12. Sınıf Coğrafya

12. Sınıf Coğrafya Türkiye'de Doğal Afetler Testleri

Türkiye’de Doğal Afetler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Türkiye’de Doğal Afetleri bölgesel özelliklerle değerlendir

Türkiye’nin jeolojik yapısı, iklim çeşitliliği, dağlık alanları ve hızlı şehirleşmesi farklı doğal afet risklerinin ortaya çıkmasına neden olur. Afetleri anlamak, oluşum nedenleriyle birlikte riskin neden bazı bölgelerde daha yüksek olduğunu açıklamayı gerektirir.

Bu çalışma; deprem, sel, taşkın, heyelan, çığ, kuraklık ve orman yangınlarının Türkiye’deki dağılışını, oluşum koşullarını ve zararları azaltmak için alınabilecek önlemleri yorumlamana yardım eder.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Türkiye’deki başlıca doğal afetleri oluşum koşullarıyla eşleştirir.
  • Afet riskinin bölgelere göre neden değiştiğini açıklar.
  • Doğal ve beşerî faktörlerin afet zararlarını nasıl artırdığını değerlendirir.
  • Afet öncesi, sırası ve sonrasında alınabilecek önlemleri sınıflandırır.

Sık karıştırılan noktalar

Doğal afet ile afet riskini aynı kavram sanmak yaygındır. Tehlikenin bulunması tek başına büyük kayıp anlamına gelmez; nüfus yoğunluğu, yapı kalitesi ve hazırlık düzeyi de riski belirler.

Verimli çalışma yolu

Her afet için oluşum nedeni, Türkiye’de yoğunlaştığı alan, etkilediği faaliyetler ve korunma yollarını ayrı ayrı not et. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

10. Test

12. Sınıf Coğrafya Türkiye'de Doğal Afetler Testleri

Türkiye’de Doğal Afetler konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de sel/taşkın riskinin yüksek olduğu bir havzada, aşağıdaki uygulamalardan hangisi taşkın tehlikesini en doğrudan artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Taşkın yatağına yapılaşma ve akarsu kesitinin daraltılması, debi arttığında suyun yatağa sığmamasına neden olur. Bu durum taşkın yükşekliğini ve hasarı doğrudan artırır.

  1. Çözüm: Taşkın yatağına yapılaşma ve akarsu kesitinin daraltılması, debi arttığında suyun yatağa sığmamasına neden olur. Bu durum taşkın yükşekliğini ve hasarı doğrudan artırır.

Taşkın yatağına yapılaşma ve akarsu kesitinin daraltılması, debi arttığında suyun yatağa sığmamasına neden olur. Bu durum taşkın yükşekliğini ve hasarı doğrudan artırır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki doğal afet–bölge eşleştirmelerinden hangisi Türkiye’nin iklim ve yer şekilleri özellikleri dikkate alındığında en uygundur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İç Anadolu’da yağış azlığı ve karasallık kuraklık riskini artırır. Diğer seçeneklerde verilen bölgeler ilgili afetin temel koşullarını sağlamaz.

  1. Çözüm: İç Anadolu’da yağış azlığı ve karasallık kuraklık riskini artırır. Diğer seçeneklerde verilen bölgeler ilgili afetin temel koşullarını sağlamaz.

İç Anadolu’da yağış azlığı ve karasallık kuraklık riskini artırır. Diğer seçeneklerde verilen bölgeler ilgili afetin temel koşullarını sağlamaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Türkiye’de deprem tehlikesinin dağılımını belirleyen ana tektonik unsurlarla en doğru biçimde ilişkilendirilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kuzey Anadolu Fay Hattı, Marmara’dan başlayarak Kuzey Anadolu boyunca uzanan sağ yanal doğrultu atımlı bir fay zonudur. Ege’de baskın olan süreç ise genişlemeye bağlı normal faylanma ve grabenleşmedir. Diğer seçeneklerde bölge–mekanizma eşleştirmeleri yanlıştır.

  1. Çözüm: Kuzey Anadolu Fay Hattı, Marmara’dan başlayarak Kuzey Anadolu boyunca uzanan sağ yanal doğrultu atımlı bir fay zonudur. Ege’de baskın olan süreç ise genişlemeye bağlı normal faylanma ve grabenleşmedir. Diğer seçeneklerde bölge–mekanizma eşleştirmeleri yanlıştır.

Kuzey Anadolu Fay Hattı, Marmara’dan başlayarak Kuzey Anadolu boyunca uzanan sağ yanal doğrultu atımlı bir fay zonudur. Ege’de baskın olan süreç ise genişlemeye bağlı normal faylanma ve grabenleşmedir. Diğer seçeneklerde bölge–mekanizma eşleştirmeleri yanlıştır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de heyelan riskinin yüksek olduğu alanların ortak özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdaki yer–koşul eşleştirmelerinden hangisi en tutarlıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Heyelan; eğim, suya doygunluk ve zayıf/ayrışmış zemin koşullarında artar. Doğu Karadeniz’de yüksek eğim ve yıl boyu yağış bu koşulları sağlar. Diğer alanlarda eğim ve yağış genellikle yetersizdir.

  1. Çözüm: Heyelan; eğim, suya doygunluk ve zayıf/ayrışmış zemin koşullarında artar. Doğu Karadeniz’de yüksek eğim ve yıl boyu yağış bu koşulları sağlar. Diğer alanlarda eğim ve yağış genellikle yetersizdir.

Heyelan; eğim, suya doygunluk ve zayıf/ayrışmış zemin koşullarında artar. Doğu Karadeniz’de yüksek eğim ve yıl boyu yağış bu koşulları sağlar. Diğer alanlarda eğim ve yağış genellikle yetersizdir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de çığ tehlikesinin en fazla görüldüğü sahaların doğal koşullarını en iyi açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çığ için kalıcı kar örtüsü, dik yamaç ve rüzgârla biriken kar kütleleri temel koşullardır. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık alanları bu şartları sık sağlar. Diğer seçenekler çığ oluşumunu desteklemez.

  1. Çözüm: Çığ için kalıcı kar örtüsü, dik yamaç ve rüzgârla biriken kar kütleleri temel koşullardır. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık alanları bu şartları sık sağlar. Diğer seçenekler çığ oluşumunu desteklemez.

Çığ için kalıcı kar örtüsü, dik yamaç ve rüzgârla biriken kar kütleleri temel koşullardır. Doğu Anadolu’nun yüksek dağlık alanları bu şartları sık sağlar. Diğer seçenekler çığ oluşumunu desteklemez.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de taşkınların oluşumunda havza özellikleri belirleyicidir. Aşağıdakilerden hangisi kısa süreli şiddetli yağışlarda ani taşkın riskini en çok artıran havza özelliğidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Dik eğim ve geçirimsiz zemin, yağışı hızla yüzey akışına çevirerek akarsuya kısa sürede iletir. Dar havzalarda toplanma süresi kısalır ve ani taşkın olasılığı artar. Diğer seçenekler depolama/sızma ile riski azaltır.

  1. Çözüm: Dik eğim ve geçirimsiz zemin, yağışı hızla yüzey akışına çevirerek akarsuya kısa sürede iletir. Dar havzalarda toplanma süresi kısalır ve ani taşkın olasılığı artar. Diğer seçenekler depolama/sızma ile riski azaltır.

Dik eğim ve geçirimsiz zemin, yağışı hızla yüzey akışına çevirerek akarsuya kısa sürede iletir. Dar havzalarda toplanma süresi kısalır ve ani taşkın olasılığı artar. Diğer seçenekler depolama/sızma ile riski azaltır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de orman yangını tehlikesi açısından aşağıdaki bölge–mevsim eşleştirmelerinden hangisi en doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Akdeniz ikliminde yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük bağıl nem yangın riskini artırır; rüzgâr yayılımı hızlandırır. Bu nedenle Ege-Akdeniz kıyılarında risk özellikle yaz sonu belirgindir. Diğer eşleştirmeler yangın için elverişli koşullar içermez.

  1. Çözüm: Akdeniz ikliminde yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük bağıl nem yangın riskini artırır; rüzgâr yayılımı hızlandırır. Bu nedenle Ege-Akdeniz kıyılarında risk özellikle yaz sonu belirgindir. Diğer eşleştirmeler yangın için elverişli koşullar içermez.

Akdeniz ikliminde yaz kuraklığı, yüksek sıcaklık ve düşük bağıl nem yangın riskini artırır; rüzgâr yayılımı hızlandırır. Bu nedenle Ege-Akdeniz kıyılarında risk özellikle yaz sonu belirgindir. Diğer eşleştirmeler yangın için elverişli koşullar içermez.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de depremlerin dağılışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Türkiye Alp-Himalaya kuşağında yer aldığı için deprem riski diri faylarla ilişkilidir. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu graben sistemi deprem yoğunluğunu belirler.

  1. Çözüm: Türkiye Alp-Himalaya kuşağında yer aldığı için deprem riski diri faylarla ilişkilidir. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu graben sistemi deprem yoğunluğunu belirler.

Türkiye Alp-Himalaya kuşağında yer aldığı için deprem riski diri faylarla ilişkilidir. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu graben sistemi deprem yoğunluğunu belirler.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki alanlardan hangisinde heyelan oluşma olasılığı diğerlerine göre daha yüksektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Heyelan; eğimin fazla, yağışın yüksek ve ayrışmış malzemenin bol olduğu yerlerde yaygındır. Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yoğun yağış bu riski artırır.

  1. Çözüm: Heyelan; eğimin fazla, yağışın yüksek ve ayrışmış malzemenin bol olduğu yerlerde yaygındır. Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yoğun yağış bu riski artırır.

Heyelan; eğimin fazla, yağışın yüksek ve ayrışmış malzemenin bol olduğu yerlerde yaygındır. Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yoğun yağış bu riski artırır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de sel ve taşkın riskini artıran doğal koşullardan biridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eğimli ve kısa boylu akarsularda su çok hızlı yükselir ve taşkın kolaylaşır. Özellikle Karadeniz ve Akdeniz’de bu durum sel riskini artırır.

  1. Çözüm: Eğimli ve kısa boylu akarsularda su çok hızlı yükselir ve taşkın kolaylaşır. Özellikle Karadeniz ve Akdeniz’de bu durum sel riskini artırır.

Eğimli ve kısa boylu akarsularda su çok hızlı yükselir ve taşkın kolaylaşır. Özellikle Karadeniz ve Akdeniz’de bu durum sel riskini artırır.

Türkiye’de Doğal Afetler Sık Sorulan Sorular

Türkiye’de deprem riskinin yüksek olmasının nedeni nedir?

Türkiye aktif fay kuşakları üzerinde yer aldığı için farklı bölgelerinde güçlü tektonik hareketler görülebilir.

Heyelan ve sel riskini hangi faktörler artırır?

Eğimli arazi, yoğun yağış, bitki örtüsünün zayıflaması, yanlış arazi kullanımı ve yetersiz drenaj riski artırabilir.

Afet zararları nasıl azaltılabilir?

Riskli alanların doğru planlanması, dayanıklı yapılar, erken uyarı sistemleri, eğitim ve etkili afet yönetimi zararları azaltır.