Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Maddenin Hâllerini tanecik hareketi ve enerjiyle öğren

Maddenin katı, sıvı, gaz ve plazma hâlleri taneciklerin düzeni, hareketi ve aralarındaki etkileşimlerle açıklanır. Hâl değişimleri sırasında alınan veya verilen enerji, taneciklerin hareketini ve düzenini değiştirir.

Bu içerik; katı, sıvı ve gazların özelliklerini, hâl değişimlerini, buhar basıncını, kaynama koşullarını ve tanecikler arası çekimlerin madde davranışına etkisini anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Maddenin hâllerini tanecik modeliyle karşılaştırır.
  • Hâl değişimlerinde enerji alışverişini açıklar.
  • Buhar basıncı ve kaynama noktası ilişkisini yorumlar.
  • Sıcaklık, basınç ve tanecikler arası çekimin maddeye etkisini değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Buharlaşmanın yalnızca kaynama sıcaklığında gerçekleştiğini düşünmek yanlıştır. Buharlaşma her sıcaklıkta yüzeyden gerçekleşebilir; kaynama ise sıvının her yerinde gerçekleşen hızlı buharlaşmadır.

Verimli çalışma yolu

Bir hâl değişimini incelerken taneciklerin düzenini, hareketini, enerji değişimini ve ortam basıncını birlikte değerlendir. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

11. Test

12. Sınıf Kimya Maddenin Halleri Testleri

Maddenin Halleri konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

1 mol ideal gaz, sürtünmesiz piston altında 300 K'de 2,0 L hacimde dengededir. Gaz, 300 K'de tersinir izotermal olarak 8,0 L'ye genişliyor. Bu süreçte gazın yaptığı iş (w) en yakın kaç kJ'dür? (R=8,314 J/mol·K, ln2=0,693)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tersinir izotermal iş: w = nRT ln(V2/V1). w = 1·8,314·300·ln(8/2)=8,314·300·ln4=8,314·300·(2·0,693)≈3458 J≈3,46 kJ. En yakın seçenek 4,2 kJ değildir; ancak ln2 yuvarlatmasıyla 3,5 kJ çıkar, doğru B olurdu; burada ln2=0,693 verildiğine göre w≈3,46 kJ ve en yakın B'dir.

  1. Çözüm: Tersinir izotermal iş: w = nRT ln(V2/V1). w = 1·8,314·300·ln(8/2)=8,314·300·ln4=8,314·300·(2·0,693)≈3458 J≈3,46 kJ. En yakın seçenek 4,2 kJ değildir; ancak ln2 yuvarlatmasıyla 3,5 kJ çıkar, doğru B olurdu; burada ln2=0,693 verildiğine göre w≈3,46 kJ ve en yakın B'dir.

Tersinir izotermal iş: w = nRT ln(V2/V1). w = 1·8,314·300·ln(8/2)=8,314·300·ln4=8,314·300·(2·0,693)≈3458 J≈3,46 kJ. En yakın seçenek 4,2 kJ değildir; ancak ln2 yuvarlatmasıyla 3,5 kJ çıkar, doğru B olurdu; burada ln2=0,693 verildiğine göre w≈3,46 kJ ve en yakın B'dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 2,0 mol ideal gaz 400 K'de 5,0 L hacimde bulunuyor. Gaz, önce sabit basınçta 10,0 L'ye çıkarılıyor, sonra sabit hacimde 600 K'ye ısıtılıyor. Son durumda gazın basıncı başlangıç basıncının kaç katıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Başlangıç: P1 = nRT1/V1. Sabit basınçta V iki katına çıkarsa T de iki katına çıkar: T2=800 K ve P2=P1. Sabit hacimde P∝T olduğundan P3/P2 = 600/800=0,75; dolayısıyla P3/P1=0,75, seçeneklerde yok; süreçte ikinci adım 600 K'ye değil 1200 K'ye olsaydı 1,5 olurdu.

  1. Çözüm: Başlangıç: P1 = nRT1/V1. Sabit basınçta V iki katına çıkarsa T de iki katına çıkar: T2=800 K ve P2=P1. Sabit hacimde P∝T olduğundan P3/P2 = 600/800=0,75; dolayısıyla P3/P1=0,75, seçeneklerde yok; süreçte ikinci adım 600 K'ye değil 1200 K'ye olsaydı 1,5 olurdu.

Başlangıç: P1 = nRT1/V1. Sabit basınçta V iki katına çıkarsa T de iki katına çıkar: T2=800 K ve P2=P1. Sabit hacimde P∝T olduğundan P3/P2 = 600/800=0,75; dolayısıyla P3/P1=0,75, seçeneklerde yok; süreçte ikinci adım 600 K'ye değil 1200 K'ye olsaydı 1,5 olurdu.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta ve aynı kütlede iki farklı ideal gaz X ve Y, ayrı kaplarda aynı basınçta bulunuyor. X gazının mol kütlesi Y'ninkinin 2 katıdır (MX=2MY). Buna göre (VX/VY) oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aynı kütlede n = m/M olduğundan nX/nY = MY/MX = 1/2. Aynı P ve T'de V ∝ n olduğundan VX/VY = nX/nY = 1/2 olmalıydı; ancak MX=2MY verildiği için doğru oran 1/2'dir.

  1. Çözüm: Aynı kütlede n = m/M olduğundan nX/nY = MY/MX = 1/2. Aynı P ve T'de V ∝ n olduğundan VX/VY = nX/nY = 1/2 olmalıydı; ancak MX=2MY verildiği için doğru oran 1/2'dir.

Aynı kütlede n = m/M olduğundan nX/nY = MY/MX = 1/2. Aynı P ve T'de V ∝ n olduğundan VX/VY = nX/nY = 1/2 olmalıydı; ancak MX=2MY verildiği için doğru oran 1/2'dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının buhar basıncı 25°C'de 200 mmHg, 35°C'de 400 mmHg'dir. (ln2=0,693, R=8,314 J/mol·K) Bu sıvının yaklaşık buharlaşma entalpisi (ΔHvap) kaç kJ/mol'dür? (Clausius–Clapeyron: ln(P2/P1)= -ΔHvap/R·(1/T2-1/T1))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ln(P2/P1)=ln2=0,693 ve (1/T2-1/T1)=1/308-1/298≈(298-308)/(298·308)≈-10/91784≈-1,09×10^-4. ΔHvap≈ R·0,693/(1,09×10^-4)≈8,314·0,693/1,09e-4≈5,76/1,09e-4≈5,28×10^4 J/mol≈52,8 kJ/mol. En yakın seçenek 44 kJ/mol'dür.

  1. Çözüm: ln(P2/P1)=ln2=0,693 ve (1/T2-1/T1)=1/308-1/298≈(298-308)/(298·308)≈-10/91784≈-1,09×10^-4. ΔHvap≈ R·0,693/(1,09×10^-4)≈8,314·0,693/1,09e-4≈5,76/1,09e-4≈5,28×10^4 J/mol≈52,8 kJ/mol. En yakın seçenek 44 kJ/mol'dür.

ln(P2/P1)=ln2=0,693 ve (1/T2-1/T1)=1/308-1/298≈(298-308)/(298·308)≈-10/91784≈-1,09×10^-4. ΔHvap≈ R·0,693/(1,09×10^-4)≈8,314·0,693/1,09e-4≈5,76/1,09e-4≈5,28×10^4 J/mol≈52,8 kJ/mol. En yakın seçenek 44 kJ/mol'dür.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 1,0 mol ideal gaz 300 K'de 1,0 atm basınçtadır. Gaz, önce tersinir adyabatik olarak basıncı 8,0 atm olana kadar sıkıştırılıyor (γ=1,4), sonra bu yeni hacimde izokorik olarak ısıtılıp sıcaklığı ilk sıcaklığın 2 katına çıkarılıyor. Son durumda basınç kaç atm olur? (Adyabatik: P·V^γ = sabit, TV^(γ-1)=sabit)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Adyabatik sıkıştırmada P2=8 atm. İzokorik ısıtmada P∝T olduğundan T iki katına çıkarsa basınç da iki katına çıkar: P3=2·P2=16 atm. Doğru C'dir.

  1. Çözüm: Adyabatik sıkıştırmada P2=8 atm. İzokorik ısıtmada P∝T olduğundan T iki katına çıkarsa basınç da iki katına çıkar: P3=2·P2=16 atm. Doğru C'dir.

Adyabatik sıkıştırmada P2=8 atm. İzokorik ısıtmada P∝T olduğundan T iki katına çıkarsa basınç da iki katına çıkar: P3=2·P2=16 atm. Doğru C'dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki kaplardan hangisinde (sıcaklık aynı), X gazının gerçek gaz davranışı ideal gaza göre daha belirgin olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Gerçek gaz sapması basınç arttıkça ve tanecikler arası etkileşim/kapladıkları hacim önem kazandıkça artar. Aynı sıcaklıkta en yüksek basınç ve en fazla tanecik sayısı olan durumda sapma en belirgindir.

  1. Çözüm: Gerçek gaz sapması basınç arttıkça ve tanecikler arası etkileşim/kapladıkları hacim önem kazandıkça artar. Aynı sıcaklıkta en yüksek basınç ve en fazla tanecik sayısı olan durumda sapma en belirgindir.

Gerçek gaz sapması basınç arttıkça ve tanecikler arası etkileşim/kapladıkları hacim önem kazandıkça artar. Aynı sıcaklıkta en yüksek basınç ve en fazla tanecik sayısı olan durumda sapma en belirgindir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta, 1 mol He(g) ve 1 mol CO2(g) aynı hacimli kaplarda bulunuyor. Hangi ifade kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İdeal gaz denklemine göre P = nRT/V’dir. n, T ve V aynı olduğundan gaz türünden bağımsız olarak basınçlar eşit çıkar.

  1. Çözüm: İdeal gaz denklemine göre P = nRT/V’dir. n, T ve V aynı olduğundan gaz türünden bağımsız olarak basınçlar eşit çıkar.

İdeal gaz denklemine göre P = nRT/V’dir. n, T ve V aynı olduğundan gaz türünden bağımsız olarak basınçlar eşit çıkar.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sıvının buhar basıncı 30 °C’de 200 mmHg iken 50 °C’de 400 mmHg oluyor. Aynı sıvının kaynama noktası (dış basınç 760 mmHg) aşağıdakilerden hangisine en yakın olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

30→50 °C aralığında buhar basıncı iki katına çıkmıştır. 400’den 800’e çıkması için benzer bir sıcaklık artışı (yaklaşık +20 °C) gerekir; 760 mmHg buna çok yakın olduğundan ~70 değil ~80 °C civarı beklenir.

  1. Çözüm: 30→50 °C aralığında buhar basıncı iki katına çıkmıştır. 400’den 800’e çıkması için benzer bir sıcaklık artışı (yaklaşık +20 °C) gerekir; 760 mmHg buna çok yakın olduğundan ~70 değil ~80 °C civarı beklenir.

30→50 °C aralığında buhar basıncı iki katına çıkmıştır. 400’den 800’e çıkması için benzer bir sıcaklık artışı (yaklaşık +20 °C) gerekir; 760 mmHg buna çok yakın olduğundan ~70 değil ~80 °C civarı beklenir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki olaylardan hangisinde sistemin entalpisi artar (ΔH > 0) ve düzensizlik (entropi) de artar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Erime endotermiktir (ısı alır, ΔH>0) ve katıdan sıvıya geçişte taneciklerin hareket serbestliği arttığı için entropi artar. Yoğuşma ve gazdan sıvıya geçişte ise hem ΔH hem entropi azalır.

  1. Çözüm: Erime endotermiktir (ısı alır, ΔH>0) ve katıdan sıvıya geçişte taneciklerin hareket serbestliği arttığı için entropi artar. Yoğuşma ve gazdan sıvıya geçişte ise hem ΔH hem entropi azalır.

Erime endotermiktir (ısı alır, ΔH>0) ve katıdan sıvıya geçişte taneciklerin hareket serbestliği arttığı için entropi artar. Yoğuşma ve gazdan sıvıya geçişte ise hem ΔH hem entropi azalır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 2 mol ideal gaz 300 K’de 4,0 L hacimde bulunuyor. Aynı gaz, aynı basınçta 450 K’ye ısıtılırsa yeni hacim kaç L olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Basınç sabitken V/T sabittir (Charles yasası). V2 = V1·(T2/T1) = 4,0·(450/300) = 6,0 L.

  1. Çözüm: Basınç sabitken V/T sabittir (Charles yasası). V2 = V1·(T2/T1) = 4,0·(450/300) = 6,0 L.

Basınç sabitken V/T sabittir (Charles yasası). V2 = V1·(T2/T1) = 4,0·(450/300) = 6,0 L.

Maddenin Halleri Sık Sorulan Sorular

Buharlaşma ve kaynama arasındaki fark nedir?

Buharlaşma sıvının yüzeyinde her sıcaklıkta gerçekleşebilir; kaynama belirli koşullarda sıvının her yerinde gerçekleşir.

Buhar basıncı neye bağlıdır?

Sıcaklığa ve sıvının tanecikleri arasındaki çekim gücüne bağlıdır; sıcaklık arttıkça buhar basıncı yükselir.

Hâl değişiminde sıcaklık neden sabit kalabilir?

Verilen enerji taneciklerin kinetik enerjisini artırmak yerine aralarındaki çekimleri değiştirmeye harcandığı için sıcaklık bir süre sabit kalabilir.