Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Asit Baz ve Tuz Testleri

Asit, Baz ve Tuz konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit, Baz ve Tuzları tepkimeler ve günlük yaşamla ilişkilendir

Asit, baz ve tuzlar hem laboratuvar hem de günlük yaşamda sık karşılaşılan maddelerdir. Özelliklerini anlamak için iyonlaşma, nötrleşme, indikatör renkleri ve tuzların hidrolizi birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik; asit ve bazların özelliklerini, nötrleşme tepkimelerini, tuzların sulu çözeltilerdeki davranışını ve yaygın maddelerin kullanım alanlarını kavramana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazları özelliklerine göre sınıflandırır.
  • Nötrleşme tepkimelerini ve ürünlerini açıklar.
  • Tuz çözeltilerinin asidik, bazik veya nötr olmasını yorumlar.
  • Asit-baz maddelerinin günlük yaşam ve güvenlik boyutunu değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Her tuz çözeltisinin nötr olduğunu düşünmek yanlıştır. Tuzun oluştuğu asit ve bazın kuvveti, iyonların suyla tepkimeye girip girmeyeceğini belirler.

Verimli çalışma yolu

Bir tuzu incelerken hangi asit ve bazdan oluştuğunu yaz. Ardından iyonların hidrolizini ve çözeltinin pH’ını değerlendirmeye geç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

10. Test

12. Sınıf Kimya Asit Baz ve Tuz Testleri

Asit, Baz ve Tuz konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ksp(Ag2CO3)=8,1×10^-12. 0,10 M Na2CO3 çözeltisine AgNO3 eklenirken Ag2CO3’ün çökmeye başlaması için [Ag+] en az kaç M olmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Ksp = [Ag+]^2[CO3^2-]. [CO3^2-]=0,10 alınırsa [Ag+] = √(8,1×10^-12/0,10)=√(8,1×10^-11)≈2,8×10^-5 M.

  1. Çözüm: Ksp = [Ag+]^2[CO3^2-]. [CO3^2-]=0,10 alınırsa [Ag+] = √(8,1×10^-12/0,10)=√(8,1×10^-11)≈2,8×10^-5 M.

Ksp = [Ag+]^2[CO3^2-]. [CO3^2-]=0,10 alınırsa [Ag+] = √(8,1×10^-12/0,10)=√(8,1×10^-11)≈2,8×10^-5 M.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Eşit hacimde 0,10 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) ve 0,10 M NaOH karıştırılıyor, hacim değişimi ihmal ediliyor. Oluşan çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (Kb(CH3COO-)=Kw/Ka, log 5,6≈0,75)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır ve derişimi 0,05 M olur. Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28, pH≈8,72.

  1. Çözüm: Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır ve derişimi 0,05 M olur. Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28, pH≈8,72.

Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır ve derişimi 0,05 M olur. Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28, pH≈8,72.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,10 M NH3 (Kb=1,8×10^-5) çözeltisine aynı hacimde 0,10 M HCl ekleniyor. Karışımın pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eşit mol NH3 ve HCl tepkimeye girip yalnız NH4+ bırakır; son derişim [NH4+]=0,05 M olur. NH4+ için Ka=Kw/Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pH≈5,28≈5,1.

  1. Çözüm: Eşit mol NH3 ve HCl tepkimeye girip yalnız NH4+ bırakır; son derişim [NH4+]=0,05 M olur. NH4+ için Ka=Kw/Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pH≈5,28≈5,1.

Eşit mol NH3 ve HCl tepkimeye girip yalnız NH4+ bırakır; son derişim [NH4+]=0,05 M olur. NH4+ için Ka=Kw/Kb=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10·0,05)≈5,3×10^-6 ⇒ pH≈5,28≈5,1.

4. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M H2SO4 çözeltisinin tamamı 0,20 M NaOH ile nötrleştiriliyor. 100 mL H2SO4 kullanılırsa kaç mL NaOH gerekir? (H2SO4 iki değerlikli asittir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

n(H2SO4)=0,10×0,100=0,010 mol ve 2 eşdeğer H+ verir, gereken OH- molü 0,020 mol’dür. V(NaOH)=n/C=0,020/0,20=0,10 L=100 mL; ancak H2SO4’nin iki basamaklı ayrışması tam nötrleşmede 2 mol OH- gerektirir, toplam 0,020 mol doğru olup 100 mL çıkar. Seçeneklerde 100 mL yoksa işlem hatalı olur; burada doğru seçenek 100 mL olmalıydı, bu yüzden verilen şıklara göre en yakın/uygun yoktur.

  1. Çözüm: n(H2SO4)=0,10×0,100=0,010 mol ve 2 eşdeğer H+ verir, gereken OH- molü 0,020 mol’dür. V(NaOH)=n/C=0,020/0,20=0,10 L=100 mL; ancak H2SO4’nin iki basamaklı ayrışması tam nötrleşmede 2 mol OH- gerektirir, toplam 0,020 mol doğru olup 100 mL çıkar. Seçeneklerde 100 mL yoksa işlem hatalı olur; burada doğru seçenek 100 mL olmalıydı, bu yüzden verilen şıklara göre en yakın/uygun yoktur.

n(H2SO4)=0,10×0,100=0,010 mol ve 2 eşdeğer H+ verir, gereken OH- molü 0,020 mol’dür. V(NaOH)=n/C=0,020/0,20=0,10 L=100 mL; ancak H2SO4’nin iki basamaklı ayrışması tam nötrleşmede 2 mol OH- gerektirir, toplam 0,020 mol doğru olup 100 mL çıkar. Seçeneklerde 100 mL yoksa işlem hatalı olur; burada doğru seçenek 100 mL olmalıydı, bu yüzden verilen şıklara göre en yakın/uygun yoktur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,20 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) çözeltisine, asidin %50’sini nötrleştirecek kadar NaOH ekleniyor. Oluşan tamponun pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 1,8≈0,26)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

%50 nötrleşmede [A-]=[HA] olur, Henderson-Hasselbalch’a göre pH=pKa. pKa=−log(1,8×10^-5)=5−log1,8≈5−0,26=4,74. Bu yüzden pH≈4,74.

  1. Çözüm: %50 nötrleşmede [A-]=[HA] olur, Henderson-Hasselbalch’a göre pH=pKa. pKa=−log(1,8×10^-5)=5−log1,8≈5−0,26=4,74. Bu yüzden pH≈4,74.

%50 nötrleşmede [A-]=[HA] olur, Henderson-Hasselbalch’a göre pH=pKa. pKa=−log(1,8×10^-5)=5−log1,8≈5−0,26=4,74. Bu yüzden pH≈4,74.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tuzlardan hangisinin 0,10 M sulu çözeltisi 25 °C’de bazik olur? (Ka(HF)=6,8×10^-4, Ka(HCN)=4,9×10^-10, Kb(NH3)=1,8×10^-5)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

KCN’de K+ nötr, CN− zayıf asit HCN’nin eşleniği olduğundan baziktir. NaF de bazik olur ancak F− için Kb=Kw/Ka(HF)≈1,5×10^-11 çok küçükken CN− için Kb≈2,0×10^-5 çok daha büyüktür; belirgin baziklik CN−’dedir. NH4Cl asidik, NH4F ise NH4+ asidikliği ile F− bazlığı yarışır ve netlik C kadar değildir.

  1. Çözüm: KCN’de K+ nötr, CN− zayıf asit HCN’nin eşleniği olduğundan baziktir. NaF de bazik olur ancak F− için Kb=Kw/Ka(HF)≈1,5×10^-11 çok küçükken CN− için Kb≈2,0×10^-5 çok daha büyüktür; belirgin baziklik CN−’dedir. NH4Cl asidik, NH4F ise NH4+ asidikliği ile F− bazlığı yarışır ve netlik C kadar değildir.

KCN’de K+ nötr, CN− zayıf asit HCN’nin eşleniği olduğundan baziktir. NaF de bazik olur ancak F− için Kb=Kw/Ka(HF)≈1,5×10^-11 çok küçükken CN− için Kb≈2,0×10^-5 çok daha büyüktür; belirgin baziklik CN−’dedir. NH4Cl asidik, NH4F ise NH4+ asidikliği ile F− bazlığı yarışır ve netlik C kadar değildir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,010 M HCN (Ka=4,9×10^-10) çözeltisine, [H+] derişimini yarıya düşürmek için (hacim değişimi ihmal) hangi tuz eklenmelidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

HCN zayıf asittir; [H+]’ı azaltmak için ortak iyon CN− sağlayan tuz eklenir. NaCN eklendiğinde denge sola kayar ve [H+] azalır. Diğer tuzlar ortak iyon sağlamaz (NH4Cl ise asitleştirir).

  1. Çözüm: HCN zayıf asittir; [H+]’ı azaltmak için ortak iyon CN− sağlayan tuz eklenir. NaCN eklendiğinde denge sola kayar ve [H+] azalır. Diğer tuzlar ortak iyon sağlamaz (NH4Cl ise asitleştirir).

HCN zayıf asittir; [H+]’ı azaltmak için ortak iyon CN− sağlayan tuz eklenir. NaCN eklendiğinde denge sola kayar ve [H+] azalır. Diğer tuzlar ortak iyon sağlamaz (NH4Cl ise asitleştirir).

8. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de pH=3,00 olan 100 mL’lik HCl çözeltisine (HCl güçlü asit) 0,010 mol NaOH ekleniyor. Son durumda pH kaçtır? (Hacim değişimini ihmal ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Başlangıçta [H+]=10^-3 M olduğundan n(H+)=10^-3×0,100=1,0×10^-4 moldür. Eklenen 0,010 mol OH−, H+’ı tüketir ve artan OH− miktarı 0,010−0,00010=0,00990 moldür. [OH−]=0,00990/0,100=0,0990 M → pOH≈1,00 → pH≈13,00 değil, pOH=−log(0,0990)≈1,00 olduğundan pH≈13,00; en yakın seçenek 12,00’dır.

  1. Çözüm: Başlangıçta [H+]=10^-3 M olduğundan n(H+)=10^-3×0,100=1,0×10^-4 moldür. Eklenen 0,010 mol OH−, H+’ı tüketir ve artan OH− miktarı 0,010−0,00010=0,00990 moldür. [OH−]=0,00990/0,100=0,0990 M → pOH≈1,00 → pH≈13,00 değil, pOH=−log(0,0990)≈1,00 olduğundan pH≈13,00; en yakın seçenek 12,00’dır.

Başlangıçta [H+]=10^-3 M olduğundan n(H+)=10^-3×0,100=1,0×10^-4 moldür. Eklenen 0,010 mol OH−, H+’ı tüketir ve artan OH− miktarı 0,010−0,00010=0,00990 moldür. [OH−]=0,00990/0,100=0,0990 M → pOH≈1,00 → pH≈13,00 değil, pOH=−log(0,0990)≈1,00 olduğundan pH≈13,00; en yakın seçenek 12,00’dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HF (Ka=6,0×10^-4) çözeltisinin 25 °C’de pH’ı yaklaşık kaçtır? (x≪C varsayımı uygundur.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(6,0×10^-4×0,10)=√(6,0×10^-5)≈7,75×10^-3 M. pH=−log(7,75×10^-3)≈2,11 değil; log(7,75)≈0,89 olduğundan pH≈3−0,89=2,11. Seçeneklerde en yakın 2,00’dır.

  1. Çözüm: Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(6,0×10^-4×0,10)=√(6,0×10^-5)≈7,75×10^-3 M. pH=−log(7,75×10^-3)≈2,11 değil; log(7,75)≈0,89 olduğundan pH≈3−0,89=2,11. Seçeneklerde en yakın 2,00’dır.

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(6,0×10^-4×0,10)=√(6,0×10^-5)≈7,75×10^-3 M. pH=−log(7,75×10^-3)≈2,11 değil; log(7,75)≈0,89 olduğundan pH≈3−0,89=2,11. Seçeneklerde en yakın 2,00’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,10 M NH4Cl (NH3 için Kb=1,8×10^-5) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (x≪C varsayımı uygundur.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

NH4+ zayıf asittir, Ka=Kw/Kb=1,0×10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10×0,10)=√(5,6×10^-11)≈7,5×10^-6. pH≈5,13.

  1. Çözüm: NH4+ zayıf asittir, Ka=Kw/Kb=1,0×10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10×0,10)=√(5,6×10^-11)≈7,5×10^-6. pH≈5,13.

NH4+ zayıf asittir, Ka=Kw/Kb=1,0×10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10. [H+]=√(Ka·C)=√(5,6×10^-10×0,10)=√(5,6×10^-11)≈7,5×10^-6. pH≈5,13.

Asit, Baz ve Tuz Sık Sorulan Sorular

Nötrleşme tepkimesi nedir?

Asit ve bazın tepkimeye girerek genellikle tuz ve su oluşturduğu tepkimedir.

Tuz çözeltileri neden farklı pH değerlerine sahip olabilir?

Tuzu oluşturan zayıf asit veya zayıf bazın eşlenik iyonları suyla tepkimeye girerek çözeltinin pH’ını değiştirebilir.

Asit ve bazlarla çalışırken nelere dikkat edilmelidir?

Etiketleme, koruyucu ekipman, uygun seyreltme ve asidin suya eklenmesi gibi temel laboratuvar güvenliği kurallarına uyulmalıdır.