Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Divan Edebiyatını biçim ve gelenek ilişkisiyle kavra

Divan Edebiyatı, aruz ölçüsü, beyit merkezli nazım yapısı, mazmunlar ve güçlü bir estetik anlayışla şekillenen köklü bir edebî gelenektir. Biçim özellikleri ile konu ve sanat anlayışını birlikte okumak konuyu anlaşılır hâle getirir.

Bu içerik; gazel, kaside, mesnevi ve rubai gibi biçimleri ayırt etmene, nazım türlerini konu özellikleriyle eşleştirmene ve önemli sanatçıları eserleriyle ilişkilendirmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Divan şiirinin dil, ölçü ve nazım birimi özelliklerini açıklar.
  • Nazım biçimlerini konu, beyit düzeni ve kafiye bakımından karşılaştırır.
  • Mazmunların şiirdeki işlevini yorumlar.
  • Sanatçıları ve eserleri edebî gelenek içindeki yeriyle eşleştirir.

Sık karıştırılan noktalar

Nazım biçimi ile nazım türünü aynı kavram sanmak en sık görülen hatalardandır. Biçim yapıyı, tür ise işlenen konu ve amacı gösterir; iki bilgiyi ayrı ayrı kontrol et.

Verimli çalışma yolu

Her nazım biçimi için nazım birimi, ölçü, beyit sayısı, kafiye düzeni ve konu başlıklarını aynı tabloda karşılaştır. Ardından sanatçı ve eser bilgisini tabloya ekle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Divan şiirinde “mazmun” kavramı aşağıdakilerden hangisini en doğru biçimde karşılar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Mazmun, divan şiirinde gelenekle yerleşmiş kalıp imge ve çağrışımlardır. Gül-bülbül, pervane-şem gibi ilişkiler bu yapıya örnektir.

  1. Çözüm: Mazmun, divan şiirinde gelenekle yerleşmiş kalıp imge ve çağrışımlardır. Gül-bülbül, pervane-şem gibi ilişkiler bu yapıya örnektir.

Mazmun, divan şiirinde gelenekle yerleşmiş kalıp imge ve çağrışımlardır. Gül-bülbül, pervane-şem gibi ilişkiler bu yapıya örnektir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eser–tür eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hüsn ü Aşk, Şeyh Gâlib'in mesnevisidir. Gazel değil, mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.

  1. Çözüm: Hüsn ü Aşk, Şeyh Gâlib'in mesnevisidir. Gazel değil, mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.

Hüsn ü Aşk, Şeyh Gâlib'in mesnevisidir. Gazel değil, mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki beyitlerden hangisinde redif vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Redif, aynı görevdeki ek/kelimenin aynen tekrarıdır. B seçeneğinde 'bilmem ki ne hâl imiş' ifadesi her mısrada aynen tekrarlandığı için rediftir.

  1. Çözüm: Redif, aynı görevdeki ek/kelimenin aynen tekrarıdır. B seçeneğinde 'bilmem ki ne hâl imiş' ifadesi her mısrada aynen tekrarlandığı için rediftir.

Redif, aynı görevdeki ek/kelimenin aynen tekrarıdır. B seçeneğinde 'bilmem ki ne hâl imiş' ifadesi her mısrada aynen tekrarlandığı için rediftir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sanat–tanım eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tevriyede kelimenin yakın anlamı söylenir, uzak anlamı amaçlanır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulmadır; tenasüp uygun kelimeleri birlikte kullanmadır; leff ü neşr sıralayıp karşılıklarını dağıtma sanatıdır.

  1. Çözüm: Tevriyede kelimenin yakın anlamı söylenir, uzak anlamı amaçlanır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulmadır; tenasüp uygun kelimeleri birlikte kullanmadır; leff ü neşr sıralayıp karşılıklarını dağıtma sanatıdır.

Tevriyede kelimenin yakın anlamı söylenir, uzak anlamı amaçlanır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulmadır; tenasüp uygun kelimeleri birlikte kullanmadır; leff ü neşr sıralayıp karşılıklarını dağıtma sanatıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki özelliklerden hangisi Sebk-i Hindî (Hint üslubu) için ayırt edici bir niteliktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sebk-i Hindî; soyut, girift hayaller, kapalı anlatım ve ince mazmunlarla tanınır. Diğer seçenekler daha çok mahallîleşme, didaktik üslup veya halk edebiyatı özellikleridir.

  1. Çözüm: Sebk-i Hindî; soyut, girift hayaller, kapalı anlatım ve ince mazmunlarla tanınır. Diğer seçenekler daha çok mahallîleşme, didaktik üslup veya halk edebiyatı özellikleridir.

Sebk-i Hindî; soyut, girift hayaller, kapalı anlatım ve ince mazmunlarla tanınır. Diğer seçenekler daha çok mahallîleşme, didaktik üslup veya halk edebiyatı özellikleridir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki nazım şekillerinden hangisi, beyit sayısı bakımından belirli bir sınırla tanımlanır ve genellikle felsefî/düşünsel konuların işlendiği kısa bir biçimdir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Rubai dört mısradan oluşur ve çoğunlukla düşünce, hayat görüşü gibi konuları işler. Tuyuğ da dört mısralıdır ancak Türk edebiyatında daha sınırlı ve aruz kalıbı/geleneğiyle ayrılır; sorudaki genel tanım rubaiye uyar.

  1. Çözüm: Rubai dört mısradan oluşur ve çoğunlukla düşünce, hayat görüşü gibi konuları işler. Tuyuğ da dört mısralıdır ancak Türk edebiyatında daha sınırlı ve aruz kalıbı/geleneğiyle ayrılır; sorudaki genel tanım rubaiye uyar.

Rubai dört mısradan oluşur ve çoğunlukla düşünce, hayat görüşü gibi konuları işler. Tuyuğ da dört mısralıdır ancak Türk edebiyatında daha sınırlı ve aruz kalıbı/geleneğiyle ayrılır; sorudaki genel tanım rubaiye uyar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Divan şiirinde "Sebk-i Hindî" anlayışının ayırt edici bir özelliğidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sebk-i Hindî; yoğun hayal, kapalı/girift anlam ve uzak çağrışımlı imge örgüsüyle tanınır. Dil ve anlam katmanları bilinçli biçimde zorlaştırılır.

  1. Çözüm: Sebk-i Hindî; yoğun hayal, kapalı/girift anlam ve uzak çağrışımlı imge örgüsüyle tanınır. Dil ve anlam katmanları bilinçli biçimde zorlaştırılır.

Sebk-i Hindî; yoğun hayal, kapalı/girift anlam ve uzak çağrışımlı imge örgüsüyle tanınır. Dil ve anlam katmanları bilinçli biçimde zorlaştırılır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Divan edebiyatında "tarih düşürme" ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Tarih düşürme, ebced hesabıyla bir olayın tarihini veren mısra ya da beyit oluşturma geleneğidir. Amaç, olayın yılını sanatsal biçimde kayda geçirmektir.

  1. Çözüm: Tarih düşürme, ebced hesabıyla bir olayın tarihini veren mısra ya da beyit oluşturma geleneğidir. Amaç, olayın yılını sanatsal biçimde kayda geçirmektir.

Tarih düşürme, ebced hesabıyla bir olayın tarihini veren mısra ya da beyit oluşturma geleneğidir. Amaç, olayın yılını sanatsal biçimde kayda geçirmektir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki nazım şekillerinden hangisinde her bentten sonra aynı beyit/ mısranın aynen tekrar edilmesi (vasıta beyti/vasıta mısrası) temel bir yapısal özelliktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Terkib-i bent, bentlerin sonunda tekrarlanmayan (değişen) vasıta beytiyle; terci-i bent ise tekrarlanan vasıta beytiyle bilinir. Seçenekler içinde bentli yapı ve vasıta beytiyle doğrudan ilişkili olan terkib-i benttir.

  1. Çözüm: Terkib-i bent, bentlerin sonunda tekrarlanmayan (değişen) vasıta beytiyle; terci-i bent ise tekrarlanan vasıta beytiyle bilinir. Seçenekler içinde bentli yapı ve vasıta beytiyle doğrudan ilişkili olan terkib-i benttir.

Terkib-i bent, bentlerin sonunda tekrarlanmayan (değişen) vasıta beytiyle; terci-i bent ise tekrarlanan vasıta beytiyle bilinir. Seçenekler içinde bentli yapı ve vasıta beytiyle doğrudan ilişkili olan terkib-i benttir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatında "hilye" türünün içeriğini en doğru biçimde tanımlar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hilye, özellikle Hz. Muhammed'in fizikî ve ahlâkî niteliklerini anlatıp öven metinlerdir. Divan edebiyatında manzum veya mensur örnekleri bulunur.

  1. Çözüm: Hilye, özellikle Hz. Muhammed'in fizikî ve ahlâkî niteliklerini anlatıp öven metinlerdir. Divan edebiyatında manzum veya mensur örnekleri bulunur.

Hilye, özellikle Hz. Muhammed'in fizikî ve ahlâkî niteliklerini anlatıp öven metinlerdir. Divan edebiyatında manzum veya mensur örnekleri bulunur.

Divan Edebiyatı Sık Sorulan Sorular

Divan Edebiyatı neden zor görünür?

Aruz, mazmun ve nazım biçimleri gibi kavramlar birlikte kullanıldığı için ilk başta yoğun görünebilir; karşılaştırmalı çalışma bu karmaşayı azaltır.

Nazım biçimi ve nazım türü nasıl ayrılır?

Nazım biçimi şiirin kuruluş özelliklerini, nazım türü ise şiirin konusunu ve yazılış amacını belirtir.

Divan şiirinde mazmun ne işe yarar?

Mazmunlar, ortak kültürel çağrışımları yoğun ve kalıplaşmış imgelerle anlatmayı sağlar; şiirin anlam dünyasını zenginleştirir.