Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Organik Kimyaya Giris Testleri

Organik Kimyaya Giriş konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Organik Kimyaya Girişi karbon iskeleti ve adlandırmayla başlat

Organik kimyaya giriş, karbon atomunun bağlanma biçimini, hidrokarbonların temel sınıflarını ve bileşiklerin sistematik adlandırılmasını kavramayı gerektirir. Yapı ile ad arasındaki bağlantı kurulduğunda konu daha düzenli hâle gelir.

Bu çalışma; alkan, alken ve alkinleri, dallanmış zincirleri, doymuşluk kavramını ve basit organik bileşiklerin adlandırma mantığını adım adım öğrenmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Karbon zincirlerini açık ve kapalı formüllerle gösterir.
  • Alkan, alken ve alkinleri bağ türleriyle ayırt eder.
  • En uzun karbon zincirini ve dalları belirler.
  • Basit organik bileşikleri sistematik biçimde adlandırır.

Sık karıştırılan noktalar

Adlandırmada en uzun zinciri yanlış seçmek veya numaralandırmayı yanlış uçtan başlatmak sık görülür. Önce ana zinciri, sonra en küçük konum numaralarını belirle.

Verimli çalışma yolu

Yapıyı okurken önce ana karbon zincirini bul, ardından çoklu bağı veya dalları en küçük numarayı alacak şekilde numaralandır ve son olarak ek grupları adlandır. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

12. Sınıf Kimya Organik Kimyaya Giris Testleri

Organik Kimyaya Giriş konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi aynı molekül formülüne sahip olmasına rağmen yapısal izomer sayısı en fazladır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

C4H8 için doymamışlık derecesi 1’dir; hem alken (1-büten, 2-büten, 2-metilpropen) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) izomerleri vardır. Toplam yapısal izomer sayısı 5’tir. Diğerlerinde izomer sayısı daha azdır.

  1. Çözüm: C4H8 için doymamışlık derecesi 1’dir; hem alken (1-büten, 2-büten, 2-metilpropen) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) izomerleri vardır. Toplam yapısal izomer sayısı 5’tir. Diğerlerinde izomer sayısı daha azdır.

C4H8 için doymamışlık derecesi 1’dir; hem alken (1-büten, 2-büten, 2-metilpropen) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) izomerleri vardır. Toplam yapısal izomer sayısı 5’tir. Diğerlerinde izomer sayısı daha azdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hidrokarbonun kütlece %85,71’si C, %14,29’u H’dir. Bileşiğin mol kütlesi 56 g/mol olduğuna göre molekül formülü hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

100 g alınırsa C: 85,71/12 ≈ 7,14 mol, H: 14,29/1 = 14,29 mol; oran 1:2 olduğundan basit formül CH2’dir. CH2’nin mol kütlesi 14’tür; 56/14 = 4 → (CH2)4 = C4H8.

  1. Çözüm: 100 g alınırsa C: 85,71/12 ≈ 7,14 mol, H: 14,29/1 = 14,29 mol; oran 1:2 olduğundan basit formül CH2’dir. CH2’nin mol kütlesi 14’tür; 56/14 = 4 → (CH2)4 = C4H8.

100 g alınırsa C: 85,71/12 ≈ 7,14 mol, H: 14,29/1 = 14,29 mol; oran 1:2 olduğundan basit formül CH2’dir. CH2’nin mol kütlesi 14’tür; 56/14 = 4 → (CH2)4 = C4H8.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi IUPAC adına göre yanlış adlandırılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

CH3–CH2–CH(CH3)–CH3 yapısında en küçük numaralandırma yapılırsa metil grubu 2. karbonda olur. Bu nedenle doğru ad 2-metilbütan olmalıdır. 3-metilbütan IUPAC’a göre geçerli değildir.

  1. Çözüm: CH3–CH2–CH(CH3)–CH3 yapısında en küçük numaralandırma yapılırsa metil grubu 2. karbonda olur. Bu nedenle doğru ad 2-metilbütan olmalıdır. 3-metilbütan IUPAC’a göre geçerli değildir.

CH3–CH2–CH(CH3)–CH3 yapısında en küçük numaralandırma yapılırsa metil grubu 2. karbonda olur. Bu nedenle doğru ad 2-metilbütan olmalıdır. 3-metilbütan IUPAC’a göre geçerli değildir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki çiftlerden hangisi birbirinin fonksiyonel grup izomeridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Fonksiyonel grup izomerliğinde molekül formülü aynı, fonksiyonel grup farklıdır. Etanol alkol, dimetil eter ise eterdir ve ikisi de C2H6O formülüne sahiptir. Diğer seçeneklerde ya formül aynı değildir ya da sadece konum izomerliği vardır.

  1. Çözüm: Fonksiyonel grup izomerliğinde molekül formülü aynı, fonksiyonel grup farklıdır. Etanol alkol, dimetil eter ise eterdir ve ikisi de C2H6O formülüne sahiptir. Diğer seçeneklerde ya formül aynı değildir ya da sadece konum izomerliği vardır.

Fonksiyonel grup izomerliğinde molekül formülü aynı, fonksiyonel grup farklıdır. Etanol alkol, dimetil eter ise eterdir ve ikisi de C2H6O formülüne sahiptir. Diğer seçeneklerde ya formül aynı değildir ya da sadece konum izomerliği vardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin karbon atomları arasında yalnızca tek bağ bulunmasına rağmen doymamışlık derecesi (DBE) 1’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

DBE = (2C + 2 − H)/2 bağıntısıyla C3H6 için DBE = (8−6)/2 = 1 bulunur. Karbonlar arası yalnızca tek bağ varsa bu doymamışlık bir halkadan kaynaklanır (siklopropan). Diğerlerinde DBE 0 ya da çift bağ gerektirir.

  1. Çözüm: DBE = (2C + 2 − H)/2 bağıntısıyla C3H6 için DBE = (8−6)/2 = 1 bulunur. Karbonlar arası yalnızca tek bağ varsa bu doymamışlık bir halkadan kaynaklanır (siklopropan). Diğerlerinde DBE 0 ya da çift bağ gerektirir.

DBE = (2C + 2 − H)/2 bağıntısıyla C3H6 için DBE = (8−6)/2 = 1 bulunur. Karbonlar arası yalnızca tek bağ varsa bu doymamışlık bir halkadan kaynaklanır (siklopropan). Diğerlerinde DBE 0 ya da çift bağ gerektirir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi IUPAC adlandırmasına göre doğru adlandırılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

(CH3)3CH yapısı izobütandır ve IUPAC adı 2-metilpropan’dır. B seçeneğinde numaralandırma en küçük numarayı vermediği için yanlış (doğrusu 2-klorobütan). D’de verilen yapı 1-propanoldür.

  1. Çözüm: (CH3)3CH yapısı izobütandır ve IUPAC adı 2-metilpropan’dır. B seçeneğinde numaralandırma en küçük numarayı vermediği için yanlış (doğrusu 2-klorobütan). D’de verilen yapı 1-propanoldür.

(CH3)3CH yapısı izobütandır ve IUPAC adı 2-metilpropan’dır. B seçeneğinde numaralandırma en küçük numarayı vermediği için yanlış (doğrusu 2-klorobütan). D’de verilen yapı 1-propanoldür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşik çiftlerinden hangisi birbirinin yapısal (konstitüsyonel) izomeridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

A’da fonksiyonel grup izomerliği (alkol/eter) vardır. B’de halka-açık zincir izomerliği, C’de zincir izomerliği bulunur. Üçü de yapısal izomerdir.

  1. Çözüm: A’da fonksiyonel grup izomerliği (alkol/eter) vardır. B’de halka-açık zincir izomerliği, C’de zincir izomerliği bulunur. Üçü de yapısal izomerdir.

A’da fonksiyonel grup izomerliği (alkol/eter) vardır. B’de halka-açık zincir izomerliği, C’de zincir izomerliği bulunur. Üçü de yapısal izomerdir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hidrokarbonun mol kütlesi 56 g/mol ve genel formülü CnH2n olduğuna göre bu bileşik için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CnH2n için mol kütlesi 14n’dir; 14n=56 → n=4, formül C4H8. C4H8 hem alken (butenler) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) olabilir. Bu yüzden kesin olan ifade sikloalkan olabilmesidir.

  1. Çözüm: CnH2n için mol kütlesi 14n’dir; 14n=56 → n=4, formül C4H8. C4H8 hem alken (butenler) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) olabilir. Bu yüzden kesin olan ifade sikloalkan olabilmesidir.

CnH2n için mol kütlesi 14n’dir; 14n=56 → n=4, formül C4H8. C4H8 hem alken (butenler) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) olabilir. Bu yüzden kesin olan ifade sikloalkan olabilmesidir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bağ türlerinden hangisinin oluşumu sırasında atomlar arasında elektron çiftinin paylaşımı eşit değildir (polar kovalent bağ)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C–O bağında elektronegatiflik farkı belirgindir ve bağ polardır. C–C ve Cl–Cl apolardır (aynı atomlar). C–H bağı çoğu lise düzeyinde apolar kabul edilir.

  1. Çözüm: C–O bağında elektronegatiflik farkı belirgindir ve bağ polardır. C–C ve Cl–Cl apolardır (aynı atomlar). C–H bağı çoğu lise düzeyinde apolar kabul edilir.

C–O bağında elektronegatiflik farkı belirgindir ve bağ polardır. C–C ve Cl–Cl apolardır (aynı atomlar). C–H bağı çoğu lise düzeyinde apolar kabul edilir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi birincil (1°) alkol sınıfındadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Birincil alkolde –OH bağlı karbon yalnızca 1 karbonla bağlıdır. CH3–CH2–CH2–OH (1-propanol) bu koşulu sağlar. A ve D ikincil, B üçüncül alkoldür.

  1. Çözüm: Birincil alkolde –OH bağlı karbon yalnızca 1 karbonla bağlıdır. CH3–CH2–CH2–OH (1-propanol) bu koşulu sağlar. A ve D ikincil, B üçüncül alkoldür.

Birincil alkolde –OH bağlı karbon yalnızca 1 karbonla bağlıdır. CH3–CH2–CH2–OH (1-propanol) bu koşulu sağlar. A ve D ikincil, B üçüncül alkoldür.

Organik Kimyaya Giriş Sık Sorulan Sorular

Alkan, alken ve alkin arasındaki fark nedir?

Alkanlarda yalnız tekli bağ, alkenlerde en az bir çift bağ, alkinlerde ise en az bir üçlü bağ bulunur.

Doymuş hidrokarbon ne demektir?

Karbonlar arasında yalnızca tekli bağ bulunan ve hidrojenle mümkün olan en fazla bağı kurmuş hidrokarbondur.

Organik bileşik adlandırırken ilk adım nedir?

Bileşiğin temelini oluşturan en uzun karbon zincirini belirlemek gerekir.