11. Sınıf Coğrafya

11. Sınıf Coğrafya Ekosistem Testleri

Ekosistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Ekosistem nedir?

Ekosistem, canlı varlıklar ile cansız çevrenin karşılıklı etkileşim içinde oluşturduğu doğal sistemdir. 11. Sınıf Coğrafya Ekosistem testleri; biyotik ve abiyotik unsurları, besin zincirlerini, enerji akışını ve madde döngülerini birlikte kavramana yardımcı olur.

Ekosistemin temel işleyişi

Üreticiler güneş enerjisini organik maddeye dönüştürür, tüketiciler bu enerjiyi beslenme yoluyla aktarır ve ayrıştırıcılar maddelerin yeniden kullanılmasını sağlar. Enerji besin zincirinde tek yönlü ilerlerken su, karbon ve azot gibi maddeler ekosistem içinde döngü hâlinde hareket eder.

İnsan etkisi ve ekolojik denge

Ormansızlaşma, kirlilik, habitat kaybı ve iklim değişikliği ekosistemlerin dengesini bozabilir. Bu konuda başarılı olmak için canlılar arasındaki ilişkileri, enerji piramidini ve biyoçeşitliliğin korunmasının önemini neden-sonuç bağlantısıyla değerlendirmelisin.

8. Test

11. Sınıf Coğrafya Ekosistem Testleri

Ekosistem konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ekosistemde biyokütle piramidi tersine (üreticilerin anlık biyokütlesi tüketicilerden daha az) olabilir. Aşağıdaki ekosistemlerden hangisinde bu durumun görülmesi en olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Açık denizde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da üretim hızı yüksektir ve hızlı tüketilir. Bu nedenle tüketicilerin biyokütlesi bazı dönemlerde üreticilerden fazla görünebilir. Karasal ormanlarda üretici biyokütlesi genellikle en büyüktür.

  1. Çözüm: Açık denizde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da üretim hızı yüksektir ve hızlı tüketilir. Bu nedenle tüketicilerin biyokütlesi bazı dönemlerde üreticilerden fazla görünebilir. Karasal ormanlarda üretici biyokütlesi genellikle en büyüktür.

Açık denizde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da üretim hızı yüksektir ve hızlı tüketilir. Bu nedenle tüketicilerin biyokütlesi bazı dönemlerde üreticilerden fazla görünebilir. Karasal ormanlarda üretici biyokütlesi genellikle en büyüktür.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir adada yırtıcı kuşların azalmasıyla otçul kemirgenler artmış, ardından bitki örtüsü zayıflamış ve toprak erozyonu hızlanmıştır. Bu örnek aşağıdaki kavramlardan hangisini en iyi açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Üst düzey yırtıcıların azalması, otçulların artmasına ve üreticilerin baskılanmasına yol açar. Bu, trofik düzeyler arasında zincirleme etki oluşturur. Bitki azalınca erozyon gibi abiyotik sonuçlar da tetiklenir.

  1. Çözüm: Üst düzey yırtıcıların azalması, otçulların artmasına ve üreticilerin baskılanmasına yol açar. Bu, trofik düzeyler arasında zincirleme etki oluşturur. Bitki azalınca erozyon gibi abiyotik sonuçlar da tetiklenir.

Üst düzey yırtıcıların azalması, otçulların artmasına ve üreticilerin baskılanmasına yol açar. Bu, trofik düzeyler arasında zincirleme etki oluşturur. Bitki azalınca erozyon gibi abiyotik sonuçlar da tetiklenir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede yangın sonrası ilk yıllarda otsu bitkiler, ardından çalılar ve en sonunda ağaçlar baskın hâle geliyor; toprak profili ise büyük ölçüde korunmuş durumda. Bu süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Yangın sonrası toprak kaldığı için süreç ikincil süksesyondur. Toprakta kalan tohumlar, kökler ve mikroorganizmalar yeniden kolonileşmeyi hızlandırır. Tür çeşitliliği genellikle erken dönemde artıp sonra dengelenir.

  1. Çözüm: Yangın sonrası toprak kaldığı için süreç ikincil süksesyondur. Toprakta kalan tohumlar, kökler ve mikroorganizmalar yeniden kolonileşmeyi hızlandırır. Tür çeşitliliği genellikle erken dönemde artıp sonra dengelenir.

Yangın sonrası toprak kaldığı için süreç ikincil süksesyondur. Toprakta kalan tohumlar, kökler ve mikroorganizmalar yeniden kolonileşmeyi hızlandırır. Tür çeşitliliği genellikle erken dönemde artıp sonra dengelenir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, ekosistemlerde enerji akışı ile madde döngüsü arasındaki temel farkı doğru ifade eder?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Enerji, üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü akar ve her basamakta bir kısmı ısı olarak kaybolur. Madde (C, N, P gibi) ise ayrıştırıcılar dâhil tüm canlılar ve çevre arasında döngüsel olarak dolaşır. Bu yüzden enerji piramitleri daima daralan yapıdadır.

  1. Çözüm: Enerji, üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü akar ve her basamakta bir kısmı ısı olarak kaybolur. Madde (C, N, P gibi) ise ayrıştırıcılar dâhil tüm canlılar ve çevre arasında döngüsel olarak dolaşır. Bu yüzden enerji piramitleri daima daralan yapıdadır.

Enerji, üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü akar ve her basamakta bir kısmı ısı olarak kaybolur. Madde (C, N, P gibi) ise ayrıştırıcılar dâhil tüm canlılar ve çevre arasında döngüsel olarak dolaşır. Bu yüzden enerji piramitleri daima daralan yapıdadır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ekosistemde biyokütle piramidi ters (üreticilerden tüketicilere doğru biyokütle artıyor) gözleniyorsa, aşağıdakilerden hangisi bu durumu en iyi açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Sucul ekosistemlerde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da çok hızlı üreyerek yüksek üretim (devir hızı) sağlar. Bu nedenle tüketicilerin anlık biyokütlesi üreticilerden fazla görünebilir.

  1. Çözüm: Sucul ekosistemlerde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da çok hızlı üreyerek yüksek üretim (devir hızı) sağlar. Bu nedenle tüketicilerin anlık biyokütlesi üreticilerden fazla görünebilir.

Sucul ekosistemlerde fitoplanktonun anlık biyokütlesi düşük olsa da çok hızlı üreyerek yüksek üretim (devir hızı) sağlar. Bu nedenle tüketicilerin anlık biyokütlesi üreticilerden fazla görünebilir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir gölde fosfat ve nitrat girdisi artmış, kısa sürede alg patlaması görülmüş; ardından çözünmüş oksijen azalmış ve balık ölümleri başlamıştır. Bu olay dizisinde oksijenin hızla tükenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Alg patlaması sonrası ölen alglerin ayrıştırılması sırasında bakteriler yoğun oksijen tüketir. Bu biyokimyasal oksijen ihtiyacı artışı hipoksiye ve balık ölümlerine yol açar.

  1. Çözüm: Alg patlaması sonrası ölen alglerin ayrıştırılması sırasında bakteriler yoğun oksijen tüketir. Bu biyokimyasal oksijen ihtiyacı artışı hipoksiye ve balık ölümlerine yol açar.

Alg patlaması sonrası ölen alglerin ayrıştırılması sırasında bakteriler yoğun oksijen tüketir. Bu biyokimyasal oksijen ihtiyacı artışı hipoksiye ve balık ölümlerine yol açar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bölgede üst trofik düzeydeki yırtıcı kuşlarda DDT birikimi nedeniyle yumurta kabukları incelmiş ve popülasyon azalmıştır. Bu durumun temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

DDT yağda çözünen, kalıcı bir kirleticidir ve canlı dokularında birikir. Trofik basamak yükseldikçe derişim artar (biyomagnifikasyon) ve üst düzey yırtıcılarda üreme başarısını düşürür.

  1. Çözüm: DDT yağda çözünen, kalıcı bir kirleticidir ve canlı dokularında birikir. Trofik basamak yükseldikçe derişim artar (biyomagnifikasyon) ve üst düzey yırtıcılarda üreme başarısını düşürür.

DDT yağda çözünen, kalıcı bir kirleticidir ve canlı dokularında birikir. Trofik basamak yükseldikçe derişim artar (biyomagnifikasyon) ve üst düzey yırtıcılarda üreme başarısını düşürür.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ekosistem değişimlerinden hangisi, net birincil üretimin (NPP) artmasına rağmen ekosistemde depolanan karbonun (biyokütle + toprak organik maddesi) uzun vadede azalmasına en olası şekilde yol açar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sıcaklık artışı ayrıştırıcı faaliyetini ve solunumu artırarak toprak karbonunu hızla atmosfere geri verir. NPP artsa bile ayrışma daha fazla artarsa net karbon depolanması azalabilir.

  1. Çözüm: Sıcaklık artışı ayrıştırıcı faaliyetini ve solunumu artırarak toprak karbonunu hızla atmosfere geri verir. NPP artsa bile ayrışma daha fazla artarsa net karbon depolanması azalabilir.

Sıcaklık artışı ayrıştırıcı faaliyetini ve solunumu artırarak toprak karbonunu hızla atmosfere geri verir. NPP artsa bile ayrışma daha fazla artarsa net karbon depolanması azalabilir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bozkır ekosisteminde uzun süreli aşırı otlatma sonrası bitki örtüsü seyrelmiş, toprak yüzeyi açığa çıkmış ve yerel tür çeşitliliği düşmüştür. Bu süreçte ekosistemin kendini yenileme kapasitesinin (direnç + esneklik) azalmasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Aşırı otlatma bitki biyokütlesini ve çeşitliliği azaltarak besin ağını basitleştirir. Toprak organik maddesi düşünce su tutma ve verimlilik azalır; bu da ekosistemin direnç ve toparlanma gücünü zayıflatır.

  1. Çözüm: Aşırı otlatma bitki biyokütlesini ve çeşitliliği azaltarak besin ağını basitleştirir. Toprak organik maddesi düşünce su tutma ve verimlilik azalır; bu da ekosistemin direnç ve toparlanma gücünü zayıflatır.

Aşırı otlatma bitki biyokütlesini ve çeşitliliği azaltarak besin ağını basitleştirir. Toprak organik maddesi düşünce su tutma ve verimlilik azalır; bu da ekosistemin direnç ve toparlanma gücünü zayıflatır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir gölde evsel atıklarla fosfat ve nitrat yükünün artması sonucu ötrofikasyon gelişiyor. Aşağıdakilerden hangisi bu süreçte beklenen olayların doğru sıralamasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Besin tuzları artınca fitoplankton patlaması olur ve suyun ışık geçirgenliği düşer. Dip bitkileri azalır, ölen biyokütleyi ayrıştıranlar artar ve oksijen tüketimi yükselir. Sonuçta çözünmüş oksijen düşer ve balık ölümleri görülebilir.

  1. Çözüm: Besin tuzları artınca fitoplankton patlaması olur ve suyun ışık geçirgenliği düşer. Dip bitkileri azalır, ölen biyokütleyi ayrıştıranlar artar ve oksijen tüketimi yükselir. Sonuçta çözünmüş oksijen düşer ve balık ölümleri görülebilir.

Besin tuzları artınca fitoplankton patlaması olur ve suyun ışık geçirgenliği düşer. Dip bitkileri azalır, ölen biyokütleyi ayrıştıranlar artar ve oksijen tüketimi yükselir. Sonuçta çözünmüş oksijen düşer ve balık ölümleri görülebilir.

Ekosistem hakkında sık sorulanlar

Ekosistemin canlı ve cansız unsurları nelerdir?

Canlı unsurlar üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardır. Cansız unsurlar ise ışık, sıcaklık, su, toprak, mineraller ve iklim gibi fiziksel ve kimyasal koşullardır.

Enerji akışı ile madde döngüsü arasındaki fark nedir?

Enerji ekosistemde üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlü aktarılır ve her basamakta bir kısmı ısıya dönüşür. Su ve karbon gibi maddeler ise ekosistem içinde sürekli döngü yapar.

Biyoçeşitlilik ekosistem için neden önemlidir?

Biyoçeşitlilik, ekosistemin farklı koşullara uyum gücünü ve işleyişteki dengeyi artırır. Tür kayıpları besin ağlarını zayıflatıp ekolojik sorunları büyütebilir.