12. Sınıf Coğrafya

12. Sınıf Coğrafya Türkiye'de Doğal Afetler Testleri

Türkiye’de Doğal Afetler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Türkiye’de Doğal Afetleri bölgesel özelliklerle değerlendir

Türkiye’nin jeolojik yapısı, iklim çeşitliliği, dağlık alanları ve hızlı şehirleşmesi farklı doğal afet risklerinin ortaya çıkmasına neden olur. Afetleri anlamak, oluşum nedenleriyle birlikte riskin neden bazı bölgelerde daha yüksek olduğunu açıklamayı gerektirir.

Bu çalışma; deprem, sel, taşkın, heyelan, çığ, kuraklık ve orman yangınlarının Türkiye’deki dağılışını, oluşum koşullarını ve zararları azaltmak için alınabilecek önlemleri yorumlamana yardım eder.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Türkiye’deki başlıca doğal afetleri oluşum koşullarıyla eşleştirir.
  • Afet riskinin bölgelere göre neden değiştiğini açıklar.
  • Doğal ve beşerî faktörlerin afet zararlarını nasıl artırdığını değerlendirir.
  • Afet öncesi, sırası ve sonrasında alınabilecek önlemleri sınıflandırır.

Sık karıştırılan noktalar

Doğal afet ile afet riskini aynı kavram sanmak yaygındır. Tehlikenin bulunması tek başına büyük kayıp anlamına gelmez; nüfus yoğunluğu, yapı kalitesi ve hazırlık düzeyi de riski belirler.

Verimli çalışma yolu

Her afet için oluşum nedeni, Türkiye’de yoğunlaştığı alan, etkilediği faaliyetler ve korunma yollarını ayrı ayrı not et. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

9. Test

12. Sınıf Coğrafya Türkiye'de Doğal Afetler Testleri

Türkiye’de Doğal Afetler konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de taşkın riskini artıran beşerî etkenlere en doğru örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Taşkın riskini beşerî olarak artıran en önemli unsurlardan biri, taşkın alanlarının yanlış kullanımıdır. Dere ıslahı adı altında yatağın daraltılması akış kapasitesini düşürür ve taşkını büyütebilir. Diğerleri doğal etkenlerdir.

  1. Çözüm: Taşkın riskini beşerî olarak artıran en önemli unsurlardan biri, taşkın alanlarının yanlış kullanımıdır. Dere ıslahı adı altında yatağın daraltılması akış kapasitesini düşürür ve taşkını büyütebilir. Diğerleri doğal etkenlerdir.

Taşkın riskini beşerî olarak artıran en önemli unsurlardan biri, taşkın alanlarının yanlış kullanımıdır. Dere ıslahı adı altında yatağın daraltılması akış kapasitesini düşürür ve taşkını büyütebilir. Diğerleri doğal etkenlerdir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de orman yangınlarının en sık görüldüğü kuşak dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru değerlendirmedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Türkiye’de orman yangınları en çok Akdeniz iklim kuşağında görülür. Yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük nem yanıcılığı artırır. Diğer bölgelerde bu iklimsel koşullar daha zayıftır.

  1. Çözüm: Türkiye’de orman yangınları en çok Akdeniz iklim kuşağında görülür. Yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük nem yanıcılığı artırır. Diğer bölgelerde bu iklimsel koşullar daha zayıftır.

Türkiye’de orman yangınları en çok Akdeniz iklim kuşağında görülür. Yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük nem yanıcılığı artırır. Diğer bölgelerde bu iklimsel koşullar daha zayıftır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de heyelan riskinin yüksek olduğu bir sahada; eğimin fazla olması, ayrışmış (killi) malzemenin bulunması ve yağışın artması birlikte gözleniyor. Bu koşullarda heyelan olasılığını EN ÇOK artıran insan faaliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Yol açımı sırasında yamaç ayağının kazılması ve şevin dikleştirilmesi, yamaç dengesini bozarak kayma yüzeyini etkinleştirir. Yağışla artan su, killi malzemede kaymayı daha da kolaylaştırır.

  1. Çözüm: Yol açımı sırasında yamaç ayağının kazılması ve şevin dikleştirilmesi, yamaç dengesini bozarak kayma yüzeyini etkinleştirir. Yağışla artan su, killi malzemede kaymayı daha da kolaylaştırır.

Yol açımı sırasında yamaç ayağının kazılması ve şevin dikleştirilmesi, yamaç dengesini bozarak kayma yüzeyini etkinleştirir. Yağışla artan su, killi malzemede kaymayı daha da kolaylaştırır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki doğal afet–bölge eşleştirmelerinden hangisi Türkiye’nin başlıca jeolojik ve iklimsel özellikleriyle en tutarlıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Doğu Karadeniz’de yüksek eğim, bol kar yağışı ve yer yer ani ısınmalar çığ riskini artırır. Obruk daha çok karstik (kalkerli) Konya çevresinde; tsunami kıyılarda; heyelan ise eğimli ve yağışlı alanlarda yaygındır.

  1. Çözüm: Doğu Karadeniz’de yüksek eğim, bol kar yağışı ve yer yer ani ısınmalar çığ riskini artırır. Obruk daha çok karstik (kalkerli) Konya çevresinde; tsunami kıyılarda; heyelan ise eğimli ve yağışlı alanlarda yaygındır.

Doğu Karadeniz’de yüksek eğim, bol kar yağışı ve yer yer ani ısınmalar çığ riskini artırır. Obruk daha çok karstik (kalkerli) Konya çevresinde; tsunami kıyılarda; heyelan ise eğimli ve yağışlı alanlarda yaygındır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de taşkınların şiddetini artıran faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Dar havzalarda ani sağanaklar hızlı yüzey akışı oluşturur; yatağın daraltılması suyun taşma olasılığını büyütür. Karstik alanlarda sızma genelde fazladır; bitki örtüsü akışı azaltır; barajlar uygun işletilirse taşkını azaltabilir.

  1. Çözüm: Dar havzalarda ani sağanaklar hızlı yüzey akışı oluşturur; yatağın daraltılması suyun taşma olasılığını büyütür. Karstik alanlarda sızma genelde fazladır; bitki örtüsü akışı azaltır; barajlar uygun işletilirse taşkını azaltabilir.

Dar havzalarda ani sağanaklar hızlı yüzey akışı oluşturur; yatağın daraltılması suyun taşma olasılığını büyütür. Karstik alanlarda sızma genelde fazladır; bitki örtüsü akışı azaltır; barajlar uygun işletilirse taşkını azaltabilir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de deprem tehlikesi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

KAF boyunca deprem tehlikesi yüksektir, ancak afete dönüşmesinde yapı kalitesi ve zemin koşulları kritik rol oynar. Faydan uzaklık tek başına riski sıfırlamaz; zemin büyütmesi hasarı artırabilir.

  1. Çözüm: KAF boyunca deprem tehlikesi yüksektir, ancak afete dönüşmesinde yapı kalitesi ve zemin koşulları kritik rol oynar. Faydan uzaklık tek başına riski sıfırlamaz; zemin büyütmesi hasarı artırabilir.

KAF boyunca deprem tehlikesi yüksektir, ancak afete dönüşmesinde yapı kalitesi ve zemin koşulları kritik rol oynar. Faydan uzaklık tek başına riski sıfırlamaz; zemin büyütmesi hasarı artırabilir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de kuraklık riskinin değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi en doğrudan ve güvenilir göstergelerden biridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kuraklık; yağış açığıyla başlayan ve akarsu akımı ile baraj/göl seviyelerine yansıyan uzun süreli bir süreçtir. Kısa süreli sıcaklık dalgalanmaları tek başına kuraklığı göstermez.

  1. Çözüm: Kuraklık; yağış açığıyla başlayan ve akarsu akımı ile baraj/göl seviyelerine yansıyan uzun süreli bir süreçtir. Kısa süreli sıcaklık dalgalanmaları tek başına kuraklığı göstermez.

Kuraklık; yağış açığıyla başlayan ve akarsu akımı ile baraj/göl seviyelerine yansıyan uzun süreli bir süreçtir. Kısa süreli sıcaklık dalgalanmaları tek başına kuraklığı göstermez.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de depremsellik ile yer şekilleri arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdaki alanlardan hangisinde hem aktif fay yoğunluğu hem de genç kırık hatlarına bağlı deprem riski en yüksektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuzey Anadolu Fay Zonu Türkiye’nin en etkin ve sürekli deprem üreten doğrultu atımlı fay sistemidir. Marmara’dan İç Anadolu’nun kuzeyine uzanan kesimde fay yoğunluğu ve tarihsel büyük deprem sayısı yüksektir.

  1. Çözüm: Kuzey Anadolu Fay Zonu Türkiye’nin en etkin ve sürekli deprem üreten doğrultu atımlı fay sistemidir. Marmara’dan İç Anadolu’nun kuzeyine uzanan kesimde fay yoğunluğu ve tarihsel büyük deprem sayısı yüksektir.

Kuzey Anadolu Fay Zonu Türkiye’nin en etkin ve sürekli deprem üreten doğrultu atımlı fay sistemidir. Marmara’dan İç Anadolu’nun kuzeyine uzanan kesimde fay yoğunluğu ve tarihsel büyük deprem sayısı yüksektir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Türkiye’de heyelanların dağılışı açısından en doğru nedensel ilişkiyi verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Heyelan için eğim, suya doygunluk ve zayıf litoloji önemli koşullardır. Doğu Karadeniz’de yıl boyu yağış, dik yamaçlar ve ayrışmış malzeme bu riski artırır.

  1. Çözüm: Heyelan için eğim, suya doygunluk ve zayıf litoloji önemli koşullardır. Doğu Karadeniz’de yıl boyu yağış, dik yamaçlar ve ayrışmış malzeme bu riski artırır.

Heyelan için eğim, suya doygunluk ve zayıf litoloji önemli koşullardır. Doğu Karadeniz’de yıl boyu yağış, dik yamaçlar ve ayrışmış malzeme bu riski artırır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de çığ tehlikesinin en yüksek olduğu sahalar için aşağıdaki özelliklerden hangisi birlikte bulunması açısından en belirleyici kombinasyondur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çığlar genellikle dik yamaçlarda, karın uzun süre biriktiği ve tutunmayı artıran orman örtüsünün zayıf olduğu alanlarda görülür. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık kesimleri bu koşulları sağlar.

  1. Çözüm: Çığlar genellikle dik yamaçlarda, karın uzun süre biriktiği ve tutunmayı artıran orman örtüsünün zayıf olduğu alanlarda görülür. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık kesimleri bu koşulları sağlar.

Çığlar genellikle dik yamaçlarda, karın uzun süre biriktiği ve tutunmayı artıran orman örtüsünün zayıf olduğu alanlarda görülür. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık kesimleri bu koşulları sağlar.

Türkiye’de Doğal Afetler Sık Sorulan Sorular

Türkiye’de deprem riskinin yüksek olmasının nedeni nedir?

Türkiye aktif fay kuşakları üzerinde yer aldığı için farklı bölgelerinde güçlü tektonik hareketler görülebilir.

Heyelan ve sel riskini hangi faktörler artırır?

Eğimli arazi, yoğun yağış, bitki örtüsünün zayıflaması, yanlış arazi kullanımı ve yetersiz drenaj riski artırabilir.

Afet zararları nasıl azaltılabilir?

Riskli alanların doğru planlanması, dayanıklı yapılar, erken uyarı sistemleri, eğitim ve etkili afet yönetimi zararları azaltır.