Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Coğrafya

12. Sınıf Coğrafya İklim ve Yer Şekilleri Testleri

İklim ve Yer Şekilleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

İklim ve Yer Şekillerini birbirini etkileyen süreçlerle öğren

İklim koşulları, yeryüzünün şekillenmesinde etkili olan dış kuvvetlerin türünü ve çalışma hızını belirler. Yer şekilleri de yükselti, bakı ve deniz etkisi gibi yollarla yerel iklim özelliklerini değiştirebilir.

Bu çalışma; sıcaklık ve yağışın ayrışma, aşındırma ve biriktirme süreçlerine etkisini, akarsu, rüzgâr, buzul ve karstik şekillerin oluşumunu ve yer şekillerinin iklimle ilişkisini anlamana katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İklim elemanlarının dış kuvvetler üzerindeki etkisini açıklar.
  • Akarsu, rüzgâr, buzul ve karstik şekilleri oluşum süreçleriyle eşleştirir.
  • Yer şekillerinin sıcaklık ve yağış dağılışına etkisini yorumlar.
  • Harita ve görsellerden iklim-yer şekli ilişkisi çıkarır.

Sık karıştırılan noktalar

Bir yer şeklinin yalnızca tek bir nedenle oluştuğunu düşünmek yanlıştır. Kayaç yapısı, eğim, iklim, bitki örtüsü ve zaman birlikte değerlendirilmelidir.

Verimli çalışma yolu

Şekli gördüğünde önce hangi dış kuvvetin etkili olduğunu belirle. Ardından iklim koşullarını, kayaç yapısını ve oluşum sürecini kontrol ederek seçeneği değerlendir. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

11. Test

12. Sınıf Coğrafya İklim ve Yer Şekilleri Testleri

İklim ve Yer Şekilleri konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki yer şekli–iklim etkileşimi örneklerinden hangisi, yer şekillerinin iklimi belirleyici etkisine en doğrudan kanıttır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini iç kesimlere sokmayarak orografik yağışı kıyıda artırır, iç kesimleri kuraklaştırır. Bu, doğrudan yer şeklinin iklimi belirlemesidir. B ve D iklimi belirleyen genel faktörlerdir, C ise daha çok iklimin yükseltiye bağlı sonucudur.

  1. Çözüm: Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini iç kesimlere sokmayarak orografik yağışı kıyıda artırır, iç kesimleri kuraklaştırır. Bu, doğrudan yer şeklinin iklimi belirlemesidir. B ve D iklimi belirleyen genel faktörlerdir, C ise daha çok iklimin yükseltiye bağlı sonucudur.

Kıyıya paralel uzanan dağlar deniz etkisini iç kesimlere sokmayarak orografik yağışı kıyıda artırır, iç kesimleri kuraklaştırır. Bu, doğrudan yer şeklinin iklimi belirlemesidir. B ve D iklimi belirleyen genel faktörlerdir, C ise daha çok iklimin yükseltiye bağlı sonucudur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı enlem kuşağında yer alan iki istasyondan X’in yıllık sıcaklık farkı küçük, yıllık yağışı yüksek; Y’nin yıllık sıcaklık farkı büyük, yıllık yağışı düşük olsun. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Denizellik yıllık sıcaklık farkını azaltır ve nem/yağışı artırır; karasallık ise tersini yapar. Bu nedenle X daha denizel, Y daha karasal koşullardadır. Yükselti ve yamaç konumu bu verilerle kesin çıkarılamaz.

  1. Çözüm: Denizellik yıllık sıcaklık farkını azaltır ve nem/yağışı artırır; karasallık ise tersini yapar. Bu nedenle X daha denizel, Y daha karasal koşullardadır. Yükselti ve yamaç konumu bu verilerle kesin çıkarılamaz.

Denizellik yıllık sıcaklık farkını azaltır ve nem/yağışı artırır; karasallık ise tersini yapar. Bu nedenle X daha denizel, Y daha karasal koşullardadır. Yükselti ve yamaç konumu bu verilerle kesin çıkarılamaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir dağ sırasının rüzgâr üstü yamacında 1500 m’de ölçülen sıcaklık 10°C’dir. Aynı anda rüzgâr altı yamacında deniz seviyesinde (0 m) beklenen sıcaklık yaklaşık kaç °C olur? (Nemli adyabatik düşüm: 0,5°C/100 m; kuru adyabatik artış: 1°C/100 m)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hava rüzgâr üstünde 1500 m’ye çıkarken 0,5°C/100 m ile 7,5°C soğur; tepe/başlangıç eşdeğeri 17,5°C olur. Rüzgâr altına inerken 1°C/100 m ile 15°C ısınır. 17,5 + 15 = 32,5 değil; çünkü verilen 10°C zaten 1500 m’deki değerdir: 10 + 15 = 25°C.

  1. Çözüm: Hava rüzgâr üstünde 1500 m’ye çıkarken 0,5°C/100 m ile 7,5°C soğur; tepe/başlangıç eşdeğeri 17,5°C olur. Rüzgâr altına inerken 1°C/100 m ile 15°C ısınır. 17,5 + 15 = 32,5 değil; çünkü verilen 10°C zaten 1500 m’deki değerdir: 10 + 15 = 25°C.

Hava rüzgâr üstünde 1500 m’ye çıkarken 0,5°C/100 m ile 7,5°C soğur; tepe/başlangıç eşdeğeri 17,5°C olur. Rüzgâr altına inerken 1°C/100 m ile 15°C ısınır. 17,5 + 15 = 32,5 değil; çünkü verilen 10°C zaten 1500 m’deki değerdir: 10 + 15 = 25°C.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iklim–yer şekli eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İnversiyonda vadi tabanında soğuk hava birikir ve taban daha soğuk olur; sıcaklık yükseğe doğru artar. Seçenekte tabanda sıcaklığın arttığı söylenerek ters ifade verilmiştir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

  1. Çözüm: İnversiyonda vadi tabanında soğuk hava birikir ve taban daha soğuk olur; sıcaklık yükseğe doğru artar. Seçenekte tabanda sıcaklığın arttığı söylenerek ters ifade verilmiştir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

İnversiyonda vadi tabanında soğuk hava birikir ve taban daha soğuk olur; sıcaklık yükseğe doğru artar. Seçenekte tabanda sıcaklığın arttığı söylenerek ters ifade verilmiştir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kıyı kentinde yıllık yağış fazladır; hemen gerisindeki iç havzada ise yazlar daha sıcak, kışlar daha soğuk ve yağış belirgin biçimde azdır. Bu durumun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kıyıya paralel dağlar denizel havanın içeri ilerlemesini engeller; kıyıda orografik yağış artarken iç havzada karasallık ve kuraklık belirginleşir. Enlem kısa mesafede bu kadar fark yaratmaz. D yıl boyu kesin bir basınç düzeni olarak doğru değildir.

  1. Çözüm: Kıyıya paralel dağlar denizel havanın içeri ilerlemesini engeller; kıyıda orografik yağış artarken iç havzada karasallık ve kuraklık belirginleşir. Enlem kısa mesafede bu kadar fark yaratmaz. D yıl boyu kesin bir basınç düzeni olarak doğru değildir.

Kıyıya paralel dağlar denizel havanın içeri ilerlemesini engeller; kıyıda orografik yağış artarken iç havzada karasallık ve kuraklık belirginleşir. Enlem kısa mesafede bu kadar fark yaratmaz. D yıl boyu kesin bir basınç düzeni olarak doğru değildir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Türkiye’de yaz kuraklığının en belirgin olduğu bir kıyı kuşağında, kıyı ile iç kesimler arasında kısa mesafede bitki örtüsünün makiden iğne yapraklı ormana ve ardından bozkıra dönüşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

dağların kıyıya paralel uzanması, nemli havanın yamaçta yükselip yağış bırakmasına ve iç kesimlerin yağış gölgesinde kalmasına yol açar. Yükselti arttıkça sıcaklık düşer, bitki kuşakları hızla değişir.

  1. Çözüm: dağların kıyıya paralel uzanması, nemli havanın yamaçta yükselip yağış bırakmasına ve iç kesimlerin yağış gölgesinde kalmasına yol açar. Yükselti arttıkça sıcaklık düşer, bitki kuşakları hızla değişir.

dağların kıyıya paralel uzanması, nemli havanın yamaçta yükselip yağış bırakmasına ve iç kesimlerin yağış gölgesinde kalmasına yol açar. Yükselti arttıkça sıcaklık düşer, bitki kuşakları hızla değişir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumu, iklimden çok litoloji (kayaç türü) ve yeraltı sularının kimyasal çözündürme etkisine bağlıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Karstik şekiller, kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçlarda yeraltı sularının çözündürmesiyle oluşur. İklim süreçleri etkili olsa da belirleyici olan kayaç türüdür.

  1. Çözüm: Karstik şekiller, kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçlarda yeraltı sularının çözündürmesiyle oluşur. İklim süreçleri etkili olsa da belirleyici olan kayaç türüdür.

Karstik şekiller, kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçlarda yeraltı sularının çözündürmesiyle oluşur. İklim süreçleri etkili olsa da belirleyici olan kayaç türüdür.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir akarsuyun aşağı çığırında mendereslerin belirginleşmesi ve geniş tabanlı vadi gelişimi için aşağıdakilerden hangisi en uygun koşuldur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aşağı çığırda eğim azalır, taşıma gücü düşer ve birikme artar. Bu durum yanal aşındırmayı güçlendirerek menderesleri belirginleştirir.

  1. Çözüm: Aşağı çığırda eğim azalır, taşıma gücü düşer ve birikme artar. Bu durum yanal aşındırmayı güçlendirerek menderesleri belirginleştirir.

Aşağı çığırda eğim azalır, taşıma gücü düşer ve birikme artar. Bu durum yanal aşındırmayı güçlendirerek menderesleri belirginleştirir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kıyı bölgesinde, deniz seviyesinin göreli olarak yükselmesine bağlı gelişen ve akarsu vadilerinin deniz tarafından basılmasıyla oluşan kıyı tipinin görülmesi için aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Ria tipi kıyılar, deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) ya da karanın alçalmasıyla akarsu vadilerinin deniz tarafından basılmasıyla oluşur. Bu süreç kıyı çizgisini girintili-çıkıntılı hale getirir.

  1. Çözüm: Ria tipi kıyılar, deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) ya da karanın alçalmasıyla akarsu vadilerinin deniz tarafından basılmasıyla oluşur. Bu süreç kıyı çizgisini girintili-çıkıntılı hale getirir.

Ria tipi kıyılar, deniz seviyesinin yükselmesi (transgresyon) ya da karanın alçalmasıyla akarsu vadilerinin deniz tarafından basılmasıyla oluşur. Bu süreç kıyı çizgisini girintili-çıkıntılı hale getirir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, oluşum koşulları dikkate alındığında diğerlerine göre yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Peribacaları, tüf gibi volkanik malzeme üzerinde akarsu/sel suları aşındırması ve farklı dirençteki kayaçların seçici aşınmasıyla oluşur. Buzul aşındırmasıyla oluşmaz.

  1. Çözüm: Peribacaları, tüf gibi volkanik malzeme üzerinde akarsu/sel suları aşındırması ve farklı dirençteki kayaçların seçici aşınmasıyla oluşur. Buzul aşındırmasıyla oluşmaz.

Peribacaları, tüf gibi volkanik malzeme üzerinde akarsu/sel suları aşındırması ve farklı dirençteki kayaçların seçici aşınmasıyla oluşur. Buzul aşındırmasıyla oluşmaz.

İklim ve Yer Şekilleri Sık Sorulan Sorular

İklim yer şekillerini nasıl etkiler?

Yağış ve sıcaklık; akarsu, buzul, rüzgâr ve çözünme süreçlerinin gücünü ve yayılışını belirler.

Yer şekilleri iklimi etkileyebilir mi?

Evet. Yükselti, eğim, bakı ve dağların uzanışı sıcaklık, yağış ve hava hareketleri üzerinde etkili olabilir.

Karstik şekiller hangi koşullarda oluşur?

Kolay çözünebilen kalker, jips ve kaya tuzu gibi kayaçların bulunduğu alanlarda suyun çözündürme etkisiyle karstik şekiller gelişir.