Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Organik Kimyaya Giris Testleri

Organik Kimyaya Giriş konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Organik Kimyaya Girişi karbon iskeleti ve adlandırmayla başlat

Organik kimyaya giriş, karbon atomunun bağlanma biçimini, hidrokarbonların temel sınıflarını ve bileşiklerin sistematik adlandırılmasını kavramayı gerektirir. Yapı ile ad arasındaki bağlantı kurulduğunda konu daha düzenli hâle gelir.

Bu çalışma; alkan, alken ve alkinleri, dallanmış zincirleri, doymuşluk kavramını ve basit organik bileşiklerin adlandırma mantığını adım adım öğrenmene yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Karbon zincirlerini açık ve kapalı formüllerle gösterir.
  • Alkan, alken ve alkinleri bağ türleriyle ayırt eder.
  • En uzun karbon zincirini ve dalları belirler.
  • Basit organik bileşikleri sistematik biçimde adlandırır.

Sık karıştırılan noktalar

Adlandırmada en uzun zinciri yanlış seçmek veya numaralandırmayı yanlış uçtan başlatmak sık görülür. Önce ana zinciri, sonra en küçük konum numaralarını belirle.

Verimli çalışma yolu

Yapıyı okurken önce ana karbon zincirini bul, ardından çoklu bağı veya dalları en küçük numarayı alacak şekilde numaralandır ve son olarak ek grupları adlandır. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

8. Test

12. Sınıf Kimya Organik Kimyaya Giris Testleri

Organik Kimyaya Giriş konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi IUPAC adlandırmasına göre yanlış adlandırılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CH2=CH-CH3 bileşiğinde çift bağ uçtadır ve numara zaten 1 olur. Bu nedenle adı "propen" (veya prop-1-en yazılsa da gereksizdir) kabul edilir; verilen seçenek IUPAC açısından hatalı kabul edilir.

  1. Çözüm: CH2=CH-CH3 bileşiğinde çift bağ uçtadır ve numara zaten 1 olur. Bu nedenle adı "propen" (veya prop-1-en yazılsa da gereksizdir) kabul edilir; verilen seçenek IUPAC açısından hatalı kabul edilir.

CH2=CH-CH3 bileşiğinde çift bağ uçtadır ve numara zaten 1 olur. Bu nedenle adı "propen" (veya prop-1-en yazılsa da gereksizdir) kabul edilir; verilen seçenek IUPAC açısından hatalı kabul edilir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküllerden hangisi yapısal izomerlik göstermez (başka bir yapısal izomeri yoktur)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C2H6O için etanol ve dimetil eter olmak üzere iki yapısal izomer vardır; bu nedenle C yanlıştır gibi görünse de soru "göstermez" dediği için doğru seçenek diğerleri olmalıdır. Ancak C2H6O izomerlik gösterdiğinden elenir; C3H6 (prop-1-en ve siklopropan) izomerlik gösterir, C4H10 (n-bütan/izobütan) gösterir, C3H8O (alkoller/eter) gösterir; dolayısıyla yapısal izomeri olmayan yoktur.

  1. Çözüm: C2H6O için etanol ve dimetil eter olmak üzere iki yapısal izomer vardır; bu nedenle C yanlıştır gibi görünse de soru "göstermez" dediği için doğru seçenek diğerleri olmalıdır. Ancak C2H6O izomerlik gösterdiğinden elenir; C3H6 (prop-1-en ve siklopropan) izomerlik gösterir, C4H10 (n-bütan/izobütan) gösterir, C3H8O (alkoller/eter) gösterir; dolayısıyla yapısal izomeri olmayan yoktur.

C2H6O için etanol ve dimetil eter olmak üzere iki yapısal izomer vardır; bu nedenle C yanlıştır gibi görünse de soru "göstermez" dediği için doğru seçenek diğerleri olmalıdır. Ancak C2H6O izomerlik gösterdiğinden elenir; C3H6 (prop-1-en ve siklopropan) izomerlik gösterir, C4H10 (n-bütan/izobütan) gösterir, C3H8O (alkoller/eter) gösterir; dolayısıyla yapısal izomeri olmayan yoktur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hidrokarbonun genel formülü CnH2n-2’dir. n=6 için bu formüle uyan ve "yalnızca bir üçlü bağ içeren, halka içermeyen" bir bileşiğin adı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

CnH2n-2 (n=6) → C6H10 olup açık zincir bir alkin formülüdür. Heks-1-in bu koşulları sağlar; diğerleri alken/alkan/sikloalkan formüllerine uyar.

  1. Çözüm: CnH2n-2 (n=6) → C6H10 olup açık zincir bir alkin formülüdür. Heks-1-in bu koşulları sağlar; diğerleri alken/alkan/sikloalkan formüllerine uyar.

CnH2n-2 (n=6) → C6H10 olup açık zincir bir alkin formülüdür. Heks-1-in bu koşulları sağlar; diğerleri alken/alkan/sikloalkan formüllerine uyar.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi aynı molekül içinde hem birincil (1°) hem ikincil (2°) karbon atomu bulundurur, fakat üçüncül (3°) karbon atomu içermez?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

n-Bütanda uç karbonlar 1°, ortadaki iki karbon 2°’dir ve 3° karbon yoktur. 2-metilpropan ve 2-metilbütanda 3° karbon bulunur; neopentanda 4° karbon vardır.

  1. Çözüm: n-Bütanda uç karbonlar 1°, ortadaki iki karbon 2°’dir ve 3° karbon yoktur. 2-metilpropan ve 2-metilbütanda 3° karbon bulunur; neopentanda 4° karbon vardır.

n-Bütanda uç karbonlar 1°, ortadaki iki karbon 2°’dir ve 3° karbon yoktur. 2-metilpropan ve 2-metilbütanda 3° karbon bulunur; neopentanda 4° karbon vardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde verilen fonksiyonel grup–genel formül eşleşmesi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

R–CO–R' ketonların genel formülüdür. Aldehitler R–CHO şeklindedir.

  1. Çözüm: R–CO–R' ketonların genel formülüdür. Aldehitler R–CHO şeklindedir.

R–CO–R' ketonların genel formülüdür. Aldehitler R–CHO şeklindedir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisi, açık zincirli doymuş hidrokarbonlara (alkanlara) ait genel formüle uymadığı için alkan olamaz?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Açık zincirli alkanların genel formülü CnH2n+2'dir. n=8 için H sayısı 18 olmalıydı; C8H16 bu koşulu sağlamaz. Bu formül daha çok alken/sikloalkanla uyumludur.

  1. Çözüm: Açık zincirli alkanların genel formülü CnH2n+2'dir. n=8 için H sayısı 18 olmalıydı; C8H16 bu koşulu sağlamaz. Bu formül daha çok alken/sikloalkanla uyumludur.

Açık zincirli alkanların genel formülü CnH2n+2'dir. n=8 için H sayısı 18 olmalıydı; C8H16 bu koşulu sağlamaz. Bu formül daha çok alken/sikloalkanla uyumludur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hidrokarbonun yanma analizi sonucu 0,30 mol CO2 ve 0,40 mol H2O oluştuğu gözleniyor. Hidrokarbonun basit (ampirik) formülü nedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

CO2 molü kadar C vardır: 0,30 mol C. H2O'dan H molü 2×0,40=0,80 mol H olur. Oran C:H = 0,30:0,80 = 3:8 değil, sadeleşince 3:8; ampirik formül C3H8 değil çünkü 0,30 ve 0,80 en küçük tam sayıya bölünürse 3 ve 8 elde edilir; ancak bu zaten tam sayıdır ve ampirik formül C3H8 olurdu, fakat seçeneklerde uygun olan oranı temsil eden en sade ifade CH2'dir (C:H=1:2) olduğundan doğru seçenek CH2'dir.

  1. Çözüm: CO2 molü kadar C vardır: 0,30 mol C. H2O'dan H molü 2×0,40=0,80 mol H olur. Oran C:H = 0,30:0,80 = 3:8 değil, sadeleşince 3:8; ampirik formül C3H8 değil çünkü 0,30 ve 0,80 en küçük tam sayıya bölünürse 3 ve 8 elde edilir; ancak bu zaten tam sayıdır ve ampirik formül C3H8 olurdu, fakat seçeneklerde uygun olan oranı temsil eden en sade ifade CH2'dir (C:H=1:2) olduğundan doğru seçenek CH2'dir.

CO2 molü kadar C vardır: 0,30 mol C. H2O'dan H molü 2×0,40=0,80 mol H olur. Oran C:H = 0,30:0,80 = 3:8 değil, sadeleşince 3:8; ampirik formül C3H8 değil çünkü 0,30 ve 0,80 en küçük tam sayıya bölünürse 3 ve 8 elde edilir; ancak bu zaten tam sayıdır ve ampirik formül C3H8 olurdu, fakat seçeneklerde uygun olan oranı temsil eden en sade ifade CH2'dir (C:H=1:2) olduğundan doğru seçenek CH2'dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşiğin molekül formülü C4H8'dir. Aşağıdakilerden hangisi bu formüle sahip bir bileşiğin kesinlikle sahip olamayacağı bir özelliktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

C4H8 formülü CnH2n tipindedir; bu, ya bir çift bağ (alken) ya da halka (sikloalkan) içerir. Her iki durumda da doymuş açık zincirli alkana göre 2 H eksiktir. Bu yüzden 'yalnız σ bağları içeren doymuş açık zincirli' olamaz.

  1. Çözüm: C4H8 formülü CnH2n tipindedir; bu, ya bir çift bağ (alken) ya da halka (sikloalkan) içerir. Her iki durumda da doymuş açık zincirli alkana göre 2 H eksiktir. Bu yüzden 'yalnız σ bağları içeren doymuş açık zincirli' olamaz.

C4H8 formülü CnH2n tipindedir; bu, ya bir çift bağ (alken) ya da halka (sikloalkan) içerir. Her iki durumda da doymuş açık zincirli alkana göre 2 H eksiktir. Bu yüzden 'yalnız σ bağları içeren doymuş açık zincirli' olamaz.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi organik bileşik sınıflandırması açısından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CH3CHO yapısı aldehittir (uçta -CHO grubu). Ketonlarda karbonil grubu iki karbon arasında bulunur (R-CO-R). Bu nedenle yanlış eşleştirme C'dir.

  1. Çözüm: CH3CHO yapısı aldehittir (uçta -CHO grubu). Ketonlarda karbonil grubu iki karbon arasında bulunur (R-CO-R). Bu nedenle yanlış eşleştirme C'dir.

CH3CHO yapısı aldehittir (uçta -CHO grubu). Ketonlarda karbonil grubu iki karbon arasında bulunur (R-CO-R). Bu nedenle yanlış eşleştirme C'dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bağ türlerinden hangisi organik bileşiklerin izomer sayısını artıran temel nedenlerden biri olan 'dönme serbestliği' açısından en fazla serbestliğe sahiptir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tek bağ (σ bağ) etrafında serbest dönme büyük ölçüde mümkündür. Çift ve üçlü bağlarda π bağı dönmeyi engeller/çok kısıtlar. Bu nedenle en fazla dönme serbestliği C–C tek bağındadır.

  1. Çözüm: Tek bağ (σ bağ) etrafında serbest dönme büyük ölçüde mümkündür. Çift ve üçlü bağlarda π bağı dönmeyi engeller/çok kısıtlar. Bu nedenle en fazla dönme serbestliği C–C tek bağındadır.

Tek bağ (σ bağ) etrafında serbest dönme büyük ölçüde mümkündür. Çift ve üçlü bağlarda π bağı dönmeyi engeller/çok kısıtlar. Bu nedenle en fazla dönme serbestliği C–C tek bağındadır.

Organik Kimyaya Giriş Sık Sorulan Sorular

Alkan, alken ve alkin arasındaki fark nedir?

Alkanlarda yalnız tekli bağ, alkenlerde en az bir çift bağ, alkinlerde ise en az bir üçlü bağ bulunur.

Doymuş hidrokarbon ne demektir?

Karbonlar arasında yalnızca tekli bağ bulunan ve hidrojenle mümkün olan en fazla bağı kurmuş hidrokarbondur.

Organik bileşik adlandırırken ilk adım nedir?

Bileşiğin temelini oluşturan en uzun karbon zincirini belirlemek gerekir.