Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Metinlerin Sınıflandırılması Testleri

Metinlerin Sınıflandırılması konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Metinlerin Sınıflandırılmasını anlatım amacıyla öğren

Metinlerin sınıflandırılması, bir yazının hangi amaçla oluşturulduğunu ve hangi anlatım düzenine sahip olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Edebî ve öğretici metin ayrımı, tür sorularında doğru sonuca ulaşmanın temelidir.

Bu çalışma; olay, düşünce ve kişisel hayat çevresinde oluşan metinleri ayırt etmene, edebî türlerin yapı özelliklerini karşılaştırmana ve bir parçanın anlatım amacını belirlemene katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Edebî ve öğretici metinlerin temel özelliklerini karşılaştırır.
  • Olay, düşünce ve kişisel hayat çevresinde oluşan türleri ayırt eder.
  • Metnin yazılış amacı ile anlatım biçimi arasındaki ilişkiyi kurar.
  • Bir parçadan hareketle tür ve yapı özellikleri hakkında çıkarım yapar.

Sık karıştırılan noktalar

Bir metnin konusuyla türünü aynı şey sanmak yanıltıcıdır. Aynı konu farklı türlerde işlenebilir; türü belirlerken anlatım amacı, yapı, dil ve gerçeklik ilişkisine bakılmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Parçayı okurken önce “Bu metin hangi amaçla yazılmış?” sorusunu sor. Ardından olay örgüsü, bilgi verme, kişisel duygu veya düşünce aktarımı gibi ipuçlarını belirle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

9. Test

12. Sınıf Edebiyat Metinlerin Sınıflandırılması Testleri

Metinlerin Sınıflandırılması konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metinlerden hangisi "olay yazısı" kapsamında değerlendirilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Olay yazıları (hikâye/roman) olay örgüsü, kişi, yer ve zaman unsurlarıyla kurmaca bir anlatı oluşturur. seçeneğiD104 bu yapı taşlarını açıkça içerir.

  1. Çözüm: Olay yazıları (hikâye/roman) olay örgüsü, kişi, yer ve zaman unsurlarıyla kurmaca bir anlatı oluşturur. seçeneğiD104 bu yapı taşlarını açıkça içerir.

Olay yazıları (hikâye/roman) olay örgüsü, kişi, yer ve zaman unsurlarıyla kurmaca bir anlatı oluşturur. seçeneğiD107 bu yapı taşlarını açıkça içerir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi "şiir"in sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Şiir; nazım birimi, ölçü-uyak ve tema gibi ölçütlerle sınıflandırılır. Olay örgüsünün çatışma basamakları anlatmaya bağlı metinlerin ölçütüdür.

  1. Çözüm: Şiir; nazım birimi, ölçü-uyak ve tema gibi ölçütlerle sınıflandırılır. Olay örgüsünün çatışma basamakları anlatmaya bağlı metinlerin ölçütüdür.

Şiir; nazım birimi, ölçü-uyak ve tema gibi ölçütlerle sınıflandırılır. Olay örgüsünün çatışma basamakları anlatmaya bağlı metinlerin ölçütüdür.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “öğretici metin” içinde yer alan ve temel amacı bir konuda görüş bildirmek, kanıtlarla savunmak olan türe örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

seçeneğiB bir savı ortaya koyup gerekçelerle desteklediği için öğretici metinlerdeki “makale/deneme türü tartışmacı anlatım” örneğidir. Diğerleri sırasıyla öyküleyici, şiirsel ve masalsı anlatımdır.

  1. Çözüm: seçeneğiB bir savı ortaya koyup gerekçelerle desteklediği için öğretici metinlerdeki “makale/deneme türü tartışmacı anlatım” örneğidir. Diğerleri sırasıyla öyküleyici, şiirsel ve masalsı anlatımdır.

seçeneğiB3 bir savı ortaya koyup gerekçelerle desteklediği için öğretici metinlerdeki “makale/deneme türü tartışmacı anlatım” örneğidir. Diğerleri sırasıyla öyküleyici, şiirsel ve masalsı anlatımdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metinlerden hangisi, “sanatsal (edebî) metin” ile “öğretici metin” ayrımında açık biçimde öğretici metin özellikleri gösterir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

seçeneğiC kavram tanımları ve açıklamalarla bilgi verme amacı taşır; öğretici metindir. B, C ve D’de estetik kaygı ve kurmaca/şiirsellik baskındır.

  1. Çözüm: seçeneğiC kavram tanımları ve açıklamalarla bilgi verme amacı taşır; öğretici metindir. B, C ve D’de estetik kaygı ve kurmaca/şiirsellik baskındır.

seçeneğiC3 kavram tanımları ve açıklamalarla bilgi verme amacı taşır; öğretici metindir. B, C ve D’de estetik kaygı ve kurmaca/şiirsellik baskındır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “sözlü anlatım ürünleri” içinde değerlendirilen bir türe (destan/efsane/masal vb.) ait belirgin bir ipucu taşır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

A’da “yaşlılar anlatır, söylenir” gibi kalıp ifadeler ve olağanüstülük, efsane/anonim sözlü ürün niteliğini gösterir. B günlük, C eleştiri-inceleme, D yönerge niteliğindedir.

  1. Çözüm: A’da “yaşlılar anlatır, söylenir” gibi kalıp ifadeler ve olağanüstülük, efsane/anonim sözlü ürün niteliğini gösterir. B günlük, C eleştiri-inceleme, D yönerge niteliğindedir.

A’da “yaşlılar anlatır, söylenir” gibi kalıp ifadeler ve olağanüstülük, efsane/anonim sözlü ürün niteliğini gösterir. B günlük, C eleştiri-inceleme, D yönerge niteliğindedir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metinlerden hangisi, “anlatmaya bağlı edebî metin” sınıfına girer?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

B’de olay, kişi, zaman-mekân ve anlatıcı unsurlarıyla kurmaca bir anlatı vardır; anlatmaya bağlı edebî metindir (öykü/roman). A ve D öğretici; C ise coşku ve imgeye dayalı şiirsel metindir.

  1. Çözüm: B’de olay, kişi, zaman-mekân ve anlatıcı unsurlarıyla kurmaca bir anlatı vardır; anlatmaya bağlı edebî metindir (öykü/roman). A ve D öğretici; C ise coşku ve imgeye dayalı şiirsel metindir.

B’de olay, kişi, zaman-mekân ve anlatıcı unsurlarıyla kurmaca bir anlatı vardır; anlatmaya bağlı edebî metindir (öykü/roman). A ve D öğretici; C ise coşku ve imgeye dayalı şiirsel metindir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “göstermeye bağlı (dramatik) metin” olarak sınıflandırılmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

A’da kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşmalar doğrudan verilmiştir; bu, tiyatro/dramatik metin özelliğidir. B anlatı, C şiirsel söyleyiş, D ise öğretici metindir.

  1. Çözüm: A’da kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşmalar doğrudan verilmiştir; bu, tiyatro/dramatik metin özelliğidir. B anlatı, C şiirsel söyleyiş, D ise öğretici metindir.

A’da kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşmalar doğrudan verilmiştir; bu, tiyatro/dramatik metin özelliğidir. B anlatı, C şiirsel söyleyiş, D ise öğretici metindir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, metinlerin sınıflandırılmasında "öğretici (bilgilendirici) metin" grubuna ait olduğu hâlde anlatımında "öyküleyici" anlatım biçiminden belirgin biçimde yararlanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C seçeneği bir rapor/deney gözlemi niteliğinde öğretici metindir. Ancak süreç, olay akışı ve yapılan işlemler adım adım anlatıldığı için öyküleyici anlatımdan yararlanır. Diğerleri ya doğrudan öyküleyici/şiirsel ya da açıklayıcıdır.

  1. Çözüm: C seçeneği bir rapor/deney gözlemi niteliğinde öğretici metindir. Ancak süreç, olay akışı ve yapılan işlemler adım adım anlatıldığı için öyküleyici anlatımdan yararlanır. Diğerleri ya doğrudan öyküleyici/şiirsel ya da açıklayıcıdır.

C seçeneği bir rapor/deney gözlemi niteliğinde öğretici metindir. Ancak süreç, olay akışı ve yapılan işlemler adım adım anlatıldığı için öyküleyici anlatımdan yararlanır. Diğerleri ya doğrudan öyküleyici/şiirsel ya da açıklayıcıdır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi "sanatsal (edebî) metin" ile "öğretici metin" ayrımında belirleyici bir ölçüt olup, metin türleri sınıflandırmasında doğrudan kullanılır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Sanatsal metinler estetik amaçla, çağrışım ve imge gücü yüksek bir dille kurulur. Uzunluk, olay örgüsü ya da anlatıcı türü tek başına sınıflandırıcı ölçüt değildir. Bu yüzden doğru seçenek D175’dir.

  1. Çözüm: Sanatsal metinler estetik amaçla, çağrışım ve imge gücü yüksek bir dille kurulur. Uzunluk, olay örgüsü ya da anlatıcı türü tek başına sınıflandırıcı ölçüt değildir. Bu yüzden doğru seçenek D175’dir.

Sanatsal metinler estetik amaçla, çağrışım ve imge gücü yüksek bir dille kurulur. Uzunluk, olay örgüsü ya da anlatıcı türü tek başına sınıflandırıcı ölçüt değildir. Bu yüzden doğru seçenek D178’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin türü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Masal, olağanüstü ögelerle kurulan, kurmaca ve sanatsal nitelikli bir anlatı türüdür. Bu nedenle öğretici metin sınıfına girmez. Diğerleri genel kabulde öğretici metinler içinde değerlendirilir.

  1. Çözüm: Masal, olağanüstü ögelerle kurulan, kurmaca ve sanatsal nitelikli bir anlatı türüdür. Bu nedenle öğretici metin sınıfına girmez. Diğerleri genel kabulde öğretici metinler içinde değerlendirilir.

Masal, olağanüstü ögelerle kurulan, kurmaca ve sanatsal nitelikli bir anlatı türüdür. Bu nedenle öğretici metin sınıfına girmez. Diğerleri genel kabulde öğretici metinler içinde değerlendirilir.

Metinlerin Sınıflandırılması Sık Sorulan Sorular

Edebî metin ile öğretici metin arasındaki fark nedir?

Edebî metin estetik ve çağrışımlı anlatımı öne çıkarır; öğretici metin bilgi verme, açıklama veya düşünceyi kanıtlama amacına yönelir.

Metin türü belirlenirken neye bakılır?

Yazılış amacı, anlatım biçimi ve metnin gerçeklikle kurduğu ilişki birlikte değerlendirilmelidir.

Aynı konu farklı metin türlerinde işlenebilir mi?

Evet. Bir tarihî olay roman, anı, makale veya biyografi biçiminde farklı amaçlarla anlatılabilir.