Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Dil Bilgisi Testleri

Dil Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Dil Bilgisini kural ve kullanım birlikte öğren

Dil Bilgisi, yalnızca tanımları ezberleme konusu değildir. Bir ekin, sözcük türünün veya cümle ögesinin gerçek bir cümlede hangi görevle kullanıldığını görebilmeyi gerektirir.

Bu çalışma; sözcük türlerini, fiilimsi ve ek-fiil yapılarını, cümle ögelerini ve cümle türlerini daha hızlı tanımana, benzer seçenekler arasındaki farkı doğru belirlemene katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Sözcük türünü görevine ve cümledeki kullanımına göre belirler.
  • Fiilimsi, ek-fiil ve çatı özelliklerini örnek üzerinden ayırt eder.
  • Cümlenin ögelerini yüklem merkezli olarak bulur.
  • Dil bilgisi kuralını yeni cümlelere uygular.

Sık karıştırılan noktalar

En yaygın hata, bir sözcüğün türünü tek başına biçimine bakarak belirlemektir. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı görevler üstlenebilir; bu yüzden sözcüğü mutlaka cümle içindeki ilişkisiyle değerlendir.

Verimli çalışma yolu

Soruyu önce konu başlığına ayır. Ardından yüklemi veya sözcüğün cümledeki görevini bul ve kuralı seçenekler üzerinde adım adım uygula. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

8 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test

7. Test

12. Sınıf Edebiyat Dil Bilgisi Testleri

Dil Bilgisi konusu 7. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-de/-da" ekinin yazımı yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Bulunma hâli eki olan "-de" bitişik yazılır: "Bende" doğru olsa da cümlede anlam "ben de" (dahi) ise ayrı yazılmalıydı; burada "bende... yok" kalıbında asıl kastedilen "ben de" olduğundan yazım yanlıştır. A, B ve C'de "de" bağlaçtır ve doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

  1. Çözüm: Bulunma hâli eki olan "-de" bitişik yazılır: "Bende" doğru olsa da cümlede anlam "ben de" (dahi) ise ayrı yazılmalıydı; burada "bende... yok" kalıbında asıl kastedilen "ben de" olduğundan yazım yanlıştır. A, B ve C'de "de" bağlaçtır ve doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

Bulunma hâli eki olan "-de" bitişik yazılır: "Bende" doğru olsa da cümlede anlam "ben de" (dahi) ise ayrı yazılmalıydı; burada "bende... yok" kalıbında asıl kastedilen "ben de" olduğundan yazım yanlıştır. A, B ve C'de "de" bağlaçtır ve doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili bölüm "edat tümleci"dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Senin sayende" edat (ilgeç) grubu olup edat tümlecidir. B zarf tümleci, C zaman zarf tümleci, D dolaylı tümleçtir.

  1. Çözüm: "Senin sayende" edat (ilgeç) grubu olup edat tümlecidir. B zarf tümleci, C zaman zarf tümleci, D dolaylı tümleçtir.

"Senin sayende" edat (ilgeç) grubu olup edat tümlecidir. B zarf tümleci, C zaman zarf tümleci, D dolaylı tümleçtir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek-fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

B'de "gerçek" isimdir; "-ti" ek-fiilidir ve isim soylu sözcüğü yüklem yapmıştır (gerçek-ti). Diğer cümlelerde yüklem fiildir.

  1. Çözüm: B'de "gerçek" isimdir; "-ti" ek-fiilidir ve isim soylu sözcüğü yüklem yapmıştır (gerçek-ti). Diğer cümlelerde yüklem fiildir.

B'de "gerçek" isimdir; "-ti" ek-fiilidir ve isim soylu sözcüğü yüklem yapmıştır (gerçek-ti). Diğer cümlelerde yüklem fiildir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) yoktur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

D'de fiilimsi yoktur; yüklem çekimli fiildir (yatacağım). A'da zarf-fiil (görünce), B'de sıfat-fiil (okuduklarını, anlamayan), C'de isim-fiil (yaşamak) vardır.

  1. Çözüm: D'de fiilimsi yoktur; yüklem çekimli fiildir (yatacağım). A'da zarf-fiil (görünce), B'de sıfat-fiil (okuduklarını, anlamayan), C'de isim-fiil (yaşamak) vardır.

D'de fiilimsi yoktur; yüklem çekimli fiildir (yatacağım). A'da zarf-fiil (görünce), B'de sıfat-fiil (okuduklarını, anlamayan), C'de isim-fiil (yaşamak) vardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu soruyu *kolayca* çözeriz. B) Onun *gelişi* hepimizi sevindirdi. C) *Yarın* erkenden yola çıkacağız. D) Bu işin *doğrusu* budur.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Geliş” fiil köküne -iş yapım eki gelerek isim-fiil oluşturmuştur. Böylece sözcük fiilken isim görevine geçmiştir. Diğerlerinde tür değişimi yapım ekiyle gerçekleşmemiştir.

  1. Çözüm: “Geliş” fiil köküne -iş yapım eki gelerek isim-fiil oluşturmuştur. Böylece sözcük fiilken isim görevine geçmiştir. Diğerlerinde tür değişimi yapım ekiyle gerçekleşmemiştir.

“Geliş” fiil köküne -iş yapım eki gelerek isim-fiil oluşturmuştur. Böylece sözcük fiilken isim görevine geçmiştir. Diğerlerinde tür değişimi yapım ekiyle gerçekleşmemiştir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çatı özelliği aranmaz? A) Bu kitap bir gecede okundu. B) Çocuk, camı yanlışlıkla kırdı. C) Burada sigara içilmez. D) Sınav soruları öğretmen tarafından hazırlandı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Sigara içilmez” cümlesi genel yargı bildiren, öznesi belirsiz/örtük bir yasak ifadesidir; çatı incelemesi aranmaz. A ve D edilgen, B etken çatılıdır. Bu yüzden doğru seçenek C’dir.

  1. Çözüm: “Sigara içilmez” cümlesi genel yargı bildiren, öznesi belirsiz/örtük bir yasak ifadesidir; çatı incelemesi aranmaz. A ve D edilgen, B etken çatılıdır. Bu yüzden doğru seçenek C’dir.

“Sigara içilmez” cümlesi genel yargı bildiren, öznesi belirsiz/örtük bir yasak ifadesidir; çatı incelemesi aranmaz. A ve D edilgen, B etken çatılıdır. Bu yüzden doğru seçenek C’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte hem iyelik eki hem hâl eki birlikte kullanılmıştır? A) Arkadaşımın *defteri* masada kaldı. B) Öğretmen, *sorumu* hemen yanıtladı. C) Onun *evine* dün akşam gittik. D) Bu konuyu *bizce* uzatmayalım.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Ev- i -ne” yapısında -i (3. tekil iyelik) ve -e (yönelme hâli) birlikte vardır. “Defteri” ve “sorumu”nda iyelik var, hâl eki yoktur. “Bizce”de hâl/iyelik eki bulunmaz.

  1. Çözüm: “Ev- i -ne” yapısında -i (3. tekil iyelik) ve -e (yönelme hâli) birlikte vardır. “Defteri” ve “sorumu”nda iyelik var, hâl eki yoktur. “Bizce”de hâl/iyelik eki bulunmaz.

“Ev- i -ne” yapısında -i (3. tekil iyelik) ve -e (yönelme hâli) birlikte vardır. “Defteri” ve “sorumu”nda iyelik var, hâl eki yoktur. “Bizce”de hâl/iyelik eki bulunmaz.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, ek-fiilin hikâye birleşik zamanını almıştır? A) O gün burada *olmalıydı*. B) Çocuklar bahçede *oynuyordu*. C) Bu iş *kolaydır*. D) Dün seni aradığımda evde *yoksun*.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Kolaydır” yükleminde isim soylu “kolay” sözcüğü ek-fiil (-dır) ile yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde fiil çekimi veya kip eki ağırlıklıdır. Ek-fiilin birleşik zaman (hikâye) kullanımına uygun olan seçenek A’dir.

  1. Çözüm: “Kolaydır” yükleminde isim soylu “kolay” sözcüğü ek-fiil (-dır) ile yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde fiil çekimi veya kip eki ağırlıklıdır. Ek-fiilin birleşik zaman (hikâye) kullanımına uygun olan seçenek A’dir.

“Kolaydır” yükleminde isim soylu “kolay” sözcüğü ek-fiil (-dır) ile yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde fiil çekimi veya kip eki ağırlıklıdır. Ek-fiilin birleşik zaman (hikâye) kullanımına uygun olan seçenek A’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili bölüm, zarf-fiil (bağ-fiil) değildir? A) *Gülerek* sınıfa girdi. B) *Ders bitince* dışarı çıktık. C) *Okumak için* kütüphaneye gitti. D) *Koşarken* ayağı takıldı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Okumak için” yapısında “okumak” isim-fiildir; “için” edatıyla amaç bildirir, zarf-fiil değildir. A, B ve D’de -erek, -ince, -ken zarf-fiil ekleri vardır. Bu nedenle doğru seçenek B166’dir.

  1. Çözüm: “Okumak için” yapısında “okumak” isim-fiildir; “için” edatıyla amaç bildirir, zarf-fiil değildir. A, B ve D’de -erek, -ince, -ken zarf-fiil ekleri vardır. Bu nedenle doğru seçenek B166’dir.

“Okumak için” yapısında “okumak” isim-fiildir; “için” edatıyla amaç bildirir, zarf-fiil değildir. A, B ve D’de -erek, -ince, -ken zarf-fiil ekleri vardır. Bu nedenle doğru seçenek B169’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Kontrol etmek” fiili nesne ister; “ne(yi) kontrol etti?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. “Soruları... kontrol etti” denmeliydi. Diğer seçeneklerde nesne ortak kullanılabilir ya da yüklemler nesne istemez.

  1. Çözüm: “Kontrol etmek” fiili nesne ister; “ne(yi) kontrol etti?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. “Soruları... kontrol etti” denmeliydi. Diğer seçeneklerde nesne ortak kullanılabilir ya da yüklemler nesne istemez.

“Kontrol etmek” fiili nesne ister; “ne(yi) kontrol etti?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. “Soruları... kontrol etti” denmeliydi. Diğer seçeneklerde nesne ortak kullanılabilir ya da yüklemler nesne istemez.

Dil Bilgisi Sık Sorulan Sorular

Dil Bilgisi çalışırken ezber yeterli olur mu?

Ezber başlangıç için gereklidir; kalıcı öğrenme ise kuralın farklı cümlelerde nasıl çalıştığını görerek ve uygulayarak oluşur.

Cümlenin ögeleri sorularında ilk adım nedir?

Önce yüklemi bulmak gerekir. Daha sonra yükleme yöneltilen sorularla özne, nesne, yer tamlayıcısı ve zarf tümlecine ulaşılır.

Dil Bilgisi yanlışları nasıl azaltılır?

Yanlış yapılan sorunun yalnızca cevabını değil, hangi kuralın karıştırıldığını da not etmek ve benzer örnekler üretmek gerekir.