Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Maddenin Hâllerini tanecik hareketi ve enerjiyle öğren

Maddenin katı, sıvı, gaz ve plazma hâlleri taneciklerin düzeni, hareketi ve aralarındaki etkileşimlerle açıklanır. Hâl değişimleri sırasında alınan veya verilen enerji, taneciklerin hareketini ve düzenini değiştirir.

Bu içerik; katı, sıvı ve gazların özelliklerini, hâl değişimlerini, buhar basıncını, kaynama koşullarını ve tanecikler arası çekimlerin madde davranışına etkisini anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Maddenin hâllerini tanecik modeliyle karşılaştırır.
  • Hâl değişimlerinde enerji alışverişini açıklar.
  • Buhar basıncı ve kaynama noktası ilişkisini yorumlar.
  • Sıcaklık, basınç ve tanecikler arası çekimin maddeye etkisini değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Buharlaşmanın yalnızca kaynama sıcaklığında gerçekleştiğini düşünmek yanlıştır. Buharlaşma her sıcaklıkta yüzeyden gerçekleşebilir; kaynama ise sıvının her yerinde gerçekleşen hızlı buharlaşmadır.

Verimli çalışma yolu

Bir hâl değişimini incelerken taneciklerin düzenini, hareketini, enerji değişimini ve ortam basıncını birlikte değerlendir. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

8. Test

12. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

1 mol ideal gaz, sabit sıcaklıkta tersinir olarak (P1,V1) durumundan (P2,V2) durumuna geçiyor ve P1V1 = P2V2 sağlanıyor. Bu süreçte gazın çevreye yaptığı iş W için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tersinir izotermal ideal gaz genleşme/sıkışmasında W = nRT ln(V2/V1) olur. P1V1=P2V2 izotermalliği doğrular. V2>V1 ise W>0, V2

  1. Çözüm: Tersinir izotermal ideal gaz genleşme/sıkışmasında W = nRT ln(V2/V1) olur. P1V1=P2V2 izotermalliği doğrular. V2>V1 ise W>0, V2

Tersinir izotermal ideal gaz genleşme/sıkışmasında W = nRT ln(V2/V1) olur. P1V1=P2V2 izotermalliği doğrular. V2>V1 ise W>0, V2

2. SoruÇoktan Seçmeli

Sabit hacimli bir kapta bulunan X gazı için basınç 2 katına çıkarıldığında, X’in ortalama kinetik enerjisi 2 katına çıkıyor. X gazının ideal davranışa yakın olduğu kabul edilirse, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İdeal gazda ortalama kinetik enerji yalnızca mutlak sıcaklığa bağlıdır (Ek ∝ T). Ek 2 katına çıktığına göre T de 2 katına çıkmıştır. Sabit hacimde P ∝ T olduğundan basıncın 2 katına çıkmasıyla tutarlıdır.

  1. Çözüm: İdeal gazda ortalama kinetik enerji yalnızca mutlak sıcaklığa bağlıdır (Ek ∝ T). Ek 2 katına çıktığına göre T de 2 katına çıkmıştır. Sabit hacimde P ∝ T olduğundan basıncın 2 katına çıkmasıyla tutarlıdır.

İdeal gazda ortalama kinetik enerji yalnızca mutlak sıcaklığa bağlıdır (Ek ∝ T). Ek 2 katına çıktığına göre T de 2 katına çıkmıştır. Sabit hacimde P ∝ T olduğundan basıncın 2 katına çıkmasıyla tutarlıdır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının buhar basıncı, belirli bir sıcaklıkta 1 atm’e eşit olduğunda kaynama gerçekleşir. Buna göre aynı sıvının kaynama noktasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kaynama, buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta olur. Dış basınç azalırsa bu eşitlik daha düşük sıcaklıkta sağlanır. Bu nedenle kaynama noktası azalır.

  1. Çözüm: Kaynama, buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta olur. Dış basınç azalırsa bu eşitlik daha düşük sıcaklıkta sağlanır. Bu nedenle kaynama noktası azalır.

Kaynama, buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta olur. Dış basınç azalırsa bu eşitlik daha düşük sıcaklıkta sağlanır. Bu nedenle kaynama noktası azalır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta, aynı miktarda (mol sayısı eşit) iki ideal gaz karışımı hazırlanıyor: Karışım-1: He + N2, Karışım-2: Ne + N2. Her iki karışımda da N2’nin mol kesri aynıdır ve toplam basınçlar eşittir. Buna göre N2’nin kısmi basınçları için hangi ifade doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İdeal gaz karışımlarında Dalton yasasına göre kısmi basınç p_N2 = x_N2·P_toplam’dır. x_N2 ve P_toplam her iki karışımda da aynı verildiğinden p_N2 eşittir. Diğer gazın türü/kütlesi p_N2’yi değiştirmez.

  1. Çözüm: İdeal gaz karışımlarında Dalton yasasına göre kısmi basınç p_N2 = x_N2·P_toplam’dır. x_N2 ve P_toplam her iki karışımda da aynı verildiğinden p_N2 eşittir. Diğer gazın türü/kütlesi p_N2’yi değiştirmez.

İdeal gaz karışımlarında Dalton yasasına göre kısmi basınç p_N2 = x_N2·P_toplam’dır. x_N2 ve P_toplam her iki karışımda da aynı verildiğinden p_N2 eşittir. Diğer gazın türü/kütlesi p_N2’yi değiştirmez.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta sıvı su ile su buharı denge halindedir. Sıcaklık sabit tutulurken kaba bir miktar inert (tepkimesiz) gaz eklenip toplam basınç artırılıyor. Kap hacmi sabit ve sıvı faz hâlâ mevcut. Buna göre suyun buhar basıncı ve buharlaşma-hızları ile ilgili hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Denge buhar basıncı yalnızca sıcaklığa bağlıdır; inert gaz eklemek (T sabitken) suyun denge buhar basıncını değiştirmez. Denge halinde buharlaşma ve yoğuşma hızları eşittir ve eşit kalır. Toplam basınç artsa da suyun kısmi basıncı denge değerinde sabitlenir.

  1. Çözüm: Denge buhar basıncı yalnızca sıcaklığa bağlıdır; inert gaz eklemek (T sabitken) suyun denge buhar basıncını değiştirmez. Denge halinde buharlaşma ve yoğuşma hızları eşittir ve eşit kalır. Toplam basınç artsa da suyun kısmi basıncı denge değerinde sabitlenir.

Denge buhar basıncı yalnızca sıcaklığa bağlıdır; inert gaz eklemek (T sabitken) suyun denge buhar basıncını değiştirmez. Denge halinde buharlaşma ve yoğuşma hızları eşittir ve eşit kalır. Toplam basınç artsa da suyun kısmi basıncı denge değerinde sabitlenir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de H2O(l) için buhar basıncı 23,8 mmHg ve buharlaşma entalpisi 44,0 kJ/mol olsun. Clausius–Clapeyron yaklaşımıyla 35 °C’deki buhar basıncı yaklaşık kaç mmHg’dır? (R=8,314 J/mol·K)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

ln(P2/P1)=−ΔHvap/R·(1/T2−1/T1). T1=298 K, T2=308 K alınır ve ln(P2/23,8)≈0,69 bulunur. Buradan P2≈23,8·e^0,69≈48–56 mmHg aralığında olup en yakın seçenek 56 mmHg’dır.

  1. Çözüm: ln(P2/P1)=−ΔHvap/R·(1/T2−1/T1). T1=298 K, T2=308 K alınır ve ln(P2/23,8)≈0,69 bulunur. Buradan P2≈23,8·e^0,69≈48–56 mmHg aralığında olup en yakın seçenek 56 mmHg’dır.

ln(P2/P1)=−ΔHvap/R·(1/T2−1/T1). T1=298 K, T2=308 K alınır ve ln(P2/23,8)≈0,69 bulunur. Buradan P2≈23,8·e^0,69≈48–56 mmHg aralığında olup en yakın seçenek 56 mmHg’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta eşit mol sayıda He(g) ve CO2(g) içeren iki kapta basınçlar eşittir. Kaplardan birinin hacmi diğerinin 2 katı olduğuna göre, hangi ifade kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı sıcaklıkta ortalama molekül hızı yalnızca mol kütlesine bağlıdır; bu nedenle He ve CO2 için hızlar farklıdır diyenler yanlıştır. Ancak soru “kesinlikle” dediği için hacim bilgisiyle gaz türü eşleştirilemez. Kesin doğru olan: aynı T’de her gazın kendi ortalama hızı sabittir; fakat iki gazın ortalama hızları eşit değildir, dolayısıyla C doğru olamaz gibi görünür; burada doğru çıkarım: aynı T’de basınç eşit ve n eşit ise V de eşit olmalıydı, çelişki var; bu yüzden yalnız seçeneğiA478 fiziksel olarak tutarlı tek ifadedir.

  1. Çözüm: Aynı sıcaklıkta ortalama molekül hızı yalnızca mol kütlesine bağlıdır; bu nedenle He ve CO2 için hızlar farklıdır diyenler yanlıştır. Ancak soru “kesinlikle” dediği için hacim bilgisiyle gaz türü eşleştirilemez. Kesin doğru olan: aynı T’de her gazın kendi ortalama hızı sabittir; fakat iki gazın ortalama hızları eşit değildir, dolayısıyla C doğru olamaz gibi görünür; burada doğru çıkarım: aynı T’de basınç eşit ve n eşit ise V de eşit olmalıydı, çelişki var; bu yüzden yalnız seçeneğiA478 fiziksel olarak tutarlı tek ifadedir.

Aynı sıcaklıkta ortalama molekül hızı yalnızca mol kütlesine bağlıdır; bu nedenle He ve CO2 için hızlar farklıdır diyenler yanlıştır. Ancak soru “kesinlikle” dediği için hacim bilgisiyle gaz türü eşleştirilemez. Kesin doğru olan: aynı T’de her gazın kendi ortalama hızı sabittir; fakat iki gazın ortalama hızları eşit değildir, dolayısıyla C doğru olamaz gibi görünür; burada doğru çıkarım: aynı T’de basınç eşit ve n eşit ise V de eşit olmalıydı, çelişki var; bu yüzden yalnız seçeneğiA481 fiziksel olarak tutarlı tek ifadedir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının belirli sıcaklıkta yüzey gerilimi γ, yoğunluğu ρ ve kılcal boru yarıçapı r olsun. Islanma tam (cosθ=1) iken yükselme h=2γ/(ρgr). Aynı sıvı için r yarıya indirilip sıcaklık artırılarak yüzey gerilimi %20 azaltılırsa, h nasıl değişir? (ρ değişimi ihmal)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

h ∝ γ/r olduğundan r→r/2 h’yi 2 katına çıkarır. γ %20 azalınca çarpan 0,8 olur. Net etki 2·0,8=1,6 yani %60 artıştır.

  1. Çözüm: h ∝ γ/r olduğundan r→r/2 h’yi 2 katına çıkarır. γ %20 azalınca çarpan 0,8 olur. Net etki 2·0,8=1,6 yani %60 artıştır.

h ∝ γ/r olduğundan r→r/2 h’yi 2 katına çıkarır. γ %20 azalınca çarpan 0,8 olur. Net etki 2·0,8=1,6 yani %60 artıştır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

X(g) ideal gazı 1,0 L hacimde 300 K’de 2,0 atm basınçtadır. Aynı kapta sıcaklık sabitken X’in yarısı yoğuşturulup sıvı faza geçirilirse (gaz fazında kalan miktar yarıya düşerse) ve sıvının hacmi ihmal edilirse, son basınç kaç atm olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İdeal gazda P ∝ n (T ve V sabit). Gaz fazındaki mol sayısı yarıya indiğinde basınç da yarıya iner. 2,0 atm → 1,0 atm.

  1. Çözüm: İdeal gazda P ∝ n (T ve V sabit). Gaz fazındaki mol sayısı yarıya indiğinde basınç da yarıya iner. 2,0 atm → 1,0 atm.

İdeal gazda P ∝ n (T ve V sabit). Gaz fazındaki mol sayısı yarıya indiğinde basınç da yarıya iner. 2,0 atm → 1,0 atm.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 27 °C’de sıvı A, kendi buharı ile dengededir ve buhar basıncı 400 mmHg’dır. Aynı sıcaklıkta kaba inert Ne(g) eklenerek toplam basınç 900 mmHg yapılır (hacim ve sıcaklık sabit). A’nın buharlaşma hızı ve yoğuşma hızı için hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Buhar basıncı (A’nın kısmi basıncı) sıcaklığa bağlıdır ve denge değerinde 400 mmHg kalır. İnert gaz eklemek A’nın kısmi basıncını değiştirmez; buharlaşma hızı temelde T’ye bağlıdır. Ancak toplam basınç artışı gaz fazı yoğunluğunu artırıp yüzeye çarpan tanecik sayısını artırarak yoğuşmayı artırır.

  1. Çözüm: Buhar basıncı (A’nın kısmi basıncı) sıcaklığa bağlıdır ve denge değerinde 400 mmHg kalır. İnert gaz eklemek A’nın kısmi basıncını değiştirmez; buharlaşma hızı temelde T’ye bağlıdır. Ancak toplam basınç artışı gaz fazı yoğunluğunu artırıp yüzeye çarpan tanecik sayısını artırarak yoğuşmayı artırır.

Buhar basıncı (A’nın kısmi basıncı) sıcaklığa bağlıdır ve denge değerinde 400 mmHg kalır. İnert gaz eklemek A’nın kısmi basıncını değiştirmez; buharlaşma hızı temelde T’ye bağlıdır. Ancak toplam basınç artışı gaz fazı yoğunluğunu artırıp yüzeye çarpan tanecik sayısını artırarak yoğuşmayı artırır.

Maddenin Halleri Sık Sorulan Sorular

Buharlaşma ve kaynama arasındaki fark nedir?

Buharlaşma sıvının yüzeyinde her sıcaklıkta gerçekleşebilir; kaynama belirli koşullarda sıvının her yerinde gerçekleşir.

Buhar basıncı neye bağlıdır?

Sıcaklığa ve sıvının tanecikleri arasındaki çekim gücüne bağlıdır; sıcaklık arttıkça buhar basıncı yükselir.

Hâl değişiminde sıcaklık neden sabit kalabilir?

Verilen enerji taneciklerin kinetik enerjisini artırmak yerine aralarındaki çekimleri değiştirmeye harcandığı için sıcaklık bir süre sabit kalabilir.