Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Biyoloji

12. Sınıf Biyoloji Populasyon Ekolojisi Testleri

Popülasyon Ekolojisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Popülasyon Ekolojisini büyüme ve taşıma kapasitesiyle öğren

Popülasyon ekolojisi, aynı türün belirli bir alanda yaşayan bireylerinin sayısını, dağılışını ve zaman içindeki değişimini inceler. Doğum, ölüm, göç ve çevre koşulları popülasyon büyüklüğünü birlikte belirler.

Bu çalışma; popülasyon yoğunluğunu, büyüme eğrilerini, taşıma kapasitesini, yaş piramitlerini ve çevresel direnç faktörlerini grafikler üzerinden yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Popülasyon büyüklüğü ve yoğunluğu arasındaki farkı açıklar.
  • Doğum, ölüm, içe göç ve dışa göçün popülasyona etkisini hesaplar.
  • Üstel ve lojistik büyüme eğrilerini karşılaştırır.
  • Taşıma kapasitesi ve çevresel direncin sonuçlarını yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Popülasyon büyüklüğü ile yoğunluğunu aynı kavram sanmak yanıltıcıdır. Büyüklük toplam birey sayısını, yoğunluk ise birim alandaki birey sayısını gösterir.

Verimli çalışma yolu

Grafiklerde önce yatay ve dikey eksenleri oku. Sonra büyüme hızını, taşıma kapasitesini ve değişime neden olan doğum-ölüm-göç faktörlerini belirle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

10. Test

12. Sınıf Biyoloji Populasyon Ekolojisi Testleri

Popülasyon Ekolojisi konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda bireylerin mekânsal dağılımı incelendiğinde, belirli bölgelerde yoğun kümeler oluştuğu; kaynakların (besin/su) yamalı (patchy) dağıldığı ve bireylerin sosyal davranışla bir arada bulunduğu belirleniyor. Bu popülasyonun dağılım tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kaynakların yamalı dağılımı ve sosyal davranış bireylerin belirli alanlarda toplanmasına yol açar. Bu, kümeli (clumped) dağılımın tipik nedenidir.

  1. Çözüm: Kaynakların yamalı dağılımı ve sosyal davranış bireylerin belirli alanlarda toplanmasına yol açar. Bu, kümeli (clumped) dağılımın tipik nedenidir.

Kaynakların yamalı dağılımı ve sosyal davranış bireylerin belirli alanlarda toplanmasına yol açar. Bu, kümeli (clumped) dağılımın tipik nedenidir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda yaşa özgü doğurganlık (mx) değerleri 0–4 yaş aralığında sırasıyla: 0, 0, 2, 2, 1; aynı yaşlarda hayatta kalma oranı (lx) sırasıyla: 1, 0,8, 0,6, 0,4, 0,2’dir. Bu popülasyon için net üreme gücü (R0=Σlx·mx) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

R0=1·0 + 0,8·0 + 0,6·2 + 0,4·2 + 0,2·1 = 0 + 0 + 1,2 + 0,8 + 0,2 = 2,4. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

  1. Çözüm: R0=1·0 + 0,8·0 + 0,6·2 + 0,4·2 + 0,2·1 = 0 + 0 + 1,2 + 0,8 + 0,2 = 2,4. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

R0=1·0 + 0,8·0 + 0,6·2 + 0,4·2 + 0,2·1 = 0 + 0 + 1,2 + 0,8 + 0,2 = 2,4. R0>1 olduğundan popülasyon artma eğilimindedir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Lojistik büyüme gösteren bir popülasyonda taşıma kapasitesi K=1000’dir. Bir anda N=800 iken büyüme hızı dN/dt=80 ölçülüyor. Bu koşullarda içsel artış oranı r yaklaşık kaçtır? (dN/dt = rN(1−N/K))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

80 = r·800·(1−0,8)= r·800·0,2 = 160r. Buradan r=0,5 değil, r=80/160=0,25 bulunur.

  1. Çözüm: 80 = r·800·(1−0,8)= r·800·0,2 = 160r. Buradan r=0,5 değil, r=80/160=0,25 bulunur.

80 = r·800·(1−0,8)= r·800·0,2 = 160r. Buradan r=0,5 değil, r=80/160=0,25 bulunur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyon iki alt popülasyondan oluşmaktadır: I. alt popülasyonda 500 bireyden 20’si heterozigot (Aa), II. alt popülasyonda 500 bireyden 180’i heterozigottur. Alt popülasyonlar karışmadan önce toplam heterozigot sayısı 200’dür. Alt popülasyonlar tamamen karışıp tek panmiktik popülasyon oluşturduğunda, Wahlund etkisine göre heterozigot birey sayısının nasıl değişmesi beklenir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Alt popülasyonların allel frekansları farklıysa, birleşik örneklemde gözlenen heterozigotluk Hardy–Weinberg’e göre beklenenden düşük olur (Wahlund etkisi). Bu nedenle heterozigot sayısının azalması beklenir.

  1. Çözüm: Alt popülasyonların allel frekansları farklıysa, birleşik örneklemde gözlenen heterozigotluk Hardy–Weinberg’e göre beklenenden düşük olur (Wahlund etkisi). Bu nedenle heterozigot sayısının azalması beklenir.

Alt popülasyonların allel frekansları farklıysa, birleşik örneklemde gözlenen heterozigotluk Hardy–Weinberg’e göre beklenenden düşük olur (Wahlund etkisi). Bu nedenle heterozigot sayısının azalması beklenir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

İki tür arasında rekabet deneyinde, Tür X tek başına yetiştirildiğinde K=1200’e ulaşırken; Tür Y tek başına yetiştirildiğinde K=900’e ulaşmaktadır. Birlikte yetiştirildiklerinde uzun vadede yalnızca Tür Y kalıcı oluyor ve Tür X yok oluyor. Aşağıdaki yorumlardan hangisi bu sonuca en uygun açıklamadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Rekabetçi dışlama ilkesine göre aynı sınırlayıcı kaynağı kullanan türlerden biri üstün gelip diğerini eleyebilir. Tür Y’nin kaynak kullanım etkinliği daha yüksek olduğundan Tür X zamanla yok olur.

  1. Çözüm: Rekabetçi dışlama ilkesine göre aynı sınırlayıcı kaynağı kullanan türlerden biri üstün gelip diğerini eleyebilir. Tür Y’nin kaynak kullanım etkinliği daha yüksek olduğundan Tür X zamanla yok olur.

Rekabetçi dışlama ilkesine göre aynı sınırlayıcı kaynağı kullanan türlerden biri üstün gelip diğerini eleyebilir. Tür Y’nin kaynak kullanım etkinliği daha yüksek olduğundan Tür X zamanla yok olur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda doğum oranı b=0,35; ölüm oranı d=0,15; birey başına göç alma oranı i=0,05; birey başına göç verme oranı e=0,10 (zaman birimi başına) olarak ölçülüyor. Çevresel direnç ihmal edilirse, popülasyonun anlık kişi başı büyüme oranı (r_net) kaçtır? (r_net = (b−d) + (i−e))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

r_net=(0,35−0,15)+(0,05−0,10)=0,20−0,05=0,15 değil, 0,15? Hayır: 0,20−0,05=0,15. Doğru seçenek 0,15’tir.

  1. Çözüm: r_net=(0,35−0,15)+(0,05−0,10)=0,20−0,05=0,15 değil, 0,15? Hayır: 0,20−0,05=0,15. Doğru seçenek 0,15’tir.

r_net=(0,35−0,15)+(0,05−0,10)=0,20−0,05=0,15 değil, 0,15? Hayır: 0,20−0,05=0,15. Doğru seçenek 0,15’tir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda başlangıçta 100 birey vardır. Bir yıl boyunca doğum sayısı 40, ölüm sayısı 10, içe göç 5, dışa göç 25 olarak ölçülmüştür. Yıl sonunda popülasyon büyüme hızı (r) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Net artış = (doğum + içe göç) − (ölüm + dışa göç) = (40+5)−(10+25)=10’dur. Yıl sonu N=110 olur. r = ΔN/N0 = 10/100 = 0,20.

  1. Çözüm: Net artış = (doğum + içe göç) − (ölüm + dışa göç) = (40+5)−(10+25)=10’dur. Yıl sonu N=110 olur. r = ΔN/N0 = 10/100 = 0,20.

Net artış = (doğum + içe göç) − (ölüm + dışa göç) = (40+5)−(10+25)=10’dur. Yıl sonu N=110 olur. r = ΔN/N0 = 10/100 = 0,20.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda lojistik büyüme geçerlidir ve taşıma kapasitesi K=800’dür. N=200 iken dN/dt=60, N=400 iken dN/dt=80 ölçülüyor. Bu popülasyon için içsel büyüme hızı (r) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Lojistikte dN/dt = rN(1−N/K). N=400 için 80 = r·400·(1−0,5)= r·200 ⇒ r=0,40 gibi görünse de N=200 için 60 = r·200·(1−0,25)= r·150 ⇒ r=0,40 çıkar; iki ölçümle tutarlı r=0,40’tır. Seçeneklerde bu değer C’dir.

  1. Çözüm: Lojistikte dN/dt = rN(1−N/K). N=400 için 80 = r·400·(1−0,5)= r·200 ⇒ r=0,40 gibi görünse de N=200 için 60 = r·200·(1−0,25)= r·150 ⇒ r=0,40 çıkar; iki ölçümle tutarlı r=0,40’tır. Seçeneklerde bu değer C’dir.

Lojistikte dN/dt = rN(1−N/K). N=400 için 80 = r·400·(1−0,5)= r·200 ⇒ r=0,40 gibi görünse de N=200 için 60 = r·200·(1−0,25)= r·150 ⇒ r=0,40 çıkar; iki ölçümle tutarlı r=0,40’tır. Seçeneklerde bu değer C’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda lojistik büyüme geçerlidir (dN/dt = rN(1−N/K)). K=1000 ve r=0,6 iken büyüme hızının (dN/dt) en büyük olduğu popülasyon büyüklüğü ve bu maksimum büyüme hızı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. N=500 için dN/dt = 0,6·500·(1−0,5)=0,6·250=150. Bu nedenle doğru seçenek C113’dir.

  1. Çözüm: Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. N=500 için dN/dt = 0,6·500·(1−0,5)=0,6·250=150. Bu nedenle doğru seçenek C113’dir.

Lojistik büyümede büyüme hızı N=K/2 iken maksimumdur. N=500 için dN/dt = 0,6·500·(1−0,5)=0,6·250=150. Bu nedenle doğru seçenek C116’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir popülasyonda yaşa özgü üreme (mx) ve yaşama olasılığı (lx) değerleri şöyledir: Yaş 1: lx=1, mx=0; Yaş 2: lx=0,5, mx=4; Yaş 3: lx=0,25, mx=2. Net üreme katsayısı (R0) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

R0 = Σ(lx·mx) = 1·0 + 0,5·4 + 0,25·2. Bu toplam 2 + 0,5 = 2,5 eder. Dolayısıyla doğru cevap D80’dir.

  1. Çözüm: R0 = Σ(lx·mx) = 1·0 + 0,5·4 + 0,25·2. Bu toplam 2 + 0,5 = 2,5 eder. Dolayısıyla doğru cevap D80’dir.

R0 = Σ(lx·mx) = 1·0 + 0,5·4 + 0,25·2. Bu toplam 2 + 0,5 = 2,5 eder. Dolayısıyla doğru cevap D83’dir.

Popülasyon Ekolojisi Sık Sorulan Sorular

Taşıma kapasitesi nedir?

Bir ortamın kaynakları ve koşullarıyla uzun süre destekleyebileceği en yüksek popülasyon büyüklüğüdür.

Popülasyon büyümesini hangi faktörler etkiler?

Doğum, ölüm, içe göç, dışa göç, besin, su, alan, iklim, hastalık ve avcılar popülasyonu etkiler.

Lojistik büyüme eğrisi neden yavaşlar?

Popülasyon çevrenin taşıma kapasitesine yaklaştıkça kaynaklar sınırlanır ve çevresel direnç artar.