Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Felsefe

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Bilim felsefesini yöntem, bilgi ve eleştiriyle öğren

Bilim Felsefesi, bilimsel bilginin nasıl üretildiğini, hangi ölçütlerle değerlendirildiğini ve sınırlarının ne olduğunu inceler.

Bu çalışma; gözlem, deney, hipotez, doğrulama, yanlışlanabilirlik, paradigma ve bilimsel ilerleme kavramlarını birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Bilimsel bilginin temel özelliklerini açıklar.
  • Bilimsel yöntemin aşamalarını sıralar.
  • Doğrulama ve yanlışlanabilirlik yaklaşımlarını karşılaştırır.
  • Bilimsel bir iddianın nasıl değerlendirileceğini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Bilimsel bilgi kesin ve değişmez bir dogma değildir; yeni kanıtlar ve eleştirilerle gelişebilir.

Verimli çalışma yolu

Kavramları tanım, bilimsel süreçteki işlev ve temsilci düşünür bağlantısıyla çalış.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “tümdengelimsel-nomolojik (DN) açıklama modeli”ne göre bir olayın bilimsel açıklaması için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

DN modele göre açıklama, genel yasalar + başlangıç koşullarından açıklanan olayın tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi de mümkün kılar.

  1. Çözüm: DN modele göre açıklama, genel yasalar + başlangıç koşullarından açıklanan olayın tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi de mümkün kılar.

DN modele göre açıklama, genel yasalar + başlangıç koşullarından açıklanan olayın tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi de mümkün kılar.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “bilimsel araştırma programları” yaklaşımında bir programın “yozlaşan (degenerating)” sayılmasına en uygun ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lakatos’ta ilerleyici program yeni ve doğrulanan öndeyiler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc yamalarla örter ve öndeyi gücü artmaz.

  1. Çözüm: Lakatos’ta ilerleyici program yeni ve doğrulanan öndeyiler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc yamalarla örter ve öndeyi gücü artmaz.

Lakatos’ta ilerleyici program yeni ve doğrulanan öndeyiler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc yamalarla örter ve öndeyi gücü artmaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezi dikkate alındığında, tek bir deneyin bir kuramı “kesin olarak” yanlışladığı iddiası neden problemli görülür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Duhem–Quine’a göre deney, izole bir kuramı değil kuram + yardımcı varsayımlar bütününü sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hatanın hangi bileşende olduğu kesin biçimde ayrıştırılamaz.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre deney, izole bir kuramı değil kuram + yardımcı varsayımlar bütününü sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hatanın hangi bileşende olduğu kesin biçimde ayrıştırılamaz.

Duhem–Quine’a göre deney, izole bir kuramı değil kuram + yardımcı varsayımlar bütününü sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hatanın hangi bileşende olduğu kesin biçimde ayrıştırılamaz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Popper’a göre bir teorinin “bilimsel” sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Popper’a göre bilimsel teori, ilkece yanlışlanabilir olmalıdır. Doğrulama birikimi kesinlik vermez; tek karşı-örnek teoriyi terk etmeyi gerektirebilir.

  1. Çözüm: Popper’a göre bilimsel teori, ilkece yanlışlanabilir olmalıdır. Doğrulama birikimi kesinlik vermez; tek karşı-örnek teoriyi terk etmeyi gerektirebilir.

Popper’a göre bilimsel teori, ilkece yanlışlanabilir olmalıdır. Doğrulama birikimi kesinlik vermez; tek karşı-örnek teoriyi terk etmeyi gerektirebilir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışında “paradigma değişimi”nin (bilimsel devrim) en temel göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir; kriz derinleşince paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, yalnızca kuram eklemesi değil, çerçevenin/topluluğun ölçütlerinin dönüşmesidir.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir; kriz derinleşince paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, yalnızca kuram eklemesi değil, çerçevenin/topluluğun ölçütlerinin dönüşmesidir.

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir; kriz derinleşince paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, yalnızca kuram eklemesi değil, çerçevenin/topluluğun ölçütlerinin dönüşmesidir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’a göre bir araştırma programının “yozlaşan (degenerating)” nitelik kazanması aşağıdakilerden hangisiyle en iyi ifade edilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Lakatos’ta ilerleyici program, yeni olguları öngörür ve doğrulatır; yozlaşan program ise ad hoc düzenlemelerle geriye dönük açıklama yapar. Sorun, yardımcı hipotezlerin öngörü gücü kazandırmamasıdır.

  1. Çözüm: Lakatos’ta ilerleyici program, yeni olguları öngörür ve doğrulatır; yozlaşan program ise ad hoc düzenlemelerle geriye dönük açıklama yapar. Sorun, yardımcı hipotezlerin öngörü gücü kazandırmamasıdır.

Lakatos’ta ilerleyici program, yeni olguları öngörür ve doğrulatır; yozlaşan program ise ad hoc düzenlemelerle geriye dönük açıklama yapar. Sorun, yardımcı hipotezlerin öngörü gücü kazandırmamasıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “açıklama” anlayışını (örtücü-yasa modeli) en doğru veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama ile öngörü aynı mantıksal yapıyı paylaşır.

  1. Çözüm: Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama ile öngörü aynı mantıksal yapıyı paylaşır.

Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Böylece açıklama ile öngörü aynı mantıksal yapıyı paylaşır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bilimsel teorilerin gözlemle ilişkisine dair Duhem–Quine tezinin temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Duhem–Quine’a göre testler, hipotez + yardımcı varsayımlar + ölçüm kabulleri paketini sınar. Olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği tek başına deneyle belirlenemez.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre testler, hipotez + yardımcı varsayımlar + ölçüm kabulleri paketini sınar. Olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği tek başına deneyle belirlenemez.

Duhem–Quine’a göre testler, hipotez + yardımcı varsayımlar + ölçüm kabulleri paketini sınar. Olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği tek başına deneyle belirlenemez.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışına göre “olağan bilim” döneminde bilim insanlarının temel etkinliği aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kuhn’a göre olağan bilim, kabul edilmiş paradigma içinde bulmaca çözme faaliyetidir. Amaç paradigmayı yıkmak değil, onun çerçevesinde sorunları çözerek kapsamını ve hassasiyetini artırmaktır.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre olağan bilim, kabul edilmiş paradigma içinde bulmaca çözme faaliyetidir. Amaç paradigmayı yıkmak değil, onun çerçevesinde sorunları çözerek kapsamını ve hassasiyetini artırmaktır.

Kuhn’a göre olağan bilim, kabul edilmiş paradigma içinde bulmaca çözme faaliyetidir. Amaç paradigmayı yıkmak değil, onun çerçevesinde sorunları çözerek kapsamını ve hassasiyetini artırmaktır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “bilimsel araştırma programı” kavramında, programın terk edilmesini en iyi gerekçelendiren durum aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lakatos’a göre program, yeni ve doğrulanabilir öngörüler üretiyorsa ilerleticidir; yalnızca kurtarma amaçlı ad hoc eklerle ayakta kalıyorsa yozlaşır. Yozlaşan program, daha ilerletici bir programa karşı tercih edilmez.

  1. Çözüm: Lakatos’a göre program, yeni ve doğrulanabilir öngörüler üretiyorsa ilerleticidir; yalnızca kurtarma amaçlı ad hoc eklerle ayakta kalıyorsa yozlaşır. Yozlaşan program, daha ilerletici bir programa karşı tercih edilmez.

Lakatos’a göre program, yeni ve doğrulanabilir öngörüler üretiyorsa ilerleticidir; yalnızca kurtarma amaçlı ad hoc eklerle ayakta kalıyorsa yozlaşır. Yozlaşan program, daha ilerletici bir programa karşı tercih edilmez.

Bilim Felsefesi Sık Sorulan Sorular

Bilimsel yöntemin temel aşamaları nelerdir?

Problem belirleme, gözlem, hipotez kurma, test etme, sonuçları değerlendirme ve paylaşma aşamalarıdır.

Yanlışlanabilirlik nedir?

Bir iddianın deney veya gözlem yoluyla yanlış olduğunun gösterilebilmesine açık olmasıdır.

Bilimsel bilgi değişebilir mi?

Yeni kanıtlar ve daha açıklayıcı kuramlar ortaya çıktığında bilimsel bilgi gelişebilir veya değişebilir.