Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Divan Edebiyatını biçim ve gelenek ilişkisiyle kavra

Divan Edebiyatı, aruz ölçüsü, beyit merkezli nazım yapısı, mazmunlar ve güçlü bir estetik anlayışla şekillenen köklü bir edebî gelenektir. Biçim özellikleri ile konu ve sanat anlayışını birlikte okumak konuyu anlaşılır hâle getirir.

Bu içerik; gazel, kaside, mesnevi ve rubai gibi biçimleri ayırt etmene, nazım türlerini konu özellikleriyle eşleştirmene ve önemli sanatçıları eserleriyle ilişkilendirmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Divan şiirinin dil, ölçü ve nazım birimi özelliklerini açıklar.
  • Nazım biçimlerini konu, beyit düzeni ve kafiye bakımından karşılaştırır.
  • Mazmunların şiirdeki işlevini yorumlar.
  • Sanatçıları ve eserleri edebî gelenek içindeki yeriyle eşleştirir.

Sık karıştırılan noktalar

Nazım biçimi ile nazım türünü aynı kavram sanmak en sık görülen hatalardandır. Biçim yapıyı, tür ise işlenen konu ve amacı gösterir; iki bilgiyi ayrı ayrı kontrol et.

Verimli çalışma yolu

Her nazım biçimi için nazım birimi, ölçü, beyit sayısı, kafiye düzeni ve konu başlıklarını aynı tabloda karşılaştır. Ardından sanatçı ve eser bilgisini tabloya ekle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

8. Test

12. Sınıf Edebiyat Divan Edebiyati Testleri

Divan Edebiyatı konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi "Türkçe Divan" sahibi olmasıyla tanınmakla birlikte "hamse" sahibi değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Fuzûlî'nin Türkçe Divanı vardır; ancak hamse sahibi değildir. Ali Şîr Nevâî, Taşlıcalı Yahyâ ve Şeyhî hamse sahibi şairler arasında sayılır.

  1. Çözüm: Fuzûlî'nin Türkçe Divanı vardır; ancak hamse sahibi değildir. Ali Şîr Nevâî, Taşlıcalı Yahyâ ve Şeyhî hamse sahibi şairler arasında sayılır.

Fuzûlî'nin Türkçe Divanı vardır; ancak hamse sahibi değildir. Ali Şîr Nevâî, Taşlıcalı Yahyâ ve Şeyhî hamse sahibi şairler arasında sayılır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Divan şiirinde "mazmun" ile en doğrudan ilişkilidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Mazmun, Divan şiirinde kalıplaşmış imge ve anlam ilişkilerinin (gül-bülbül gibi) geleneksel biçimde kullanılmasıdır. Diğer seçenekler mazmunun tanımını karşılamaz.

  1. Çözüm: Mazmun, Divan şiirinde kalıplaşmış imge ve anlam ilişkilerinin (gül-bülbül gibi) geleneksel biçimde kullanılmasıdır. Diğer seçenekler mazmunun tanımını karşılamaz.

Mazmun, Divan şiirinde kalıplaşmış imge ve anlam ilişkilerinin (gül-bülbül gibi) geleneksel biçimde kullanılmasıdır. Diğer seçenekler mazmunun tanımını karşılamaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Divan edebiyatında tür–içerik ilişkisi bakımından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Siyasetnâme devlet yönetimi ve hükümdara öğütler üzerine yazılan didaktik eserlerdir. Âşık-sevgili diyaloglarıyla kurulan eserler “münazara/muhavere” geleneğine yakındır.

  1. Çözüm: Siyasetnâme devlet yönetimi ve hükümdara öğütler üzerine yazılan didaktik eserlerdir. Âşık-sevgili diyaloglarıyla kurulan eserler “münazara/muhavere” geleneğine yakındır.

Siyasetnâme devlet yönetimi ve hükümdara öğütler üzerine yazılan didaktik eserlerdir. Âşık-sevgili diyaloglarıyla kurulan eserler “münazara/muhavere” geleneğine yakındır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki beyitlerden hangisinde “hüsn-i ta‘lîl” sanatı vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Hüsn-i ta‘lîlde gerçek sebep yerine güzel/şiirsel bir sebep gösterilir. A’da şebnemin oluşumu “bulutun gözyaşı”na bağlanarak olay hayalî bir gerekçeyle açıklanmıştır.

  1. Çözüm: Hüsn-i ta‘lîlde gerçek sebep yerine güzel/şiirsel bir sebep gösterilir. A’da şebnemin oluşumu “bulutun gözyaşı”na bağlanarak olay hayalî bir gerekçeyle açıklanmıştır.

Hüsn-i ta‘lîlde gerçek sebep yerine güzel/şiirsel bir sebep gösterilir. A’da şebnemin oluşumu “bulutun gözyaşı”na bağlanarak olay hayalî bir gerekçeyle açıklanmıştır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Divan şiirinde “redif” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Redif hem ek hem de kelime (hatta kelime grubu) olabilir. Bu nedenle “mutlaka kelime hâlinde olmalı” ifadesi yanlıştır.

  1. Çözüm: Redif hem ek hem de kelime (hatta kelime grubu) olabilir. Bu nedenle “mutlaka kelime hâlinde olmalı” ifadesi yanlıştır.

Redif hem ek hem de kelime (hatta kelime grubu) olabilir. Bu nedenle “mutlaka kelime hâlinde olmalı” ifadesi yanlıştır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki nazım şekli–özellik eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Gazel beyitlerle kurulur, kafiye düzeni aa/ba/ca... şeklindedir ve çoğunlukla aşk, ayrılık, şarap gibi lirik temaları işler. Diğer seçeneklerde nazım şekilleri farklı türlerle karıştırılmıştır.

  1. Çözüm: Gazel beyitlerle kurulur, kafiye düzeni aa/ba/ca... şeklindedir ve çoğunlukla aşk, ayrılık, şarap gibi lirik temaları işler. Diğer seçeneklerde nazım şekilleri farklı türlerle karıştırılmıştır.

Gazel beyitlerle kurulur, kafiye düzeni aa/ba/ca... şeklindedir ve çoğunlukla aşk, ayrılık, şarap gibi lirik temaları işler. Diğer seçeneklerde nazım şekilleri farklı türlerle karıştırılmıştır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Divan edebiyatında “mazmun”un tanımına en uygundur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Mazmun, Divan şiirinde ortaklaşa kabul görmüş, kalıplaşmış imge ve anlam ilişkileridir. Örneğin “gül-sevgili, bülbül-âşık” gibi çağrışımlar bu geleneğin parçasıdır.

  1. Çözüm: Mazmun, Divan şiirinde ortaklaşa kabul görmüş, kalıplaşmış imge ve anlam ilişkileridir. Örneğin “gül-sevgili, bülbül-âşık” gibi çağrışımlar bu geleneğin parçasıdır.

Mazmun, Divan şiirinde ortaklaşa kabul görmüş, kalıplaşmış imge ve anlam ilişkileridir. Örneğin “gül-sevgili, bülbül-âşık” gibi çağrışımlar bu geleneğin parçasıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatında “Sebk-i Hindî” üslubunun belirgin bir özelliğidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Sebk-i Hindî; kapalı anlatım, derin ve şaşırtıcı hayaller ile yoğun mecaz/istiare kullanımına dayanır. Bu üslupta anlam katmanlı ve çoğu zaman girifttir.

  1. Çözüm: Sebk-i Hindî; kapalı anlatım, derin ve şaşırtıcı hayaller ile yoğun mecaz/istiare kullanımına dayanır. Bu üslupta anlam katmanlı ve çoğu zaman girifttir.

Sebk-i Hindî; kapalı anlatım, derin ve şaşırtıcı hayaller ile yoğun mecaz/istiare kullanımına dayanır. Bu üslupta anlam katmanlı ve çoğu zaman girifttir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Rubai belirli aruz kalıplarıyla yazılır; ancak tek bir kalıba zorunlu olarak bağlı değildir. Rubainin kendine özgü birden çok aruz kalıbı vardır.

  1. Çözüm: Rubai belirli aruz kalıplarıyla yazılır; ancak tek bir kalıba zorunlu olarak bağlı değildir. Rubainin kendine özgü birden çok aruz kalıbı vardır.

Rubai belirli aruz kalıplarıyla yazılır; ancak tek bir kalıba zorunlu olarak bağlı değildir. Rubainin kendine özgü birden çok aruz kalıbı vardır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki beyitlerden hangisinde “hüsn-i ta’lil” sanatı vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hüsn-i ta’lilde gerçek bir olay, hayalî ve güzel bir nedene bağlanır. Şebnemin oluşumu “gülün utancından terlemesi” ile açıklanmıştır.

  1. Çözüm: Hüsn-i ta’lilde gerçek bir olay, hayalî ve güzel bir nedene bağlanır. Şebnemin oluşumu “gülün utancından terlemesi” ile açıklanmıştır.

Hüsn-i ta’lilde gerçek bir olay, hayalî ve güzel bir nedene bağlanır. Şebnemin oluşumu “gülün utancından terlemesi” ile açıklanmıştır.

Divan Edebiyatı Sık Sorulan Sorular

Divan Edebiyatı neden zor görünür?

Aruz, mazmun ve nazım biçimleri gibi kavramlar birlikte kullanıldığı için ilk başta yoğun görünebilir; karşılaştırmalı çalışma bu karmaşayı azaltır.

Nazım biçimi ve nazım türü nasıl ayrılır?

Nazım biçimi şiirin kuruluş özelliklerini, nazım türü ise şiirin konusunu ve yazılış amacını belirtir.

Divan şiirinde mazmun ne işe yarar?

Mazmunlar, ortak kültürel çağrışımları yoğun ve kalıplaşmış imgelerle anlatmayı sağlar; şiirin anlam dünyasını zenginleştirir.