Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Coğrafya

12. Sınıf Coğrafya İklim ve Yer Şekilleri Testleri

İklim ve Yer Şekilleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

İklim ve Yer Şekillerini birbirini etkileyen süreçlerle öğren

İklim koşulları, yeryüzünün şekillenmesinde etkili olan dış kuvvetlerin türünü ve çalışma hızını belirler. Yer şekilleri de yükselti, bakı ve deniz etkisi gibi yollarla yerel iklim özelliklerini değiştirebilir.

Bu çalışma; sıcaklık ve yağışın ayrışma, aşındırma ve biriktirme süreçlerine etkisini, akarsu, rüzgâr, buzul ve karstik şekillerin oluşumunu ve yer şekillerinin iklimle ilişkisini anlamana katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İklim elemanlarının dış kuvvetler üzerindeki etkisini açıklar.
  • Akarsu, rüzgâr, buzul ve karstik şekilleri oluşum süreçleriyle eşleştirir.
  • Yer şekillerinin sıcaklık ve yağış dağılışına etkisini yorumlar.
  • Harita ve görsellerden iklim-yer şekli ilişkisi çıkarır.

Sık karıştırılan noktalar

Bir yer şeklinin yalnızca tek bir nedenle oluştuğunu düşünmek yanlıştır. Kayaç yapısı, eğim, iklim, bitki örtüsü ve zaman birlikte değerlendirilmelidir.

Verimli çalışma yolu

Şekli gördüğünde önce hangi dış kuvvetin etkili olduğunu belirle. Ardından iklim koşullarını, kayaç yapısını ve oluşum sürecini kontrol ederek seçeneği değerlendir. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

9. Test

12. Sınıf Coğrafya İklim ve Yer Şekilleri Testleri

İklim ve Yer Şekilleri konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, oluşumunda “donma-çözülme (fiziksel parçalanma) + eğimle kütle hareketi” süreçlerinin birlikte belirleyici olduğu yer şekline en uygundur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Talik (moloz) konileri, yüksek eğimli yamaçlarda donma-çözülme ile parçalanan malzemenin yerçekimiyle taşınıp yamaç eteğinde birikmesiyle oluşur. Diğer seçenekler farklı dış kuvvet süreçlerini vurgular.

  1. Çözüm: Talik (moloz) konileri, yüksek eğimli yamaçlarda donma-çözülme ile parçalanan malzemenin yerçekimiyle taşınıp yamaç eteğinde birikmesiyle oluşur. Diğer seçenekler farklı dış kuvvet süreçlerini vurgular.

Talik (moloz) konileri, yüksek eğimli yamaçlarda donma-çözülme ile parçalanan malzemenin yerçekimiyle taşınıp yamaç eteğinde birikmesiyle oluşur. Diğer seçenekler farklı dış kuvvet süreçlerini vurgular.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede yıllık sıcaklık farkı çok yüksek, yağış az, bitki örtüsü seyrek ve günlük sıcaklık farkı belirgin ise aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin yaygın olması en beklenir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kurak–yarı kurak koşullarda fiziksel çözülme, seyrek bitki ve ani sağanaklarla yüzey akışı kırgıbayırı; rüzgâr aşındırması ise yardangı yaygınlaştırır. Karst, buzul ve akarsu birikim şekilleri bu iklimle doğrudan ilişkili değildir.

  1. Çözüm: Kurak–yarı kurak koşullarda fiziksel çözülme, seyrek bitki ve ani sağanaklarla yüzey akışı kırgıbayırı; rüzgâr aşındırması ise yardangı yaygınlaştırır. Karst, buzul ve akarsu birikim şekilleri bu iklimle doğrudan ilişkili değildir.

Kurak–yarı kurak koşullarda fiziksel çözülme, seyrek bitki ve ani sağanaklarla yüzey akışı kırgıbayırı; rüzgâr aşındırması ise yardangı yaygınlaştırır. Karst, buzul ve akarsu birikim şekilleri bu iklimle doğrudan ilişkili değildir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki durumlardan hangisi, dağların kıyıya paralel uzandığı bir bölgede denizel etkinin iç kesimlere sokulmasının sınırlı olmasına bağlı olarak beklenen bir sonuçtur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini içeriye taşınmasını engeller; bu da iç kesimlerde karasallığı artırır. Bu nedenle kıyı–iç kesim iklim farkı belirginleşir.

  1. Çözüm: Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini içeriye taşınmasını engeller; bu da iç kesimlerde karasallığı artırır. Bu nedenle kıyı–iç kesim iklim farkı belirginleşir.

Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini içeriye taşınmasını engeller; bu da iç kesimlerde karasallığı artırır. Bu nedenle kıyı–iç kesim iklim farkı belirginleşir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir akarsu havzasında eğimin yüksek olduğu üst çığırda sel rejimi görülüyor; alt çığırda ise geniş tabanlı vadi ve birikim ovaları gelişmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Üst çığırda eğim fazla olduğundan akım hızı ve aşındırma (dikey kazı) baskındır; alt çığırda eğim azalınca taşıma gücü düşer ve biriktirme artar. Bu nedenle geniş tabanlı vadi ve alüvyal ovalar alt kesimde gelişir.

  1. Çözüm: Üst çığırda eğim fazla olduğundan akım hızı ve aşındırma (dikey kazı) baskındır; alt çığırda eğim azalınca taşıma gücü düşer ve biriktirme artar. Bu nedenle geniş tabanlı vadi ve alüvyal ovalar alt kesimde gelişir.

Üst çığırda eğim fazla olduğundan akım hızı ve aşındırma (dikey kazı) baskındır; alt çığırda eğim azalınca taşıma gücü düşer ve biriktirme artar. Bu nedenle geniş tabanlı vadi ve alüvyal ovalar alt kesimde gelişir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iklim–yer şekli ilişkilerinden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Muson ikliminde yağışlar mevsimsel olarak çok fazladır; “yıl boyunca düzenli ve az yağış” ifadesi yanlıştır. Bu nedenle çölleşmeyi bu gerekçeyle hızlandırması beklenmez.

  1. Çözüm: Muson ikliminde yağışlar mevsimsel olarak çok fazladır; “yıl boyunca düzenli ve az yağış” ifadesi yanlıştır. Bu nedenle çölleşmeyi bu gerekçeyle hızlandırması beklenmez.

Muson ikliminde yağışlar mevsimsel olarak çok fazladır; “yıl boyunca düzenli ve az yağış” ifadesi yanlıştır. Bu nedenle çölleşmeyi bu gerekçeyle hızlandırması beklenmez.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de bir istasyonda yıllık sıcaklık farkı 25°C, yıllık yağış 350 mm’dir. Yağışın büyük kısmı ilkbaharda düşmekte, yazlar belirgin kurak geçmektedir. Bu istasyonun aşağıdaki yerlerden hangisinde bulunması en olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Düşük yağış ve yaz kuraklığı iç kesimlerde karasallığı gösterir. İlkbahar maksimumu ve 300–400 mm bandı İç Anadolu bozkır iklimiyle uyumludur. Rize yıl boyu yağışlı, Antalya kış yağışlı, Erzurum ise daha soğuk ve kış yağış/kar etkisi belirgindir.

  1. Çözüm: Düşük yağış ve yaz kuraklığı iç kesimlerde karasallığı gösterir. İlkbahar maksimumu ve 300–400 mm bandı İç Anadolu bozkır iklimiyle uyumludur. Rize yıl boyu yağışlı, Antalya kış yağışlı, Erzurum ise daha soğuk ve kış yağış/kar etkisi belirgindir.

Düşük yağış ve yaz kuraklığı iç kesimlerde karasallığı gösterir. İlkbahar maksimumu ve 300–400 mm bandı İç Anadolu bozkır iklimiyle uyumludur. Rize yıl boyu yağışlı, Antalya kış yağışlı, Erzurum ise daha soğuk ve kış yağış/kar etkisi belirgindir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumunda “kimyasal çözünme + yer altı boşluklarının gelişmesi” temel süreçtir ve nemli-sıcak koşullar bu süreci belirgin biçimde hızlandırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Karstik şekiller kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların kimyasal çözünmesiyle oluşur. Sıcak ve nemli koşullar çözünmeyi artırarak dolin, uvala ve polyelerin gelişimini hızlandırır. Diğerleri farklı dış kuvvet süreçleriyle oluşur.

  1. Çözüm: Karstik şekiller kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların kimyasal çözünmesiyle oluşur. Sıcak ve nemli koşullar çözünmeyi artırarak dolin, uvala ve polyelerin gelişimini hızlandırır. Diğerleri farklı dış kuvvet süreçleriyle oluşur.

Karstik şekiller kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların kimyasal çözünmesiyle oluşur. Sıcak ve nemli koşullar çözünmeyi artırarak dolin, uvala ve polyelerin gelişimini hızlandırır. Diğerleri farklı dış kuvvet süreçleriyle oluşur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Kuzey Yarımküre’de dağların denize paralel uzandığı bir kıyıda, kıyıdan içeri doğru kısa mesafede yağışın hızla azalması ve bitki örtüsünün değişmesi beklenir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Nemli hava kütlesi kıyı yamacında yükselip yoğunlaşarak orografik yağış bırakır. dağın iç yamacında alçalıcı hareketle ısınma ve kuruma olur, yağış gölgesi gelişir. Bu yüzden kısa mesafede yağış ve bitki örtüsü hızla değişir.

  1. Çözüm: Nemli hava kütlesi kıyı yamacında yükselip yoğunlaşarak orografik yağış bırakır. dağın iç yamacında alçalıcı hareketle ısınma ve kuruma olur, yağış gölgesi gelişir. Bu yüzden kısa mesafede yağış ve bitki örtüsü hızla değişir.

Nemli hava kütlesi kıyı yamacında yükselip yoğunlaşarak orografik yağış bırakır. dağın iç yamacında alçalıcı hareketle ısınma ve kuruma olur, yağış gölgesi gelişir. Bu yüzden kısa mesafede yağış ve bitki örtüsü hızla değişir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Türkiye’de yer şekilleri–iklim etkileşimi açısından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Antalya çevresinde Toroslar genel olarak kıyıya paralel uzanır ve kıyı–iç kesim geçişini zorlaştırır. Bu nedenle iç kesimlere denizel etkinin sokulması sınırlanır. Diğer eşleştirmeler yer şekilleriyle uyumludur.

  1. Çözüm: Antalya çevresinde Toroslar genel olarak kıyıya paralel uzanır ve kıyı–iç kesim geçişini zorlaştırır. Bu nedenle iç kesimlere denizel etkinin sokulması sınırlanır. Diğer eşleştirmeler yer şekilleriyle uyumludur.

Antalya çevresinde Toroslar genel olarak kıyıya paralel uzanır ve kıyı–iç kesim geçişini zorlaştırır. Bu nedenle iç kesimlere denizel etkinin sokulması sınırlanır. Diğer eşleştirmeler yer şekilleriyle uyumludur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede kışın denizden karaya doğru esen rüzgârların etkisiyle kıyıda yağış artarken, iç kesimlerde aynı dönemde yağışın belirgin biçimde az olduğu gözleniyor. Bu farklılığın en güçlü açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Denizden gelen nemli hava kıyıdaki dağ yamacında yükselerek yağış bırakır. dağların gerisinde alçalıcı hava hareketi kurutucu etki yapar ve yağış azalır. Bu, kıyı–iç kesim yağış farkının en güçlü nedenidir.

  1. Çözüm: Denizden gelen nemli hava kıyıdaki dağ yamacında yükselerek yağış bırakır. dağların gerisinde alçalıcı hava hareketi kurutucu etki yapar ve yağış azalır. Bu, kıyı–iç kesim yağış farkının en güçlü nedenidir.

Denizden gelen nemli hava kıyıdaki dağ yamacında yükselerek yağış bırakır. dağların gerisinde alçalıcı hava hareketi kurutucu etki yapar ve yağış azalır. Bu, kıyı–iç kesim yağış farkının en güçlü nedenidir.

İklim ve Yer Şekilleri Sık Sorulan Sorular

İklim yer şekillerini nasıl etkiler?

Yağış ve sıcaklık; akarsu, buzul, rüzgâr ve çözünme süreçlerinin gücünü ve yayılışını belirler.

Yer şekilleri iklimi etkileyebilir mi?

Evet. Yükselti, eğim, bakı ve dağların uzanışı sıcaklık, yağış ve hava hareketleri üzerinde etkili olabilir.

Karstik şekiller hangi koşullarda oluşur?

Kolay çözünebilen kalker, jips ve kaya tuzu gibi kayaçların bulunduğu alanlarda suyun çözündürme etkisiyle karstik şekiller gelişir.