Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Coğrafya

10. Sınıf Coğrafya Doğal Afetler Testleri

Doğal Afetler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Doğal afetleri oluşum ve korunma ilişkisiyle öğren

Doğal Afetler konusu, doğa olaylarının hangi koşullarda afete dönüştüğünü ve can-mal kaybını azaltmak için neler yapılabileceğini açıklar.

Bu çalışma; deprem, volkanizma, sel, heyelan, çığ, kuraklık ve fırtına gibi afetleri oluşum nedenleri ve korunma yollarıyla birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Doğal olay ile doğal afet arasındaki farkı açıklar.
  • Afetlerin oluşum nedenlerini sınıflandırır.
  • Afet riskini artıran insan etkilerini yorumlar.
  • Afet öncesi ve sonrası alınacak önlemleri değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Deprem bir doğal olaydır; yapıların dayanıksız olması ve plansız yerleşme kaybı artırarak olayı afete dönüştürebilir.

Verimli çalışma yolu

Her afet için oluşum, görüldüğü yerler, etkiler ve korunma yollarını ayrı başlıklarla özetle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

10. Test

10. Sınıf Coğrafya Doğal Afetler Testleri

Doğal Afetler konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki yer şekli ve süreç eşleştirmelerinden hangisi, kütle hareketlerinin (heyelan) oluşumunu en doğrudan destekler?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Suya doygun kil, kayma düzlemi boyunca dayanımı düşürür; eğim ve tabakaların yamaçla aynı yönde uzanması kaymayı kolaylaştırır. Bu üçlü kombinasyon heyelan için en elverişli koşuldur. Diğerleri kaymayı doğrudan artırmaz.

  1. Çözüm: Suya doygun kil, kayma düzlemi boyunca dayanımı düşürür; eğim ve tabakaların yamaçla aynı yönde uzanması kaymayı kolaylaştırır. Bu üçlü kombinasyon heyelan için en elverişli koşuldur. Diğerleri kaymayı doğrudan artırmaz.

Suya doygun kil, kayma düzlemi boyunca dayanımı düşürür; eğim ve tabakaların yamaçla aynı yönde uzanması kaymayı kolaylaştırır. Bu üçlü kombinasyon heyelan için en elverişli koşuldur. Diğerleri kaymayı doğrudan artırmaz.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki durumların hangisi, tsunami oluşumunu en doğrudan tetikleyen olaydır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tsunami, deniz tabanının ani düşey hareketiyle su kütlesinin yer değiştirmesi sonucu oluşur. Sığ odaklı büyük depremler bu mekanizmayı en etkili biçimde sağlar. Diğerleri normal dalga/gelgit süreçleridir.

  1. Çözüm: Tsunami, deniz tabanının ani düşey hareketiyle su kütlesinin yer değiştirmesi sonucu oluşur. Sığ odaklı büyük depremler bu mekanizmayı en etkili biçimde sağlar. Diğerleri normal dalga/gelgit süreçleridir.

Tsunami, deniz tabanının ani düşey hareketiyle su kütlesinin yer değiştirmesi sonucu oluşur. Sığ odaklı büyük depremler bu mekanizmayı en etkili biçimde sağlar. Diğerleri normal dalga/gelgit süreçleridir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki afet türlerinden hangisinde, “ikincil afet” olarak en sık ve en geniş alanlı biçimde görülen sonuçlardan biri yangınların yayılmasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Depremler doğal gaz hatları, elektrik altyapısı ve sanayi tesislerinde hasar oluşturarak yangınları tetikleyebilir. Bu yangınlar, özellikle yerleşim alanlarında ikincil afet olarak geniş etkiler doğurur. Diğer afetlerde yangın bu ölçekte tipik bir ikincil sonuç değildir.

  1. Çözüm: Depremler doğal gaz hatları, elektrik altyapısı ve sanayi tesislerinde hasar oluşturarak yangınları tetikleyebilir. Bu yangınlar, özellikle yerleşim alanlarında ikincil afet olarak geniş etkiler doğurur. Diğer afetlerde yangın bu ölçekte tipik bir ikincil sonuç değildir.

Depremler doğal gaz hatları, elektrik altyapısı ve sanayi tesislerinde hasar oluşturarak yangınları tetikleyebilir. Bu yangınlar, özellikle yerleşim alanlarında ikincil afet olarak geniş etkiler doğurur. Diğer afetlerde yangın bu ölçekte tipik bir ikincil sonuç değildir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de heyelan riskinin yüksek olduğu bir sahada riski artıran temel doğal koşulların en uygun bileşimidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Heyelanı en çok eğim, zayıf/kolay suya doyan zemin (kil-şeyl) ve uzun süreli yağış tetikler. Genç-kırıklı topoğrafya ve yüksek yağış, yamaç dengesini bozar. Diğer seçeneklerde eğim/yağış veya zemin özellikleri heyelanı belirgin artırmaz.

  1. Çözüm: Heyelanı en çok eğim, zayıf/kolay suya doyan zemin (kil-şeyl) ve uzun süreli yağış tetikler. Genç-kırıklı topoğrafya ve yüksek yağış, yamaç dengesini bozar. Diğer seçeneklerde eğim/yağış veya zemin özellikleri heyelanı belirgin artırmaz.

Heyelanı en çok eğim, zayıf/kolay suya doyan zemin (kil-şeyl) ve uzun süreli yağış tetikler. Genç-kırıklı topoğrafya ve yüksek yağış, yamaç dengesini bozar. Diğer seçeneklerde eğim/yağış veya zemin özellikleri heyelanı belirgin artırmaz.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir akarsu havzasında taşkın tehlikesinin kısa sürede büyümesine en çok hangi durum yol açar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Dairesel havzalarda akışın toplanma süresi kısadır; pik debi hızlı yükselir. Uzun-şerit havzalarda akış zamana yayılır. Yoğun bitki ve yüksek geçirgenlik yüzey akışını azaltır.

  1. Çözüm: Dairesel havzalarda akışın toplanma süresi kısadır; pik debi hızlı yükselir. Uzun-şerit havzalarda akış zamana yayılır. Yoğun bitki ve yüksek geçirgenlik yüzey akışını azaltır.

Dairesel havzalarda akışın toplanma süresi kısadır; pik debi hızlı yükselir. Uzun-şerit havzalarda akış zamana yayılır. Yoğun bitki ve yüksek geçirgenlik yüzey akışını azaltır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi deprem dalgaları ve etkileri açısından doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

S dalgaları sıvılarda yayılmadığı için gölge kuşağı oluşur ve dış çekirdeğin sıvı olduğuna kanıt sağlar. P dalgaları katı-sıvı-gazda yayılabilir ve en hızlıdır. Yüzey dalgaları daha yavaş ama genelde daha yıkıcıdır.

  1. Çözüm: S dalgaları sıvılarda yayılmadığı için gölge kuşağı oluşur ve dış çekirdeğin sıvı olduğuna kanıt sağlar. P dalgaları katı-sıvı-gazda yayılabilir ve en hızlıdır. Yüzey dalgaları daha yavaş ama genelde daha yıkıcıdır.

S dalgaları sıvılarda yayılmadığı için gölge kuşağı oluşur ve dış çekirdeğin sıvı olduğuna kanıt sağlar. P dalgaları katı-sıvı-gazda yayılabilir ve en hızlıdır. Yüzey dalgaları daha yavaş ama genelde daha yıkıcıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, tsunami oluşumunu en doğrudan ve güçlü biçimde tetikleyen olaydır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Tsunami, en çok deniz tabanının ani düşey yer değiştirmesiyle su kütlesinin yerinden oynatılması sonucu oluşur. Yağış taşkın yapar; rüzgâr dalgaları ise tsunami kadar uzun dalga boylu ve enerjili değildir. Kumulların taşınması tsunami üretmez.

  1. Çözüm: Tsunami, en çok deniz tabanının ani düşey yer değiştirmesiyle su kütlesinin yerinden oynatılması sonucu oluşur. Yağış taşkın yapar; rüzgâr dalgaları ise tsunami kadar uzun dalga boylu ve enerjili değildir. Kumulların taşınması tsunami üretmez.

Tsunami, en çok deniz tabanının ani düşey yer değiştirmesiyle su kütlesinin yerinden oynatılması sonucu oluşur. Yağış taşkın yapar; rüzgâr dalgaları ise tsunami kadar uzun dalga boylu ve enerjili değildir. Kumulların taşınması tsunami üretmez.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki yerleşim özelliklerinden hangisi, aynı büyüklükteki depremde can kaybı riskini en çok artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Alüvyal zeminlerde büyütme ve sıvılaşma etkisi artar; yetersiz mühendislik can kaybını yükseltir. Sağlam kaya zemin ve yönetmeliğe uygun düşük katlı yapılaşma riski azaltır. Planlı, etüdü yapılmış yerleşimler deprem etkilerini sınırlamaya yardımcı olur.

  1. Çözüm: Alüvyal zeminlerde büyütme ve sıvılaşma etkisi artar; yetersiz mühendislik can kaybını yükseltir. Sağlam kaya zemin ve yönetmeliğe uygun düşük katlı yapılaşma riski azaltır. Planlı, etüdü yapılmış yerleşimler deprem etkilerini sınırlamaya yardımcı olur.

Alüvyal zeminlerde büyütme ve sıvılaşma etkisi artar; yetersiz mühendislik can kaybını yükseltir. Sağlam kaya zemin ve yönetmeliğe uygun düşük katlı yapılaşma riski azaltır. Planlı, etüdü yapılmış yerleşimler deprem etkilerini sınırlamaya yardımcı olur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Türkiye’de belirli bir doğal afetin görülme olasılığını artıran temel coğrafi koşul ile en doğru biçimde verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yıl boyu yüksek yağış, kütle hareketlerini (heyelan) belirgin biçimde artırır. Diğer seçeneklerde verilen afet-ortam ilişkileri coğrafi gerçeklikle uyuşmaz.

  1. Çözüm: Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yıl boyu yüksek yağış, kütle hareketlerini (heyelan) belirgin biçimde artırır. Diğer seçeneklerde verilen afet-ortam ilişkileri coğrafi gerçeklikle uyuşmaz.

Doğu Karadeniz’de dik yamaçlar ve yıl boyu yüksek yağış, kütle hareketlerini (heyelan) belirgin biçimde artırır. Diğer seçeneklerde verilen afet-ortam ilişkileri coğrafi gerçeklikle uyuşmaz.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir havzada kısa sürede gelişen taşkınların şiddetini artıran faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici biçimde etkilidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Dairesel havzalarda akış ana yatağa daha eş zamanlı ulaştığı için pik debi büyür ve taşkın şiddeti artar. Uzun-dar havzalarda ise akış zamana yayılır.

  1. Çözüm: Dairesel havzalarda akış ana yatağa daha eş zamanlı ulaştığı için pik debi büyür ve taşkın şiddeti artar. Uzun-dar havzalarda ise akış zamana yayılır.

Dairesel havzalarda akış ana yatağa daha eş zamanlı ulaştığı için pik debi büyür ve taşkın şiddeti artar. Uzun-dar havzalarda ise akış zamana yayılır.

Doğal Afetler Sık Sorulan Sorular

Doğal olay ile doğal afet arasındaki fark nedir?

Doğal olay doğada gerçekleşir; can ve mal kaybına yol açtığında doğal afet olarak adlandırılır.

Deprem zararları nasıl azaltılır?

Dayanıklı yapılar, doğru yer seçimi, afet eğitimi ve acil durum planlarıyla azaltılabilir.

Sel riskini artıran etkenler nelerdir?

Dere yataklarına yapılaşma, bitki örtüsünün yok edilmesi ve aşırı yağış sel riskini artırır.