Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Divan Edebiyatını biçim ve gelenek ilişkisiyle kavra

Divan Edebiyatı, aruz ölçüsü, beyit merkezli nazım yapısı, mazmunlar ve güçlü bir estetik anlayışla şekillenen köklü bir edebî gelenektir. Biçim özellikleri ile konu ve sanat anlayışını birlikte okumak konuyu anlaşılır hâle getirir.

Bu içerik; gazel, kaside, mesnevi ve rubai gibi biçimleri ayırt etmene, nazım türlerini konu özellikleriyle eşleştirmene ve önemli sanatçıları eserleriyle ilişkilendirmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Divan şiirinin dil, ölçü ve nazım birimi özelliklerini açıklar.
  • Nazım biçimlerini konu, beyit düzeni ve kafiye bakımından karşılaştırır.
  • Mazmunların şiirdeki işlevini yorumlar.
  • Sanatçıları ve eserleri edebî gelenek içindeki yeriyle eşleştirir.

Sık karıştırılan noktalar

Nazım biçimi ile nazım türünü aynı kavram sanmak en sık görülen hatalardandır. Biçim yapıyı, tür ise işlenen konu ve amacı gösterir; iki bilgiyi ayrı ayrı kontrol et.

Verimli çalışma yolu

Her nazım biçimi için nazım birimi, ölçü, beyit sayısı, kafiye düzeni ve konu başlıklarını aynı tabloda karşılaştır. Ardından sanatçı ve eser bilgisini tabloya ekle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

10. Test

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Divan şiirindeki "redif" kavramına uygun bir örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Redif, kafiyeden sonra gelen ve görev/anlamı değişmeden aynen tekrarlanan ek ya da kelimedir. "-dan" gibi hâl eki tekrarları redife örnek olabilir.

  1. Çözüm: Redif, kafiyeden sonra gelen ve görev/anlamı değişmeden aynen tekrarlanan ek ya da kelimedir. "-dan" gibi hâl eki tekrarları redife örnek olabilir.

Redif, kafiyeden sonra gelen ve görev/anlamı değişmeden aynen tekrarlanan ek ya da kelimedir. "-dan" gibi hâl eki tekrarları redife örnek olabilir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Divan edebiyatı nazım şekli–özellik ilişkisi bakımından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Rubai aruzun yalnızca bir kalıbıyla yazılmaz; rubaiye özgü birden fazla kalıp (rubai vezinleri) kullanılır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler doğru ve yerleşiktir.

  1. Çözüm: Rubai aruzun yalnızca bir kalıbıyla yazılmaz; rubaiye özgü birden fazla kalıp (rubai vezinleri) kullanılır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler doğru ve yerleşiktir.

Rubai aruzun yalnızca bir kalıbıyla yazılmaz; rubaiye özgü birden fazla kalıp (rubai vezinleri) kullanılır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler doğru ve yerleşiktir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki beyitlerden hangisi, Divan şiirinde "hüsn-i ta'lil" sanatına örnek olacak biçimde kurgulanmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hüsn-i ta'lilde gerçek sebep yerine hayalî ve güzel bir sebep gösterilir. Bulutlanmanın sebebinin "güneşin sevgilinin yüzünden utanıp saklanması" olarak verilmesi bu sanata uygundur.

  1. Çözüm: Hüsn-i ta'lilde gerçek sebep yerine hayalî ve güzel bir sebep gösterilir. Bulutlanmanın sebebinin "güneşin sevgilinin yüzünden utanıp saklanması" olarak verilmesi bu sanata uygundur.

Hüsn-i ta'lilde gerçek sebep yerine hayalî ve güzel bir sebep gösterilir. Bulutlanmanın sebebinin "güneşin sevgilinin yüzünden utanıp saklanması" olarak verilmesi bu sanata uygundur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Divan edebiyatında "Sebk-i Hindî" anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Konuşma diline yakınlık ve yerli hayat tasvirleri daha çok Mahallîleşme eğilimiyle ilişkilidir. Sebk-i Hindî ise kapalı, yoğun ve soyut hayal örgüsüyle tanınır.

  1. Çözüm: Konuşma diline yakınlık ve yerli hayat tasvirleri daha çok Mahallîleşme eğilimiyle ilişkilidir. Sebk-i Hindî ise kapalı, yoğun ve soyut hayal örgüsüyle tanınır.

Konuşma diline yakınlık ve yerli hayat tasvirleri daha çok Mahallîleşme eğilimiyle ilişkilidir. Sebk-i Hindî ise kapalı, yoğun ve soyut hayal örgüsüyle tanınır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bilgilerden hangisi "şerh" geleneğiyle doğrudan ilişkilidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Şerh, metni açıklama ve yorumlama faaliyetidir; beyitlerin anlam katmanlarını, mazmunlarını ve göndermelerini açar. Antoloji tezkire/derleme, biyografi tezkire, nazire ise ayrı bir gelenektir.

  1. Çözüm: Şerh, metni açıklama ve yorumlama faaliyetidir; beyitlerin anlam katmanlarını, mazmunlarını ve göndermelerini açar. Antoloji tezkire/derleme, biyografi tezkire, nazire ise ayrı bir gelenektir.

Şerh, metni açıklama ve yorumlama faaliyetidir; beyitlerin anlam katmanlarını, mazmunlarını ve göndermelerini açar. Antoloji tezkire/derleme, biyografi tezkire, nazire ise ayrı bir gelenektir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi "tuyuğ" nazım şeklinin ayırt edici bir özelliğidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Tuyuğ dört mısralıdır ve çoğunlukla "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla yazılır; rubaiye benzer ama Türk edebiyatına özgü bir biçimdir. Diğer seçenekler sırasıyla koşma, terci-bend ve mesneviyi tanımlar.

  1. Çözüm: Tuyuğ dört mısralıdır ve çoğunlukla "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla yazılır; rubaiye benzer ama Türk edebiyatına özgü bir biçimdir. Diğer seçenekler sırasıyla koşma, terci-bend ve mesneviyi tanımlar.

Tuyuğ dört mısralıdır ve çoğunlukla "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla yazılır; rubaiye benzer ama Türk edebiyatına özgü bir biçimdir. Diğer seçenekler sırasıyla koşma, terci-bend ve mesneviyi tanımlar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Divan edebiyatı nazım şekli ile temel yapısal özelliği bakımından doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Mesnevi, aa/bb/cc... şeklinde kafiyelenir ve uzun anlatılar için uygundur. Diğer seçeneklerde nazım şekillerinin biçim özellikleri yanlış verilmiştir.

  1. Çözüm: Mesnevi, aa/bb/cc... şeklinde kafiyelenir ve uzun anlatılar için uygundur. Diğer seçeneklerde nazım şekillerinin biçim özellikleri yanlış verilmiştir.

Mesnevi, aa/bb/cc... şeklinde kafiyelenir ve uzun anlatılar için uygundur. Diğer seçeneklerde nazım şekillerinin biçim özellikleri yanlış verilmiştir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Divan şiirinde bir gazelin/ kasidenin ilk beytinin her iki mısraının birbiriyle kafiyeli olmasını ifade eder?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Matla, şiirin ilk beyti olup iki mısraı birbiriyle kafiyelidir. Makta son beyittir; redif tekrar eden ek/kelime; tegazzül kaside içinde gazel söylemektir.

  1. Çözüm: Matla, şiirin ilk beyti olup iki mısraı birbiriyle kafiyelidir. Makta son beyittir; redif tekrar eden ek/kelime; tegazzül kaside içinde gazel söylemektir.

Matla, şiirin ilk beyti olup iki mısraı birbiriyle kafiyelidir. Makta son beyittir; redif tekrar eden ek/kelime; tegazzül kaside içinde gazel söylemektir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sanat-kavram eşleştirmelerinden hangisi Divan şiirindeki karşılığıyla doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tevriye, yakın anlamı kullanırken uzak anlamı da çağrıştırma sanatıdır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulur; istiare benzetmenin unsurlarından birini kaldırır; tenasüp uygun/ilgili kelimeleri bir arada kullanmaktır.

  1. Çözüm: Tevriye, yakın anlamı kullanırken uzak anlamı da çağrıştırma sanatıdır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulur; istiare benzetmenin unsurlarından birini kaldırır; tenasüp uygun/ilgili kelimeleri bir arada kullanmaktır.

Tevriye, yakın anlamı kullanırken uzak anlamı da çağrıştırma sanatıdır. Hüsn-i talil hayalî sebep bulur; istiare benzetmenin unsurlarından birini kaldırır; tenasüp uygun/ilgili kelimeleri bir arada kullanmaktır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Sebk-i Hindî anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Sebk-i Hindî, yoğun hayal, soyutluk ve kapalı/derin anlamla öne çıkar. Diğer seçenekler ya halk edebiyatı özelliklerini ya da yanlış zorunlulukları ifade eder.

  1. Çözüm: Sebk-i Hindî, yoğun hayal, soyutluk ve kapalı/derin anlamla öne çıkar. Diğer seçenekler ya halk edebiyatı özelliklerini ya da yanlış zorunlulukları ifade eder.

Sebk-i Hindî, yoğun hayal, soyutluk ve kapalı/derin anlamla öne çıkar. Diğer seçenekler ya halk edebiyatı özelliklerini ya da yanlış zorunlulukları ifade eder.

Divan Edebiyatı Sık Sorulan Sorular

Divan Edebiyatı neden zor görünür?

Aruz, mazmun ve nazım biçimleri gibi kavramlar birlikte kullanıldığı için ilk başta yoğun görünebilir; karşılaştırmalı çalışma bu karmaşayı azaltır.

Nazım biçimi ve nazım türü nasıl ayrılır?

Nazım biçimi şiirin kuruluş özelliklerini, nazım türü ise şiirin konusunu ve yazılış amacını belirtir.

Divan şiirinde mazmun ne işe yarar?

Mazmunlar, ortak kültürel çağrışımları yoğun ve kalıplaşmış imgelerle anlatmayı sağlar; şiirin anlam dünyasını zenginleştirir.