12. Sınıf Biyoloji

12. Sınıf Biyoloji Populasyon Ekolojisi Testleri

Popülasyon Ekolojisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Popülasyon Ekolojisini büyüme ve taşıma kapasitesiyle öğren

Popülasyon ekolojisi, aynı türün belirli bir alanda yaşayan bireylerinin sayısını, dağılışını ve zaman içindeki değişimini inceler. Doğum, ölüm, göç ve çevre koşulları popülasyon büyüklüğünü birlikte belirler.

Bu çalışma; popülasyon yoğunluğunu, büyüme eğrilerini, taşıma kapasitesini, yaş piramitlerini ve çevresel direnç faktörlerini grafikler üzerinden yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Popülasyon büyüklüğü ve yoğunluğu arasındaki farkı açıklar.
  • Doğum, ölüm, içe göç ve dışa göçün popülasyona etkisini hesaplar.
  • Üstel ve lojistik büyüme eğrilerini karşılaştırır.
  • Taşıma kapasitesi ve çevresel direncin sonuçlarını yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Popülasyon büyüklüğü ile yoğunluğunu aynı kavram sanmak yanıltıcıdır. Büyüklük toplam birey sayısını, yoğunluk ise birim alandaki birey sayısını gösterir.

Verimli çalışma yolu

Grafiklerde önce yatay ve dikey eksenleri oku. Sonra büyüme hızını, taşıma kapasitesini ve değişime neden olan doğum-ölüm-göç faktörlerini belirle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

11. Test

12. Sınıf Biyoloji Populasyon Ekolojisi Testleri

Popülasyon Ekolojisi konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda markala-yakala yöntemi uygulanıyor. İlk yakalamada 50 birey yakalanıp işaretlenip bırakılıyor. İkinci yakalamada 40 birey yakalanıyor ve bunların 10’u işaretli çıkıyor. Popülasyon büyüklüğünün (N) tahmini kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lincoln-Petersen tahmini: N ≈ (M·C)/R. M=50, C=40, R=10 olduğundan N ≈ (50·40)/10 = 200. Doğru seçenek C’dir.

  1. Çözüm: Lincoln-Petersen tahmini: N ≈ (M·C)/R. M=50, C=40, R=10 olduğundan N ≈ (50·40)/10 = 200. Doğru seçenek C’dir.

Lincoln-Petersen tahmini: N ≈ (M·C)/R. M=50, C=40, R=10 olduğundan N ≈ (50·40)/10 = 200. Doğru seçenek C’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir adada yaşayan tavşan popülasyonunun lojistik büyümesi N=600 iken en hızlı artış gösteriyor. Aynı popülasyonda N=200 iken kişi başına büyüme hızı (r) 0,6; N=1000 iken r 0,2 ölçülüyor. Buna göre taşıma kapasitesi (K) ve N=200’den N=1000’e çıkarken büyümenin yavaşlama nedeni için en doğru çıkarım hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Lojistik büyümede maksimum artış N=K/2’de olur; N=600 ise K≈1200’dür. N arttıkça kaynaklar sınırlanır ve çevre direnci yükselir, kişi başına büyüme hızı düşer.

  1. Çözüm: Lojistik büyümede maksimum artış N=K/2’de olur; N=600 ise K≈1200’dür. N arttıkça kaynaklar sınırlanır ve çevre direnci yükselir, kişi başına büyüme hızı düşer.

Lojistik büyümede maksimum artış N=K/2’de olur; N=600 ise K≈1200’dür. N arttıkça kaynaklar sınırlanır ve çevre direnci yükselir, kişi başına büyüme hızı düşer.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir balık popülasyonunda doğum sayısı b(N)=0,8N, ölüm sayısı d(N)=0,2N+0,0002N^2 olarak modelleniyor. Popülasyon büyüme hızı dN/dt=b(N)-d(N) olduğuna göre denge (dN/dt=0) popülasyon büyüklüğü kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Denge için 0,8N=0,2N+0,0002N^2 olur. 0,6N=0,0002N^2 ⇒ N=3000 (N≠0) bulunur.

  1. Çözüm: Denge için 0,8N=0,2N+0,0002N^2 olur. 0,6N=0,0002N^2 ⇒ N=3000 (N≠0) bulunur.

Denge için 0,8N=0,2N+0,0002N^2 olur. 0,6N=0,0002N^2 ⇒ N=3000 (N≠0) bulunur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda yaşa özgü doğurganlık (mx) ve hayatta kalma (lx) değerleri şöyledir: x=1 için lx=0,5 mx=0; x=2 için lx=0,25 mx=4; x=3 için lx=0,125 mx=2. Buna göre net üreme oranı (R0=Σ lx·mx) ve popülasyonun uzun vadeli eğilimi için doğru seçenek hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

R0=0,25·4 + 0,125·2 = 1 + 0,25 = 1,25’tir. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

  1. Çözüm: R0=0,25·4 + 0,125·2 = 1 + 0,25 = 1,25’tir. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

R0=0,25·4 + 0,125·2 = 1 + 0,25 = 1,25’tir. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda 100 birey işaretlenip doğaya bırakılıyor. Bir süre sonra yapılan örneklemede 80 birey yakalanıyor ve bunların 20’si işaretli çıkıyor. Lincoln-Petersen yöntemine göre tahmini popülasyon büyüklüğü kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

N ≈ (İlk işaretli sayısı × ikinci örneklem) / ikinci örneklemdeki işaretli sayısıdır. N ≈ (100×80)/20 = 400 bulunur.

  1. Çözüm: N ≈ (İlk işaretli sayısı × ikinci örneklem) / ikinci örneklemdeki işaretli sayısıdır. N ≈ (100×80)/20 = 400 bulunur.

N ≈ (İlk işaretli sayısı × ikinci örneklem) / ikinci örneklemdeki işaretli sayısıdır. N ≈ (100×80)/20 = 400 bulunur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda yoğunluktan bağımsız etki olarak kuraklık, yoğunluğa bağlı etki olarak da bulaşıcı hastalık düşünülüyor. Başlangıçta N=900 olan popülasyonda kuraklık sonrası N=450’ye düşüş gözleniyor. Aynı koşullarda N=300 iken kuraklık sonrası N=150’ye düşüş oluyor. Buna göre kuraklık etkisinin tipi ve hastalığın popülasyon dinamiğine olası etkisi için en doğru ifade hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Her iki durumda da popülasyon yarıya indiği için kuraklık etkisi yoğunluktan bağımsız (oransal) yorumlanır. Bulaşıcı hastalık yoğunluğa bağlıdır; N arttıkça temas artar ve ölüm oranı yükselerek büyümeyi daha fazla sınırlar.

  1. Çözüm: Her iki durumda da popülasyon yarıya indiği için kuraklık etkisi yoğunluktan bağımsız (oransal) yorumlanır. Bulaşıcı hastalık yoğunluğa bağlıdır; N arttıkça temas artar ve ölüm oranı yükselerek büyümeyi daha fazla sınırlar.

Her iki durumda da popülasyon yarıya indiği için kuraklık etkisi yoğunluktan bağımsız (oransal) yorumlanır. Bulaşıcı hastalık yoğunluğa bağlıdır; N arttıkça temas artar ve ölüm oranı yükselerek büyümeyi daha fazla sınırlar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda yaşa bağlı doğurganlık (mx) ve yaşa bağlı hayatta kalma (lx) değerleri aşağıdaki gibidir: Yaş 1: lx=1, mx=0; Yaş 2: lx=0.6, mx=2; Yaş 3: lx=0.3, mx=1. Net üreme gücü (R0) ve buna göre popülasyonun uzun vadeli eğilimi için doğru seçenek hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

R0=Σ(lx·mx)=1·0 + 0.6·2 + 0.3·1=1.5 bulunur. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

  1. Çözüm: R0=Σ(lx·mx)=1·0 + 0.6·2 + 0.3·1=1.5 bulunur. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

R0=Σ(lx·mx)=1·0 + 0.6·2 + 0.3·1=1.5 bulunur. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyon lojistik büyüme gösteriyor ve N=800 iken büyüme hızı (dN/dt) maksimum ölçülüyor. Bu bilgiye göre taşıma kapasitesi (K) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. 800=K/2 olduğundan K=1600 bulunur.

  1. Çözüm: Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. 800=K/2 olduğundan K=1600 bulunur.

Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. 800=K/2 olduğundan K=1600 bulunur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda her bireyin doğum oranı b=0.40, ölüm oranı d=0.25 (birim zamanda) ve göç yoktur. Başlangıçta N0=1000 olan popülasyonun üstel büyüme varsayımıyla 10 birim zaman sonraki yaklaşık büyüklüğünü veren seçenek hangisidir? (e≈2.718)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İçsel artış hızı r=b−d=0.15’tir. N(t)=N0·e^(rt)=1000·e^(1.5)≈1000·4.482≈4482 olur.

  1. Çözüm: İçsel artış hızı r=b−d=0.15’tir. N(t)=N0·e^(rt)=1000·e^(1.5)≈1000·4.482≈4482 olur.

İçsel artış hızı r=b−d=0.15’tir. N(t)=N0·e^(rt)=1000·e^(1.5)≈1000·4.482≈4482 olur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda üreme öncesi birey sayısı 500, üreme çağındaki birey sayısı 200, üreme sonrası birey sayısı 300’dür. Bu popülasyonun büyüme potansiyeliyle ilgili en doğru yorum hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Üreme öncesi bireylerin oranının yüksek olması, yakın gelecekte üreme çağındaki birey sayısının artacağına işaret eder. Bu da popülasyonun artma potansiyelini yükseltir.

  1. Çözüm: Üreme öncesi bireylerin oranının yüksek olması, yakın gelecekte üreme çağındaki birey sayısının artacağına işaret eder. Bu da popülasyonun artma potansiyelini yükseltir.

Üreme öncesi bireylerin oranının yüksek olması, yakın gelecekte üreme çağındaki birey sayısının artacağına işaret eder. Bu da popülasyonun artma potansiyelini yükseltir.

Popülasyon Ekolojisi Sık Sorulan Sorular

Taşıma kapasitesi nedir?

Bir ortamın kaynakları ve koşullarıyla uzun süre destekleyebileceği en yüksek popülasyon büyüklüğüdür.

Popülasyon büyümesini hangi faktörler etkiler?

Doğum, ölüm, içe göç, dışa göç, besin, su, alan, iklim, hastalık ve avcılar popülasyonu etkiler.

Lojistik büyüme eğrisi neden yavaşlar?

Popülasyon çevrenin taşıma kapasitesine yaklaştıkça kaynaklar sınırlanır ve çevresel direnç artar.