12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Dil Bilgisi Testleri

Dil Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Dil Bilgisini kural ve kullanım birlikte öğren

Dil Bilgisi, yalnızca tanımları ezberleme konusu değildir. Bir ekin, sözcük türünün veya cümle ögesinin gerçek bir cümlede hangi görevle kullanıldığını görebilmeyi gerektirir.

Bu çalışma; sözcük türlerini, fiilimsi ve ek-fiil yapılarını, cümle ögelerini ve cümle türlerini daha hızlı tanımana, benzer seçenekler arasındaki farkı doğru belirlemene katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Sözcük türünü görevine ve cümledeki kullanımına göre belirler.
  • Fiilimsi, ek-fiil ve çatı özelliklerini örnek üzerinden ayırt eder.
  • Cümlenin ögelerini yüklem merkezli olarak bulur.
  • Dil bilgisi kuralını yeni cümlelere uygular.

Sık karıştırılan noktalar

En yaygın hata, bir sözcüğün türünü tek başına biçimine bakarak belirlemektir. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı görevler üstlenebilir; bu yüzden sözcüğü mutlaka cümle içindeki ilişkisiyle değerlendir.

Verimli çalışma yolu

Soruyu önce konu başlığına ayır. Ardından yüklemi veya sözcüğün cümledeki görevini bul ve kuralı seçenekler üzerinde adım adım uygula. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

6. Test

12. Sınıf Edebiyat Dil Bilgisi Testleri

Dil Bilgisi konusu 6. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “belirtme hâl eki (-(y)i)” almıştır? A) Onu yazıdan tanıdım. B) Bu yazı çok etkileyiciydi. C) Bu yazıyı mutlaka oku. D) Yazının dili oldukça ağır.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C’de “yazı-yı” belirtme hâl eki almıştır. A’da ayrılma hâli (-dan), D’de ilgi hâli (-ın) vardır; B’de ek yoktur.

  1. Çözüm: C’de “yazı-yı” belirtme hâl eki almıştır. A’da ayrılma hâli (-dan), D’de ilgi hâli (-ın) vardır; B’de ek yoktur.

C’de “yazı-yı” belirtme hâl eki almıştır. A’da ayrılma hâli (-dan), D’de ilgi hâli (-ın) vardır; B’de ek yoktur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu, “özne-yüklem uyumsuzluğu”ndan kaynaklanmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Ne… ne…” bağlacında özne birden fazla kişi bildirdiğinden yüklem çoğul olmalıdır: “çözebiliriz”. Diğer cümlelerde özne-yüklem uyumu vardır.

  1. Çözüm: “Ne… ne…” bağlacında özne birden fazla kişi bildirdiğinden yüklem çoğul olmalıdır: “çözebiliriz”. Diğer cümlelerde özne-yüklem uyumu vardır.

“Ne… ne…” bağlacında özne birden fazla kişi bildirdiğinden yüklem çoğul olmalıdır: “çözebiliriz”. Diğer cümlelerde özne-yüklem uyumu vardır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (ulaç) kullanılmamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C’de “anlamayıp” sözcüğü -ıp ekiyle zarf-fiil gibi görünse de “anlamayıp sordu” yapısında fiilleri bağlayan bağlaç görevli “-ıp”tır; zarf-fiil değildir. Diğer seçeneklerde “-ınca, -ince, -madan, -erek” ekleri zarf-fiildir.

  1. Çözüm: C’de “anlamayıp” sözcüğü -ıp ekiyle zarf-fiil gibi görünse de “anlamayıp sordu” yapısında fiilleri bağlayan bağlaç görevli “-ıp”tır; zarf-fiil değildir. Diğer seçeneklerde “-ınca, -ince, -madan, -erek” ekleri zarf-fiildir.

C’de “anlamayıp” sözcüğü -ıp ekiyle zarf-fiil gibi görünse de “anlamayıp sordu” yapısında fiilleri bağlayan bağlaç görevli “-ıp”tır; zarf-fiil değildir. Diğer seçeneklerde “-ınca, -ince, -madan, -erek” ekleri zarf-fiildir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemsi (fiilimsi) yoktur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

D’de fiilimsi yoktur; “bekledik” ve “geldi” çekimli fiildir. A’da sıfat-fiil (“okuduğum”), B’de isim-fiil (“konuşmak”), C’de sıfat-fiil (“yapılacak”) vardır.

  1. Çözüm: D’de fiilimsi yoktur; “bekledik” ve “geldi” çekimli fiildir. A’da sıfat-fiil (“okuduğum”), B’de isim-fiil (“konuşmak”), C’de sıfat-fiil (“yapılacak”) vardır.

D’de fiilimsi yoktur; “bekledik” ve “geldi” çekimli fiildir. A’da sıfat-fiil (“okuduğum”), B’de isim-fiil (“konuşmak”), C’de sıfat-fiil (“yapılacak”) vardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne, yüklemdeki kişi ekinden (gizli özne) anlaşılır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C’de “çıkacağım” yüklemindeki 1. tekil kişi eki özneyi (ben) bildirir; özne cümlede açıkça yoktur. Diğerlerinde özne açıkça verilmiştir.

  1. Çözüm: C’de “çıkacağım” yüklemindeki 1. tekil kişi eki özneyi (ben) bildirir; özne cümlede açıkça yoktur. Diğerlerinde özne açıkça verilmiştir.

C’de “çıkacağım” yüklemindeki 1. tekil kişi eki özneyi (ben) bildirir; özne cümlede açıkça yoktur. Diğerlerinde özne açıkça verilmiştir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlaçtır (ayrı yazılması gerekir)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

A’da “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır; “öyle… ki” kalıbı neden-sonuç/sonuç bildirir. C’deki kullanım yanlıştır; B ve D’de de “ki” bağlaçtır ancak soru tek doğru istediğinden yalnız A seçeneği bağlaç kullanımını doğru ve tartışmasız biçimde veren seçenektir.

  1. Çözüm: A’da “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır; “öyle… ki” kalıbı neden-sonuç/sonuç bildirir. C’deki kullanım yanlıştır; B ve D’de de “ki” bağlaçtır ancak soru tek doğru istediğinden yalnız A seçeneği bağlaç kullanımını doğru ve tartışmasız biçimde veren seçenektir.

A’da “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır; “öyle… ki” kalıbı neden-sonuç/sonuç bildirir. C’deki kullanım yanlıştır; B ve D’de de “ki” bağlaçtır ancak soru tek doğru istediğinden yalnız A seçeneği bağlaç kullanımını doğru ve tartışmasız biçimde veren seçenektir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

B’de “de” bağlaçtır, çıkarıldığında anlam bozulmaz ve ayrı yazılır. A’daki “-de” bulunma hâli ekidir (“sen+de”), C’de “evdeki” sıfat-fiil yapısında hâl eki vardır, D’de “bunda” zamire gelen hâl ekidir.

  1. Çözüm: B’de “de” bağlaçtır, çıkarıldığında anlam bozulmaz ve ayrı yazılır. A’daki “-de” bulunma hâli ekidir (“sen+de”), C’de “evdeki” sıfat-fiil yapısında hâl eki vardır, D’de “bunda” zamire gelen hâl ekidir.

B’de “de” bağlaçtır, çıkarıldığında anlam bozulmaz ve ayrı yazılır. A’daki “-de” bulunma hâli ekidir (“sen+de”), C’de “evdeki” sıfat-fiil yapısında hâl eki vardır, D’de “bunda” zamire gelen hâl ekidir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili bölüm, birden fazla sözcükten oluşan "zarf tümleci" görevindedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Bir anda" zaman bildiren zarf tümlecidir. B'de "en çok" üstünlük derecesiyle sıfatı/zarfi derecelendirir; C ve D'de altı çizili ifadeler miktar/derece bildirip yüklemin anlamını tamamlar ancak zarf tümleci olarak değil, niteleyici unsur olarak kullanılmıştır.

  1. Çözüm: "Bir anda" zaman bildiren zarf tümlecidir. B'de "en çok" üstünlük derecesiyle sıfatı/zarfi derecelendirir; C ve D'de altı çizili ifadeler miktar/derece bildirip yüklemin anlamını tamamlar ancak zarf tümleci olarak değil, niteleyici unsur olarak kullanılmıştır.

"Bir anda" zaman bildiren zarf tümlecidir. B'de "en çok" üstünlük derecesiyle sıfatı/zarfi derecelendirir; C ve D'de altı çizili ifadeler miktar/derece bildirip yüklemin anlamını tamamlar ancak zarf tümleci olarak değil, niteleyici unsur olarak kullanılmıştır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacı yanlış yazılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "Duydum ki". A, B ve C'de "ki" doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

  1. Çözüm: Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "Duydum ki". A, B ve C'de "ki" doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "Duydum ki". A, B ve C'de "ki" doğru biçimde ayrı yazılmıştır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"Geliş" fiilden isim yapan "-iş" yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerlerinde altı çizili sözcükler bağlam içinde tür değiştiriyor gibi görünse de yapım ekiyle türeme yoktur.

  1. Çözüm: "Geliş" fiilden isim yapan "-iş" yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerlerinde altı çizili sözcükler bağlam içinde tür değiştiriyor gibi görünse de yapım ekiyle türeme yoktur.

"Geliş" fiilden isim yapan "-iş" yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerlerinde altı çizili sözcükler bağlam içinde tür değiştiriyor gibi görünse de yapım ekiyle türeme yoktur.

Dil Bilgisi Sık Sorulan Sorular

Dil Bilgisi çalışırken ezber yeterli olur mu?

Ezber başlangıç için gereklidir; kalıcı öğrenme ise kuralın farklı cümlelerde nasıl çalıştığını görerek ve uygulayarak oluşur.

Cümlenin ögeleri sorularında ilk adım nedir?

Önce yüklemi bulmak gerekir. Daha sonra yükleme yöneltilen sorularla özne, nesne, yer tamlayıcısı ve zarf tümlecine ulaşılır.

Dil Bilgisi yanlışları nasıl azaltılır?

Yanlış yapılan sorunun yalnızca cevabını değil, hangi kuralın karıştırıldığını da not etmek ve benzer örnekler üretmek gerekir.