10. Sınıf Felsefe

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Bilim felsefesini yöntem, bilgi ve eleştiriyle öğren

Bilim Felsefesi, bilimsel bilginin nasıl üretildiğini, hangi ölçütlerle değerlendirildiğini ve sınırlarının ne olduğunu inceler.

Bu çalışma; gözlem, deney, hipotez, doğrulama, yanlışlanabilirlik, paradigma ve bilimsel ilerleme kavramlarını birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Bilimsel bilginin temel özelliklerini açıklar.
  • Bilimsel yöntemin aşamalarını sıralar.
  • Doğrulama ve yanlışlanabilirlik yaklaşımlarını karşılaştırır.
  • Bilimsel bir iddianın nasıl değerlendirileceğini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Bilimsel bilgi kesin ve değişmez bir dogma değildir; yeni kanıtlar ve eleştirilerle gelişebilir.

Verimli çalışma yolu

Kavramları tanım, bilimsel süreçteki işlev ve temsilci düşünür bağlantısıyla çalış.

10. Test

10. Sınıf Felsefe Bilim Felsefesi Testleri

Bilim Felsefesi konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “kapsayıcı yasa (dedüktif-nomolojik) açıklama modeli”ne göre bir olayın bilimsel açıklaması için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Dedüktif-nomolojik modele göre açıklama, genel yasalar ve başlangıç koşullarından açıklanan olayı mantıksal olarak türetmelidir. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi (tahmin) yapma yapısıyla paralellik taşır.

  1. Çözüm: Dedüktif-nomolojik modele göre açıklama, genel yasalar ve başlangıç koşullarından açıklanan olayı mantıksal olarak türetmelidir. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi (tahmin) yapma yapısıyla paralellik taşır.

Dedüktif-nomolojik modele göre açıklama, genel yasalar ve başlangıç koşullarından açıklanan olayı mantıksal olarak türetmelidir. Böylece açıklama aynı zamanda öndeyi (tahmin) yapma yapısıyla paralellik taşır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezinin bilimsel testlere ilişkin temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Duhem–Quine’a göre deney, kuramı yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte test eder. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi varsayımın sorumlu olduğunu kesin biçimde tek başına belirlemek her zaman mümkün değildir.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre deney, kuramı yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte test eder. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi varsayımın sorumlu olduğunu kesin biçimde tek başına belirlemek her zaman mümkün değildir.

Duhem–Quine’a göre deney, kuramı yardımcı varsayımlar ve ölçüm kabulleriyle birlikte test eder. Bu yüzden olumsuz sonuçta hangi varsayımın sorumlu olduğunu kesin biçimde tek başına belirlemek her zaman mümkün değildir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışında aşağıdaki ifadelerden hangisi “paradigma değişimi”ni (bilimsel devrim) en iyi açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir ve kriz doğar. Kriz, eski paradigmanın yerini alan yeni bir paradigma ile devrimsel dönüşüme yol açar.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir ve kriz doğar. Kriz, eski paradigmanın yerini alan yeni bir paradigma ile devrimsel dönüşüme yol açar.

Kuhn’a göre normal bilim döneminde anomaliler birikir ve kriz doğar. Kriz, eski paradigmanın yerini alan yeni bir paradigma ile devrimsel dönüşüme yol açar.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “bilimsel araştırma programları” yaklaşımına göre bir programın “ilerleyici (progressive)” sayılmasının en güçlü göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lakatos’ta ilerleyici program, kuramsal gelişmelerle yeni ve beklenmedik olgular öngörür. Bu öngörülerin deneysel olarak desteklenmesi programın ilerleyiciliğini gösterir.

  1. Çözüm: Lakatos’ta ilerleyici program, kuramsal gelişmelerle yeni ve beklenmedik olgular öngörür. Bu öngörülerin deneysel olarak desteklenmesi programın ilerleyiciliğini gösterir.

Lakatos’ta ilerleyici program, kuramsal gelişmelerle yeni ve beklenmedik olgular öngörür. Bu öngörülerin deneysel olarak desteklenmesi programın ilerleyiciliğini gösterir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Hempel’in “açıklama” anlayışında (örtücü-yasa modeli) bir olayın bilimsel açıklaması için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Bu nedenle yasa benzeri genellemeler açıklamanın merkezindedir.

  1. Çözüm: Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Bu nedenle yasa benzeri genellemeler açıklamanın merkezindedir.

Hempel’e göre açıklama, explanandum’un genel yasalar ve başlangıç koşullarından tümdengelimle çıkarılmasıdır. Bu nedenle yasa benzeri genellemeler açıklamanın merkezindedir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezinin bilimsel sınama açısından en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Duhem–Quine’a göre testler tek bir önermeyi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütününü yoklar. Bu yüzden başarısızlıkta suçun hangi bileşende olduğu mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre testler tek bir önermeyi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütününü yoklar. Bu yüzden başarısızlıkta suçun hangi bileşende olduğu mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

Duhem–Quine’a göre testler tek bir önermeyi değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütününü yoklar. Bu yüzden başarısızlıkta suçun hangi bileşende olduğu mantıksal olarak tekil biçimde belirlenemez.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Popper’a göre bir kuramın bilimsel sayılmasının temel ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Popper, doğrulama yerine yanlışlamayı ölçüt alır. Bir kuram, onu yanlışlayabilecek koşulları ilkece dışlamıyorsa bilimsel değildir.

  1. Çözüm: Popper, doğrulama yerine yanlışlamayı ölçüt alır. Bir kuram, onu yanlışlayabilecek koşulları ilkece dışlamıyorsa bilimsel değildir.

Popper, doğrulama yerine yanlışlamayı ölçüt alır. Bir kuram, onu yanlışlayabilecek koşulları ilkece dışlamıyorsa bilimsel değildir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Kuhn’un bilim anlayışında “paradigma değişimi”ni (bilimsel devrimi) en iyi açıklayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuhn’a göre olağan bilim, paradigma içinde bulmaca çözer. Anomaliler artıp kriz doğurduğunda paradigma değişimiyle bilimsel devrim gerçekleşir.

  1. Çözüm: Kuhn’a göre olağan bilim, paradigma içinde bulmaca çözer. Anomaliler artıp kriz doğurduğunda paradigma değişimiyle bilimsel devrim gerçekleşir.

Kuhn’a göre olağan bilim, paradigma içinde bulmaca çözer. Anomaliler artıp kriz doğurduğunda paradigma değişimiyle bilimsel devrim gerçekleşir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Duhem–Quine tezine göre bir hipotez deneyle çeliştiğinde aşağıdakilerden hangisi zorunlu olarak söylenemez?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Duhem–Quine’a göre test edilen şey tek bir hipotez değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütünüdür. Bu yüzden çelişki çıktığında hipotezin tek başına kesin olarak yanlışlandığı söylenemez.

  1. Çözüm: Duhem–Quine’a göre test edilen şey tek bir hipotez değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütünüdür. Bu yüzden çelişki çıktığında hipotezin tek başına kesin olarak yanlışlandığı söylenemez.

Duhem–Quine’a göre test edilen şey tek bir hipotez değil, hipotez + yardımcı varsayımlar bütünüdür. Bu yüzden çelişki çıktığında hipotezin tek başına kesin olarak yanlışlandığı söylenemez.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Lakatos’un “bilimsel araştırma programları” yaklaşımında bir programın “ilerleyici” sayılmasının en uygun ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Lakatos’a göre ilerleyici program, kuramsal olarak yeni öndeyiler üretir ve bunlar deneyle desteklenir. Sadece sonradan kurtarma amaçlı düzenlemeler yapan program ise yozlaştırıcıdır.

  1. Çözüm: Lakatos’a göre ilerleyici program, kuramsal olarak yeni öndeyiler üretir ve bunlar deneyle desteklenir. Sadece sonradan kurtarma amaçlı düzenlemeler yapan program ise yozlaştırıcıdır.

Lakatos’a göre ilerleyici program, kuramsal olarak yeni öndeyiler üretir ve bunlar deneyle desteklenir. Sadece sonradan kurtarma amaçlı düzenlemeler yapan program ise yozlaştırıcıdır.

Bilim Felsefesi Sık Sorulan Sorular

Bilimsel yöntemin temel aşamaları nelerdir?

Problem belirleme, gözlem, hipotez kurma, test etme, sonuçları değerlendirme ve paylaşma aşamalarıdır.

Yanlışlanabilirlik nedir?

Bir iddianın deney veya gözlem yoluyla yanlış olduğunun gösterilebilmesine açık olmasıdır.

Bilimsel bilgi değişebilir mi?

Yeni kanıtlar ve daha açıklayıcı kuramlar ortaya çıktığında bilimsel bilgi gelişebilir veya değişebilir.