Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Felsefe

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Bilim felsefesini yöntem, bilgi ve eleştiriyle öğren

Bilim Felsefesi, bilimsel bilginin nasıl üretildiğini, hangi ölçütlerle değerlendirildiğini ve sınırlarının ne olduğunu inceler.

Bu çalışma; gözlem, deney, hipotez, doğrulama, yanlışlanabilirlik, paradigma ve bilimsel ilerleme kavramlarını birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Bilimsel bilginin temel özelliklerini açıklar.
  • Bilimsel yöntemin aşamalarını sıralar.
  • Doğrulama ve yanlışlanabilirlik yaklaşımlarını karşılaştırır.
  • Bilimsel bir iddianın nasıl değerlendirileceğini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Bilimsel bilgi kesin ve değişmez bir dogma değildir; yeni kanıtlar ve eleştirilerle gelişebilir.

Verimli çalışma yolu

Kavramları tanım, bilimsel süreçteki işlev ve temsilci düşünür bağlantısıyla çalış.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

8. Test

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’a göre bir paradigmanın “kriz”e girmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler bir süre tolere edilir. Ancak açıklanamayan anomaliler birikince paradigma krize girer ve devrimsel değişim olasılığı doğar.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler bir süre tolere edilir. Ancak açıklanamayan anomaliler birikince paradigma krize girer ve devrimsel değişim olasılığı doğar.

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler bir süre tolere edilir. Ancak açıklanamayan anomaliler birikince paradigma krize girer ve devrimsel değişim olasılığı doğar.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “araştırma programı” anlayışında, bir programın “yozlaşan (degenerating)” sayılmasının en uygun ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lakatos’a göre ilerleyici program yeni, doğrulanabilir öngörüler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc eklerle açıklayıp yeni öngörü gücü kazanamaz.

  1. Çözüm: Lakatos’a göre ilerleyici program yeni, doğrulanabilir öngörüler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc eklerle açıklayıp yeni öngörü gücü kazanamaz.

Lakatos’a göre ilerleyici program yeni, doğrulanabilir öngörüler üretir. Yozlaşan program ise başarısızlıkları ad hoc eklerle açıklayıp yeni öngörü gücü kazanamaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezine göre bir hipotezin test edilmesinde karşılaşılan temel güçlük aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Duhem–Quine’a göre testler “kuramsal paket”e yöneliktir; hipotez, yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte denenir. Bu yüzden olumsuz sonuçta suçun hangi bileşende olduğu kesin olarak ayrıştırılamaz.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre testler “kuramsal paket”e yöneliktir; hipotez, yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte denenir. Bu yüzden olumsuz sonuçta suçun hangi bileşende olduğu kesin olarak ayrıştırılamaz.

Duhem–Quine’a göre testler “kuramsal paket”e yöneliktir; hipotez, yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte denenir. Bu yüzden olumsuz sonuçta suçun hangi bileşende olduğu kesin olarak ayrıştırılamaz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “tümevarımsal doğrulama” anlayışına yöneltilen “Kuzgun Paradoksu” (Raven Paradox) aşağıdaki sonuçlardan hangisini problemli hâle getirir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Bütün kuzgunlar siyahtır” önermesi mantıksal olarak “Siyah olmayan hiçbir şey kuzgun değildir” ile eşdeğerdir. Bu nedenle siyah olmayan bir ayakkabı gözlemi bile dolaylı doğrulama sayılabilir; bu da doğrulamanın kapsamını problemli biçimde genişletir.

  1. Çözüm: “Bütün kuzgunlar siyahtır” önermesi mantıksal olarak “Siyah olmayan hiçbir şey kuzgun değildir” ile eşdeğerdir. Bu nedenle siyah olmayan bir ayakkabı gözlemi bile dolaylı doğrulama sayılabilir; bu da doğrulamanın kapsamını problemli biçimde genişletir.

“Bütün kuzgunlar siyahtır” önermesi mantıksal olarak “Siyah olmayan hiçbir şey kuzgun değildir” ile eşdeğerdir. Bu nedenle siyah olmayan bir ayakkabı gözlemi bile dolaylı doğrulama sayılabilir; bu da doğrulamanın kapsamını problemli biçimde genişletir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışında, bir paradigmanın değişmesi (bilimsel devrim) en iyi hangi durumla açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kuhn’a göre olağan bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve ardından paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, birikimli ilerlemeden ziyade çerçeve değişimidir.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre olağan bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve ardından paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, birikimli ilerlemeden ziyade çerçeve değişimidir.

Kuhn’a göre olağan bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve ardından paradigma değişimi gerçekleşir. Devrim, birikimli ilerlemeden ziyade çerçeve değişimidir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “araştırma programı” yaklaşımına göre, bir programın “yozlaşan (degenerating)” hale geldiğini gösteren en güçlü belirti aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lakatos’ta çekirdek korunur; sorunlar koruyucu kuşakta çözülmeye çalışılır. Düzenlemeler yalnızca ad hoc kurtarma sağlıyor ve yeni doğrulanan öngörü üretmiyorsa program yozlaşır.

  1. Çözüm: Lakatos’ta çekirdek korunur; sorunlar koruyucu kuşakta çözülmeye çalışılır. Düzenlemeler yalnızca ad hoc kurtarma sağlıyor ve yeni doğrulanan öngörü üretmiyorsa program yozlaşır.

Lakatos’ta çekirdek korunur; sorunlar koruyucu kuşakta çözülmeye çalışılır. Düzenlemeler yalnızca ad hoc kurtarma sağlıyor ve yeni doğrulanan öngörü üretmiyorsa program yozlaşır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “kapsayıcı yasa modeli”ne (DN modeli) göre bir olayın bilimsel açıklama sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

DN modelinde açıklama, genel yasa(lar) + başlangıç koşullarıyla kurulmuş bir çıkarımdır. Açıklanan olay (explanandum) bu öncüllerden mantıksal olarak elde edilmelidir.

  1. Çözüm: DN modelinde açıklama, genel yasa(lar) + başlangıç koşullarıyla kurulmuş bir çıkarımdır. Açıklanan olay (explanandum) bu öncüllerden mantıksal olarak elde edilmelidir.

DN modelinde açıklama, genel yasa(lar) + başlangıç koşullarıyla kurulmuş bir çıkarımdır. Açıklanan olay (explanandum) bu öncüllerden mantıksal olarak elde edilmelidir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezi, bir kuramın test edilmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini savunur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Duhem–Quine’a göre deney, tek bir hipotezi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar ağını birlikte sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre deney, tek bir hipotezi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar ağını birlikte sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

Duhem–Quine’a göre deney, tek bir hipotezi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar ağını birlikte sınar. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi önermenin terk edileceği mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Popper’a göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir kuramın “bilimsel” sayılmasının temel ölçütünü en iyi ifade eder?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Popper’a göre bilimsel kuram, doğrulanabilir olmaktan çok yanlışlanabilir olmalıdır. Yanlışlayıcı bir testle risk alan kuram bilimseldir.

  1. Çözüm: Popper’a göre bilimsel kuram, doğrulanabilir olmaktan çok yanlışlanabilir olmalıdır. Yanlışlayıcı bir testle risk alan kuram bilimseldir.

Popper’a göre bilimsel kuram, doğrulanabilir olmaktan çok yanlışlanabilir olmalıdır. Yanlışlayıcı bir testle risk alan kuram bilimseldir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışına göre “paradigma değişimi” en uygun biçimde hangi süreçle açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve bilimsel devrimle paradigma değişir. İlerleme doğrusal değil, devrimsel sıçramalarla gerçekleşir.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve bilimsel devrimle paradigma değişir. İlerleme doğrusal değil, devrimsel sıçramalarla gerçekleşir.

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir, kriz oluşur ve bilimsel devrimle paradigma değişir. İlerleme doğrusal değil, devrimsel sıçramalarla gerçekleşir.

Bilim Felsefesi Sık Sorulan Sorular

Bilimsel yöntemin temel aşamaları nelerdir?

Problem belirleme, gözlem, hipotez kurma, test etme, sonuçları değerlendirme ve paylaşma aşamalarıdır.

Yanlışlanabilirlik nedir?

Bir iddianın deney veya gözlem yoluyla yanlış olduğunun gösterilebilmesine açık olmasıdır.

Bilimsel bilgi değişebilir mi?

Yeni kanıtlar ve daha açıklayıcı kuramlar ortaya çıktığında bilimsel bilgi gelişebilir veya değişebilir.