11. Sınıf Coğrafya

11. Sınıf Coğrafya Ekosistem Testleri

Ekosistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Ekosistem nedir?

Ekosistem, canlı varlıklar ile cansız çevrenin karşılıklı etkileşim içinde oluşturduğu doğal sistemdir. 11. Sınıf Coğrafya Ekosistem testleri; biyotik ve abiyotik unsurları, besin zincirlerini, enerji akışını ve madde döngülerini birlikte kavramana yardımcı olur.

Ekosistemin temel işleyişi

Üreticiler güneş enerjisini organik maddeye dönüştürür, tüketiciler bu enerjiyi beslenme yoluyla aktarır ve ayrıştırıcılar maddelerin yeniden kullanılmasını sağlar. Enerji besin zincirinde tek yönlü ilerlerken su, karbon ve azot gibi maddeler ekosistem içinde döngü hâlinde hareket eder.

İnsan etkisi ve ekolojik denge

Ormansızlaşma, kirlilik, habitat kaybı ve iklim değişikliği ekosistemlerin dengesini bozabilir. Bu konuda başarılı olmak için canlılar arasındaki ilişkileri, enerji piramidini ve biyoçeşitliliğin korunmasının önemini neden-sonuç bağlantısıyla değerlendirmelisin.

9. Test

11. Sınıf Coğrafya Ekosistem Testleri

Ekosistem konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ekosistemde yıllık net birincil üretim (NPP) 1200 gC/m²·yıl, otçulların asimilasyon verimi %40 ve otçulların üretim (büyüme+üreme) verimi %25’tir. Bu koşullarda otçulların yıllık ikincil üretimi yaklaşık kaç gC/m²·yıl olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İkincil üretim = NPP × asimilasyon verimi × üretim verimi. 1200 × 0,40 × 0,25 = 1200 × 0,10 = 120 gC/m²·yıl. Doğru seçenek 120’dir.

  1. Çözüm: İkincil üretim = NPP × asimilasyon verimi × üretim verimi. 1200 × 0,40 × 0,25 = 1200 × 0,10 = 120 gC/m²·yıl. Doğru seçenek 120’dir.

İkincil üretim = NPP × asimilasyon verimi × üretim verimi. 1200 × 0,40 × 0,25 = 1200 × 0,10 = 120 gC/m²·yıl. Doğru seçenek 120’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede yıllar içinde zirai ilaç kullanımı artıyor. Aynı besin zincirinde (fitoplankton → zooplankton → küçük balık → yırtıcı balık) yapılan ölçümlerde kalıcı organik kirleticinin (biyobirikim yapan) en yüksek derişimi nerede beklenir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Biyobirikim yapan kirleticiler trofik düzey yükseldikçe biyobüyütme ile artar. En üst trofik düzeydeki yırtıcı balık en yüksek derişimi taşır. Alt basamaklar daha düşük derişimde kalır.

  1. Çözüm: Biyobirikim yapan kirleticiler trofik düzey yükseldikçe biyobüyütme ile artar. En üst trofik düzeydeki yırtıcı balık en yüksek derişimi taşır. Alt basamaklar daha düşük derişimde kalır.

Biyobirikim yapan kirleticiler trofik düzey yükseldikçe biyobüyütme ile artar. En üst trofik düzeydeki yırtıcı balık en yüksek derişimi taşır. Alt basamaklar daha düşük derişimde kalır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir orman ekosisteminde aynı alanda iki farklı yıl için gözlem yapılmıştır: Yıl-1’de tür çeşitliliği yüksek ve birey sayıları dengeli; Yıl-2’de birkaç tür çok baskın, çoğu tür çok az bireyle temsil ediliyor. Bu iki yıl karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi Yıl-2 için daha olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Yıl-2’de birkaç türün baskınlaşması tür eşitliğinin azaldığını gösterir. Baskın türler kaynakları daha etkin kullanarak rekabet üstünlüğü kurmuş olabilir. Bu durum genellikle çeşitliliği ve ekosistem kararlılığını azaltır.

  1. Çözüm: Yıl-2’de birkaç türün baskınlaşması tür eşitliğinin azaldığını gösterir. Baskın türler kaynakları daha etkin kullanarak rekabet üstünlüğü kurmuş olabilir. Bu durum genellikle çeşitliliği ve ekosistem kararlılığını azaltır.

Yıl-2’de birkaç türün baskınlaşması tür eşitliğinin azaldığını gösterir. Baskın türler kaynakları daha etkin kullanarak rekabet üstünlüğü kurmuş olabilir. Bu durum genellikle çeşitliliği ve ekosistem kararlılığını azaltır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ekosistemlerden hangisinde su kıtlığına bağlı olarak net birincil üretimin sınırlanması en belirgin olur ve bu nedenle biyokütle birikimi genellikle düşüktür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Sıcak çöllerde temel sınırlayıcı faktör sudur ve bu, fotosentez ile üretimi doğrudan kısıtlar. Bu yüzden NPP ve biyokütle birikimi genellikle düşüktür. Tundrada ise üretimi daha çok düşük sıcaklık ve kısa büyüme dönemi sınırlar.

  1. Çözüm: Sıcak çöllerde temel sınırlayıcı faktör sudur ve bu, fotosentez ile üretimi doğrudan kısıtlar. Bu yüzden NPP ve biyokütle birikimi genellikle düşüktür. Tundrada ise üretimi daha çok düşük sıcaklık ve kısa büyüme dönemi sınırlar.

Sıcak çöllerde temel sınırlayıcı faktör sudur ve bu, fotosentez ile üretimi doğrudan kısıtlar. Bu yüzden NPP ve biyokütle birikimi genellikle düşüktür. Tundrada ise üretimi daha çok düşük sıcaklık ve kısa büyüme dönemi sınırlar.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir akarsu havzasında baraj yapıldıktan sonra aşağıdaki değişimlerden hangisi ekosistemin enerji akışı ve madde döngüsü açısından en doğrudan ve belirgin etkiyi gösterir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Baraj, akarsuyu durgun su kütlesine dönüştürerek ışık ve besin koşullarını değiştirir; birincil üretim ve trofik ilişkiler göl tipine kayar. Yağış ve yerel saat gibi unsurlar barajla doğrudan değişmez. Kimyasal ayrışma ise tamamen durmaz.

  1. Çözüm: Baraj, akarsuyu durgun su kütlesine dönüştürerek ışık ve besin koşullarını değiştirir; birincil üretim ve trofik ilişkiler göl tipine kayar. Yağış ve yerel saat gibi unsurlar barajla doğrudan değişmez. Kimyasal ayrışma ise tamamen durmaz.

Baraj, akarsuyu durgun su kütlesine dönüştürerek ışık ve besin koşullarını değiştirir; birincil üretim ve trofik ilişkiler göl tipine kayar. Yağış ve yerel saat gibi unsurlar barajla doğrudan değişmez. Kimyasal ayrışma ise tamamen durmaz.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, bir ekosistemde biyokütle piramidinin ters (üreticiler biyokütlesi tüketicilerden düşük) olmasının en olası nedenidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Suda fitoplanktonun biyokütlesi düşük görünebilir çünkü çok hızlı ürer ve hızla tüketilir; anlık stok küçük, üretim yüksektir. Orman gibi uzun ömürlü üreticilerde biyokütle genelde üreticilerde birikir. Ayrıştırıcıların yokluğu ve sıfıra yakın güneşlenme gerçekçi değildir.

  1. Çözüm: Suda fitoplanktonun biyokütlesi düşük görünebilir çünkü çok hızlı ürer ve hızla tüketilir; anlık stok küçük, üretim yüksektir. Orman gibi uzun ömürlü üreticilerde biyokütle genelde üreticilerde birikir. Ayrıştırıcıların yokluğu ve sıfıra yakın güneşlenme gerçekçi değildir.

Suda fitoplanktonun biyokütlesi düşük görünebilir çünkü çok hızlı ürer ve hızla tüketilir; anlık stok küçük, üretim yüksektir. Orman gibi uzun ömürlü üreticilerde biyokütle genelde üreticilerde birikir. Ayrıştırıcıların yokluğu ve sıfıra yakın güneşlenme gerçekçi değildir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede istilacı bir otçul türün hızla artması sonucu üretici biyokütlesi azalmaktadır. Bu durumda aşağıdaki sonuçlardan hangisi ekosistem geri besleme mekanizmaları açısından en olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Üreticiler azalınca otçulların taşıma kapasitesi düşer ve negatif geri besleme ile otçul sayısı zamanla azalır. Birincil üretim otçul baskısı altında sürekli artmak zorunda değildir. Madde döngüleri tamamen durmaz; yırtıcıların artışı ise av-besin ve habitat koşullarına bağlıdır.

  1. Çözüm: Üreticiler azalınca otçulların taşıma kapasitesi düşer ve negatif geri besleme ile otçul sayısı zamanla azalır. Birincil üretim otçul baskısı altında sürekli artmak zorunda değildir. Madde döngüleri tamamen durmaz; yırtıcıların artışı ise av-besin ve habitat koşullarına bağlıdır.

Üreticiler azalınca otçulların taşıma kapasitesi düşer ve negatif geri besleme ile otçul sayısı zamanla azalır. Birincil üretim otçul baskısı altında sürekli artmak zorunda değildir. Madde döngüleri tamamen durmaz; yırtıcıların artışı ise av-besin ve habitat koşullarına bağlıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, ekosistemlerde azot döngüsündeki süreç ve sonuç ilişkisini doğru verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Denitrifikasyon, nitratı N2’ye çevirip atmosfere verir ve topraktaki kullanılabilir azotu azaltır. Nitrifikasyon amonyağın nitrite/nitrata dönüşümüdür, bitkiler N2’yi doğrudan alamaz. Amonifikasyon organik azotun amonyağa dönüşmesidir.

  1. Çözüm: Denitrifikasyon, nitratı N2’ye çevirip atmosfere verir ve topraktaki kullanılabilir azotu azaltır. Nitrifikasyon amonyağın nitrite/nitrata dönüşümüdür, bitkiler N2’yi doğrudan alamaz. Amonifikasyon organik azotun amonyağa dönüşmesidir.

Denitrifikasyon, nitratı N2’ye çevirip atmosfere verir ve topraktaki kullanılabilir azotu azaltır. Nitrifikasyon amonyağın nitrite/nitrata dönüşümüdür, bitkiler N2’yi doğrudan alamaz. Amonifikasyon organik azotun amonyağa dönüşmesidir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Kıyıdan açık denize doğru gidildikçe, besin tuzlarının yüzeyde azalmasına rağmen bazı dönemlerde fitoplankton patlamaları (bloom) görülebilir. Bu durumun en uygun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Upwelling, soğuk ve besince zengin derin suları yüzeye çıkararak fitoplankton üretimini artırabilir. Diğer seçenekler bloom’u açıklamaz; fotosentezin durması üretimi artırmaz. Tuzluluk artışı üreticileri tamamen yok etmez ve basıncın sabitliğiyle ayrışma arasında doğrudan böyle bir ilişki kurulamaz.

  1. Çözüm: Upwelling, soğuk ve besince zengin derin suları yüzeye çıkararak fitoplankton üretimini artırabilir. Diğer seçenekler bloom’u açıklamaz; fotosentezin durması üretimi artırmaz. Tuzluluk artışı üreticileri tamamen yok etmez ve basıncın sabitliğiyle ayrışma arasında doğrudan böyle bir ilişki kurulamaz.

Upwelling, soğuk ve besince zengin derin suları yüzeye çıkararak fitoplankton üretimini artırabilir. Diğer seçenekler bloom’u açıklamaz; fotosentezin durması üretimi artırmaz. Tuzluluk artışı üreticileri tamamen yok etmez ve basıncın sabitliğiyle ayrışma arasında doğrudan böyle bir ilişki kurulamaz.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir göl ekosisteminde üst düzey yırtıcı balıkların aşırı avlanma nedeniyle hızla azalması sonrası, aşağıdaki değişimlerden hangisi en olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Üst yırtıcılar azalınca orta düzey yırtıcılar (mesopredatör) artar. Bu grup zooplanktonu daha fazla tüketir, zooplankton azalınca fitoplankton üzerindeki otlama baskısı düşer ve fitoplankton artar.

  1. Çözüm: Üst yırtıcılar azalınca orta düzey yırtıcılar (mesopredatör) artar. Bu grup zooplanktonu daha fazla tüketir, zooplankton azalınca fitoplankton üzerindeki otlama baskısı düşer ve fitoplankton artar.

Üst yırtıcılar azalınca orta düzey yırtıcılar (mesopredatör) artar. Bu grup zooplanktonu daha fazla tüketir, zooplankton azalınca fitoplankton üzerindeki otlama baskısı düşer ve fitoplankton artar.

Ekosistem hakkında sık sorulanlar

Ekosistemin canlı ve cansız unsurları nelerdir?

Canlı unsurlar üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardır. Cansız unsurlar ise ışık, sıcaklık, su, toprak, mineraller ve iklim gibi fiziksel ve kimyasal koşullardır.

Enerji akışı ile madde döngüsü arasındaki fark nedir?

Enerji ekosistemde üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü aktarılır ve her basamakta bir kısmı ısıya dönüşür. Su ve karbon gibi maddeler ise ekosistem içinde sürekli döngü yapar.

Biyoçeşitlilik ekosistem için neden önemlidir?

Biyoçeşitlilik, ekosistemin farklı koşullara uyum gücünü ve işleyişteki dengeyi artırır. Tür kayıpları besin ağlarını zayıflatıp ekolojik sorunları büyütebilir.