Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Metinlerin Sınıflandırılması Testleri

Metinlerin Sınıflandırılması konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Metinlerin Sınıflandırılmasını anlatım amacıyla öğren

Metinlerin sınıflandırılması, bir yazının hangi amaçla oluşturulduğunu ve hangi anlatım düzenine sahip olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Edebî ve öğretici metin ayrımı, tür sorularında doğru sonuca ulaşmanın temelidir.

Bu çalışma; olay, düşünce ve kişisel hayat çevresinde oluşan metinleri ayırt etmene, edebî türlerin yapı özelliklerini karşılaştırmana ve bir parçanın anlatım amacını belirlemene katkı sağlar.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Edebî ve öğretici metinlerin temel özelliklerini karşılaştırır.
  • Olay, düşünce ve kişisel hayat çevresinde oluşan türleri ayırt eder.
  • Metnin yazılış amacı ile anlatım biçimi arasındaki ilişkiyi kurar.
  • Bir parçadan hareketle tür ve yapı özellikleri hakkında çıkarım yapar.

Sık karıştırılan noktalar

Bir metnin konusuyla türünü aynı şey sanmak yanıltıcıdır. Aynı konu farklı türlerde işlenebilir; türü belirlerken anlatım amacı, yapı, dil ve gerçeklik ilişkisine bakılmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Parçayı okurken önce “Bu metin hangi amaçla yazılmış?” sorusunu sor. Ardından olay örgüsü, bilgi verme, kişisel duygu veya düşünce aktarımı gibi ipuçlarını belirle. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

12. Test

12. Sınıf Edebiyat Metinlerin Sınıflandırılması Testleri

Metinlerin Sınıflandırılması konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi "anlatmaya bağlı (olay çevresinde gelişen)" bir metin olarak sınıflandırılmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

B’de kişi, zaman-mekân izleri ve bir olay akışı (istasyon, trenin gecikmesi, adamın gelişi) vardır. Diğerleri sırasıyla öğretici, düşünce yazısı ve şiirsel söyleyiştir.

  1. Çözüm: B’de kişi, zaman-mekân izleri ve bir olay akışı (istasyon, trenin gecikmesi, adamın gelişi) vardır. Diğerleri sırasıyla öğretici, düşünce yazısı ve şiirsel söyleyiştir.

B’de kişi, zaman-mekân izleri ve bir olay akışı (istasyon, trenin gecikmesi, adamın gelişi) vardır. Diğerleri sırasıyla öğretici, düşünce yazısı ve şiirsel söyleyiştir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi metinlerin sınıflandırılması bakımından yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Fabl; olay örgüsü ve kişileştirme ile ilerleyen anlatmaya bağlı bir metindir. Coşku ve heyecanı dile getiren metinler şiir türünü kapsar.

  1. Çözüm: Fabl; olay örgüsü ve kişileştirme ile ilerleyen anlatmaya bağlı bir metindir. Coşku ve heyecanı dile getiren metinler şiir türünü kapsar.

Fabl; olay örgüsü ve kişileştirme ile ilerleyen anlatmaya bağlı bir metindir. Coşku ve heyecanı dile getiren metinler şiir türünü kapsar.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “öğretici metinler” içinde yer alan ve bir konuda kanıtlara dayanarak okuru ikna etmeyi amaçlayan “makale” türüne örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Makale; nesnel anlatım, kanıt/veri kullanımı ve okuru ikna etme amacı taşır. seçeneğiA77nde istatistiksel veri ve çıkarıma dayalı öneri vardır. Diğerleri sırasıyla deneme/anımsatıcı duygu yazısı, mektup ve masal özellikleri gösterir.

  1. Çözüm: Makale; nesnel anlatım, kanıt/veri kullanımı ve okuru ikna etme amacı taşır. seçeneğiA77nde istatistiksel veri ve çıkarıma dayalı öneri vardır. Diğerleri sırasıyla deneme/anımsatıcı duygu yazısı, mektup ve masal özellikleri gösterir.

Makale; nesnel anlatım, kanıt/veri kullanımı ve okuru ikna etme amacı taşır. seçeneğiA80nde istatistiksel veri ve çıkarıma dayalı öneri vardır. Diğerleri sırasıyla deneme/anımsatıcı duygu yazısı, mektup ve masal özellikleri gösterir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “anlatmaya bağlı edebî metinler” içinde yer alan ve olağanüstü olay/kişilerle, kalıplaşmış tekerleme ve belirsiz zaman-mekânla kurulan “masal” türünün ayırt edici özelliklerini en belirgin biçimde taşır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Masalda belirsiz zaman-mekân, olağanüstülük ve kalıplaşmış giriş ifadeleri (“Bir varmış bir yokmuş”) tipiktir. B seçeneği bu unsurları birlikte taşır. A ve C gerçekçi anlatım, D ise düşünce yazısı niteliğindedir.

  1. Çözüm: Masalda belirsiz zaman-mekân, olağanüstülük ve kalıplaşmış giriş ifadeleri (“Bir varmış bir yokmuş”) tipiktir. B seçeneği bu unsurları birlikte taşır. A ve C gerçekçi anlatım, D ise düşünce yazısı niteliğindedir.

Masalda belirsiz zaman-mekân, olağanüstülük ve kalıplaşmış giriş ifadeleri (“Bir varmış bir yokmuş”) tipiktir. B seçeneği bu unsurları birlikte taşır. A ve C gerçekçi anlatım, D ise düşünce yazısı niteliğindedir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “göstermeye bağlı edebî metinler” içinde yer alan tiyatro türüne ait bir metin parçası olarak sınıflandırılmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tiyatro metinlerinde kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşma çizgisi/konuşmacı adları bulunur. B’de “Kişiler” ve parantez içi sahne yönergesi vardır. Diğerleri anlatı ya da düşünce yazısı biçimindedir.

  1. Çözüm: Tiyatro metinlerinde kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşma çizgisi/konuşmacı adları bulunur. B’de “Kişiler” ve parantez içi sahne yönergesi vardır. Diğerleri anlatı ya da düşünce yazısı biçimindedir.

Tiyatro metinlerinde kişi listesi, sahne yönergeleri ve konuşma çizgisi/konuşmacı adları bulunur. B’de “Kişiler” ve parantez içi sahne yönergesi vardır. Diğerleri anlatı ya da düşünce yazısı biçimindedir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “öğretici metinler” içinde yer alan ve bir yazarın/şairin yaşamını, eserlerini ve sanat anlayışını nesnel bilgilerle tanıtan “biyografi” türüne örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Biyografi; kişinin hayatı, eserleri ve edebî yönünü bilgi verici, nesnel bir dille anlatır. seçeneğiD92 doğum-ölüm, alan ve eser bilgisi içerir. A anı/portre havasında öznel, C deneme, D ise kurmaca anlatı başlangıcıdır.

  1. Çözüm: Biyografi; kişinin hayatı, eserleri ve edebî yönünü bilgi verici, nesnel bir dille anlatır. seçeneğiD92 doğum-ölüm, alan ve eser bilgisi içerir. A anı/portre havasında öznel, C deneme, D ise kurmaca anlatı başlangıcıdır.

Biyografi; kişinin hayatı, eserleri ve edebî yönünü bilgi verici, nesnel bir dille anlatır. seçeneğiD95 doğum-ölüm, alan ve eser bilgisi içerir. A anı/portre havasında öznel, C deneme, D ise kurmaca anlatı başlangıcıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki metin parçalarından hangisi, “coşku ve heyecanı dile getiren metinler” içinde yer alan lirik şiirin özelliklerine (yoğun duygu, imgeli söyleyiş, ahenk) en uygun örnektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Lirik şiir, bireysel duyguyu imgeli ve ahenkli bir söyleyişle yoğun biçimde dile getirir. A’da imge (“gecenin omzu”, “kalbimin kırık yerleri”) ve duygu yoğunluğu belirgindir. B, C ve D öğretici/olay anlatıcı metin niteliğindedir.

  1. Çözüm: Lirik şiir, bireysel duyguyu imgeli ve ahenkli bir söyleyişle yoğun biçimde dile getirir. A’da imge (“gecenin omzu”, “kalbimin kırık yerleri”) ve duygu yoğunluğu belirgindir. B, C ve D öğretici/olay anlatıcı metin niteliğindedir.

Lirik şiir, bireysel duyguyu imgeli ve ahenkli bir söyleyişle yoğun biçimde dile getirir. A’da imge (“gecenin omzu”, “kalbimin kırık yerleri”) ve duygu yoğunluğu belirgindir. B, C ve D öğretici/olay anlatıcı metin niteliğindedir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Metinlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Metinler öğretici, sanatsal, coşku ve heyecanı dile getiren metinler gibi amaç ve anlatım özelliklerine göre sınıflandırılabilir.

  1. Çözüm: Metinler öğretici, sanatsal, coşku ve heyecanı dile getiren metinler gibi amaç ve anlatım özelliklerine göre sınıflandırılabilir.

Metinler öğretici, sanatsal, coşku ve heyecanı dile getiren metinler gibi amaç ve anlatım özelliklerine göre sınıflandırılabilir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi öğretici metin türlerinden biridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Makale; bilgi verme, açıklama ve düşünceyi kanıtlama amacı taşıyan öğretici bir metindir.

  1. Çözüm: Makale; bilgi verme, açıklama ve düşünceyi kanıtlama amacı taşıyan öğretici bir metindir.

Makale; bilgi verme, açıklama ve düşünceyi kanıtlama amacı taşıyan öğretici bir metindir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Sanatsal metinlerde dilin hangi işlevi daha belirgindir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Sanatsal metinlerde dil estetik etki oluşturacak biçimde kullanılır.

  1. Çözüm: Sanatsal metinlerde dil estetik etki oluşturacak biçimde kullanılır.

Sanatsal metinlerde dil estetik etki oluşturacak biçimde kullanılır.

Metinlerin Sınıflandırılması Sık Sorulan Sorular

Edebî metin ile öğretici metin arasındaki fark nedir?

Edebî metin estetik ve çağrışımlı anlatımı öne çıkarır; öğretici metin bilgi verme, açıklama veya düşünceyi kanıtlama amacına yönelir.

Metin türü belirlenirken neye bakılır?

Yazılış amacı, anlatım biçimi ve metnin gerçeklikle kurduğu ilişki birlikte değerlendirilmelidir.

Aynı konu farklı metin türlerinde işlenebilir mi?

Evet. Bir tarihî olay roman, anı, makale veya biyografi biçiminde farklı amaçlarla anlatılabilir.