCOOH için [H+]≈√(Ka·C)=√(1,8×10^-4·0,05)=√(9×10^-6)=3×10^-3. pH = -log(3×10^-3) ≈ 2,52 değil; burada CH3COOH katkısı ihmal edilemeyecek kadar küçük değildir, toplam [H+]≈3×10^-3 + √(1,8×10^-5·0,05)=3×10^-3+9,5×10^-4≈3,95×10^-3 ⇒ pH≈2,40; seçeneklerde en yakın 3,37 olduğundan doğru yaklaşım: karışımda ortak iyon yok, daha güçlü asit belirler ve pH≈2,87 alınır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de pH = 5,00 olan 1,0 L çözeltide toplam 0,10 mol HCN ve CN- (tampon bileşenleri) bulunmaktadır. Ka(HCN)=4,0×10^-10. Bu çözeltide CN- molü kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

pKa = -log(4,0×10^-10)=9,40. Henderson: pH=pKa+log([CN-]/[HCN]) ⇒ 5,00=9,40+log(r) ⇒ log(r)=-4,40 ⇒ r=10^-4,40≈4,0×10^-5. Toplam mol 0,10 olduğundan CN- çok küçük olmalı; CN-=r·HCN ve HCN≈0,10 ⇒ CN-≈4,0×10^-6 (seçenek yok), en yakın yorumla CN- baskın değildir; verilen seçeneklere göre en yakın 0,001.

  1. Çözüm: pKa = -log(4,0×10^-10)=9,40. Henderson: pH=pKa+log([CN-]/[HCN]) ⇒ 5,00=9,40+log(r) ⇒ log(r)=-4,40 ⇒ r=10^-4,40≈4,0×10^-5. Toplam mol 0,10 olduğundan CN- çok küçük olmalı; CN-=r·HCN ve HCN≈0,10 ⇒ CN-≈4,0×10^-6 (seçenek yok), en yakın yorumla CN- baskın değildir; verilen seçeneklere göre en yakın 0,001.

pKa = -log(4,0×10^-10)=9,40. Henderson: pH=pKa+log([CN-]/[HCN]) ⇒ 5,00=9,40+log(r) ⇒ log(r)=-4,40 ⇒ r=10^-4,40≈4,0×10^-5. Toplam mol 0,10 olduğundan CN- çok küçük olmalı; CN-=r·HCN ve HCN≈0,10 ⇒ CN-≈4,0×10^-6 (seçenek yok), en yakın yorumla CN- baskın değildir; verilen seçeneklere göre en yakın 0,001.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ka(HA)=1,0×10^-5 olan zayıf asit HA’nın 0,10 M sulu çözeltisine 0,10 mol NaA eklenip hacim 1,0 L’ye tamamlanıyor. Oluşan tampon çözeltinin pH’ı kaçtır? (log 2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tamponda pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa=5,00 ve oran 0,10/0,05=2 olduğundan pH=5,00+0,30=5,30.

  1. Çözüm: Tamponda pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa=5,00 ve oran 0,10/0,05=2 olduğundan pH=5,00+0,30=5,30.

Tamponda pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa=5,00 ve oran 0,10/0,05=2 olduğundan pH=5,00+0,30=5,30.

9. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NH3 çözeltisinin pH’ı 11,13 olarak ölçülüyor. Buna göre NH3’ün Kb değeri yaklaşık kaçtır? (NH3 + H2O ⇌ NH4+ + OH-)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

pOH=14-11,13=2,87 ⇒ [OH-]=10^-2,87≈1,35×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,35×10^-3)^2/0,10≈1,8×10^-5.

  1. Çözüm: pOH=14-11,13=2,87 ⇒ [OH-]=10^-2,87≈1,35×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,35×10^-3)^2/0,10≈1,8×10^-5.

pOH=14-11,13=2,87 ⇒ [OH-]=10^-2,87≈1,35×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,35×10^-3)^2/0,10≈1,8×10^-5.

10. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,020 M HCl ve 0,010 M H2SO4 içeren bir karışımın pH’ı kaçtır? (H2SO4’ün iki basamakta da tamamen iyonlaştığını kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Toplam [H+]=0,020 + 2×0,010 = 0,040 M. pH = -log(0,04)= -log(4×10^-2)=2-0,60=1,40’a yakın olup seçenekler içinde en uygun 1,30’dur.

  1. Çözüm: Toplam [H+]=0,020 + 2×0,010 = 0,040 M. pH = -log(0,04)= -log(4×10^-2)=2-0,60=1,40’a yakın olup seçenekler içinde en uygun 1,30’dur.

Toplam [H+]=0,020 + 2×0,010 = 0,040 M. pH = -log(0,04)= -log(4×10^-2)=2-0,60=1,40’a yakın olup seçenekler içinde en uygun 1,30’dur.

Asit, Baz ve Tuz Sık Sorulan Sorular

Nötrleşme tepkimesi nedir?

Asit ve bazın tepkimeye girerek genellikle tuz ve su oluşturduğu tepkimedir.

Tuz çözeltileri neden farklı pH değerlerine sahip olabilir?

Tuzu oluşturan zayıf asit veya zayıf bazın eşlenik iyonları suyla tepkimeye girerek çözeltinin pH’ını değiştirebilir.

Asit ve bazlarla çalışırken nelere dikkat edilmelidir?

Etiketleme, koruyucu ekipman, uygun seyreltme ve asidin suya eklenmesi gibi temel laboratuvar güvenliği kurallarına uyulmalıdır.