10. Sınıf Biyoloji

10. Sınıf Biyoloji Hücre Bölünmeleri ve Üreme Testleri

Hücre Bölünmeleri ve Üreme konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Hücre bölünmelerini büyüme ve üremeyle ilişkilendir

Hücre bölünmeleri canlıların büyümesini, gelişmesini, onarılmasını ve yeni bireyler oluşturmasını sağlar.

Bu çalışma; mitoz ve mayozun amaçlarını, aşamalarını, kromozom sayısındaki değişimleri ve eşeysiz-eşeyli üremeyi karşılaştırır.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Mitoz ve mayoz bölünmenin amaçlarını karşılaştırır.
  • Kromozom sayısındaki değişimi açıklar.
  • Eşeysiz ve eşeyli üremeyi ayırt eder.
  • Hücre bölünmesinin canlılar için önemini değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Mitozda kromozom sayısı korunur; mayozda kromozom sayısı yarıya iner ve genetik çeşitlilik desteklenir.

Verimli çalışma yolu

Mitoz ve mayozu amaç, bölünme sayısı, hücre sayısı, kromozom sayısı ve çeşitlilik başlıklarıyla tabloya yaz.

12. Test

10. Sınıf Biyoloji Hücre Bölünmeleri ve Üreme Testleri

Hücre Bölünmeleri ve Üreme konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hayvan hücresinde aşağıdaki olaylardan hangisi yalnızca mayoz I’de (mitoz ve mayoz II’de değil) gerçekleşir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sinapsis ve krossing-over yalnızca profaz I’e özgüdür. Mitoz ve mayoz II’de homologlar eşleşmez; kardeş kromatit ayrılması ise anafazda görülür.

  1. Çözüm: Sinapsis ve krossing-over yalnızca profaz I’e özgüdür. Mitoz ve mayoz II’de homologlar eşleşmez; kardeş kromatit ayrılması ise anafazda görülür.

Sinapsis ve krossing-over yalnızca profaz I’e özgüdür. Mitoz ve mayoz II’de homologlar eşleşmez; kardeş kromatit ayrılması ise anafazda görülür.

2. SoruÇoktan Seçmeli

2n=8 kromozomlu bir türde birbirinden bağımsız iki gen çifti (A/a ve B/b) farklı kromozom çiftleri üzerindedir. Krossing-over hiç gerçekleşmediğine göre, AaBb genotipli bir bireyin mayoz sonucu oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı en fazla kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Bağımsız iki heterozigot gen çifti için gamet çeşidi 2^n kuralıyla 2^2=4’tür. Krossing-over olmadığı için çeşit sayısı artmaz.

  1. Çözüm: Bağımsız iki heterozigot gen çifti için gamet çeşidi 2^n kuralıyla 2^2=4’tür. Krossing-over olmadığı için çeşit sayısı artmaz.

Bağımsız iki heterozigot gen çifti için gamet çeşidi 2^n kuralıyla 2^2=4’tür. Krossing-over olmadığı için çeşit sayısı artmaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hücrede mitozun anafaz evresinde geçici olarak kromozom sayısı 2 katına çıkarken, mayoz I anafazında kromozom sayısı artmaz. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Mitoz anafazda sentromerler ayrılıp kardeş kromatitler bağımsız kromozom sayıldığı için sayı geçici artar. Mayoz I’de sentromer bölünmez; homologlar ayrıldığı için kromozom sayısı artmaz.

  1. Çözüm: Mitoz anafazda sentromerler ayrılıp kardeş kromatitler bağımsız kromozom sayıldığı için sayı geçici artar. Mayoz I’de sentromer bölünmez; homologlar ayrıldığı için kromozom sayısı artmaz.

Mitoz anafazda sentromerler ayrılıp kardeş kromatitler bağımsız kromozom sayıldığı için sayı geçici artar. Mayoz I’de sentromer bölünmez; homologlar ayrıldığı için kromozom sayısı artmaz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bitkide (2n=10) mayoz sırasında ayrılmama (nondisjunction) yalnızca mayoz II’nin anafazında, tek bir hücrede ve tek bir kromozom için gerçekleşiyor. Bu olay sonucunda oluşan dört gametten kaç tanesi normal (n=5) kromozomludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Mayoz I normal geçtiği için iki hücre n=5 kromozomla mayoz II’ye girer. Ayrılmama sadece bu iki hücreden birinde olursa o hücre 1 anormal (n+1) ve 1 anormal (n−1) gamet verir, diğer hücre 2 normal gamet verir; toplam 2+1=3 normal gamet oluşur.

  1. Çözüm: Mayoz I normal geçtiği için iki hücre n=5 kromozomla mayoz II’ye girer. Ayrılmama sadece bu iki hücreden birinde olursa o hücre 1 anormal (n+1) ve 1 anormal (n−1) gamet verir, diğer hücre 2 normal gamet verir; toplam 2+1=3 normal gamet oluşur.

Mayoz I normal geçtiği için iki hücre n=5 kromozomla mayoz II’ye girer. Ayrılmama sadece bu iki hücreden birinde olursa o hücre 1 anormal (n+1) ve 1 anormal (n−1) gamet verir, diğer hücre 2 normal gamet verir; toplam 2+1=3 normal gamet oluşur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir hücrede DNA miktarı (C) ve kromozom sayısı (2n) aşağıdaki gibi değişmektedir: Başlangıçta 2n, 2C. S evresi sonunda 2n, 4C. Mayoz I sonunda n, 2C. Mayoz II sonunda n, 1C. Buna göre bu hücreyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Mayoz I sonunda kromozom sayısı 2n’den n’e düşmüş ve DNA miktarı 4C’den 2C’ye inmiştir; bu homolog kromozomların ayrıldığını gösterir. Kardeş kromatit ayrılması Mayoz II’de olur. Mayoz II’den önce DNA eşlenmesi gerçekleşmez.

  1. Çözüm: Mayoz I sonunda kromozom sayısı 2n’den n’e düşmüş ve DNA miktarı 4C’den 2C’ye inmiştir; bu homolog kromozomların ayrıldığını gösterir. Kardeş kromatit ayrılması Mayoz II’de olur. Mayoz II’den önce DNA eşlenmesi gerçekleşmez.

Mayoz I sonunda kromozom sayısı 2n’den n’e düşmüş ve DNA miktarı 4C’den 2C’ye inmiştir; bu homolog kromozomların ayrıldığını gösterir. Kardeş kromatit ayrılması Mayoz II’de olur. Mayoz II’den önce DNA eşlenmesi gerçekleşmez.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde 2n=8’dir. Bu türde mayoz geçiren bir hücrede anafaz I ve anafaz II evrelerinde kutuplara giden kromozom (kromatitli kromozom) sayıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Anafaz I’de homolog kromozomlar ayrılır; 2n=8 olduğundan her kutba n=4 kromozom gider. Anafaz II’de kardeş kromatitler ayrılır ancak kutuplara giden birimler yine kromozom olarak sayıldığında her kutba 4 kromozom gider. Kromatit sayısı anafaz II’de değişir, kromozom sayısı değil.

  1. Çözüm: Anafaz I’de homolog kromozomlar ayrılır; 2n=8 olduğundan her kutba n=4 kromozom gider. Anafaz II’de kardeş kromatitler ayrılır ancak kutuplara giden birimler yine kromozom olarak sayıldığında her kutba 4 kromozom gider. Kromatit sayısı anafaz II’de değişir, kromozom sayısı değil.

Anafaz I’de homolog kromozomlar ayrılır; 2n=8 olduğundan her kutba n=4 kromozom gider. Anafaz II’de kardeş kromatitler ayrılır ancak kutuplara giden birimler yine kromozom olarak sayıldığında her kutba 4 kromozom gider. Kromatit sayısı anafaz II’de değişir, kromozom sayısı değil.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki olaylardan hangisi, mayozun genetik çeşitliliğe katkısını artıran mekanizmalardan biri değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Anafaz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması, daha önce oluşmuş farklı kromatitleri ayırır; yeni çeşitlilik mekanizması değildir. Crossing-over ve bağımsız dağılım çeşitliliği doğrudan artırır. Rastgele döllenme de farklı gamet kombinasyonlarını oluşturur.

  1. Çözüm: Anafaz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması, daha önce oluşmuş farklı kromatitleri ayırır; yeni çeşitlilik mekanizması değildir. Crossing-over ve bağımsız dağılım çeşitliliği doğrudan artırır. Rastgele döllenme de farklı gamet kombinasyonlarını oluşturur.

Anafaz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması, daha önce oluşmuş farklı kromatitleri ayırır; yeni çeşitlilik mekanizması değildir. Crossing-over ve bağımsız dağılım çeşitliliği doğrudan artırır. Rastgele döllenme de farklı gamet kombinasyonlarını oluşturur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir memeli türünde X ve Y eşey kromozomları bulunur. Mayoz sırasında X ve Y’nin ayrılmaması (nondisjunction) yalnızca Mayoz I’de gerçekleşirse, normal bir yumurta (X) ile döllenme sonucu oluşabilecek zigotlardan hangisi kesinlikle oluşamaz?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Mayoz I’de XY ayrılmazsa sperm ya XY ya da O olur; normal yumurta X ile birleşince XXY veya XO oluşur. XXX için spermde XX bulunması gerekir, bu XY sisteminde Mayoz I nondisjunction ile oluşamaz. XYY de Y’nin fazlalığını gerektirir ve bu senaryoda mümkün değildir.

  1. Çözüm: Mayoz I’de XY ayrılmazsa sperm ya XY ya da O olur; normal yumurta X ile birleşince XXY veya XO oluşur. XXX için spermde XX bulunması gerekir, bu XY sisteminde Mayoz I nondisjunction ile oluşamaz. XYY de Y’nin fazlalığını gerektirir ve bu senaryoda mümkün değildir.

Mayoz I’de XY ayrılmazsa sperm ya XY ya da O olur; normal yumurta X ile birleşince XXY veya XO oluşur. XXX için spermde XX bulunması gerekir, bu XY sisteminde Mayoz I nondisjunction ile oluşamaz. XYY de Y’nin fazlalığını gerektirir ve bu senaryoda mümkün değildir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bitki hücresinde mitoz sırasında sitokinez hücre plağı (ara lamel) oluşumu ile gerçekleşir. Aşağıdaki durumlardan hangisi, mitoz çekirdek bölünmesi normal tamamlandığı halde sitokinezin gerçekleşmemesi durumunda beklenen en olası sonuçtur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çekirdek bölünmesi tamamlanıp sitokinez olmazsa sitoplazma ayrılmaz ve tek hücre içinde birden fazla çekirdek kalır. Kromozom sayısının yarıya inmesi mayozla ilgilidir. Homolog ayrılması ve çeşitlilik artışı mitozda beklenmez.

  1. Çözüm: Çekirdek bölünmesi tamamlanıp sitokinez olmazsa sitoplazma ayrılmaz ve tek hücre içinde birden fazla çekirdek kalır. Kromozom sayısının yarıya inmesi mayozla ilgilidir. Homolog ayrılması ve çeşitlilik artışı mitozda beklenmez.

Çekirdek bölünmesi tamamlanıp sitokinez olmazsa sitoplazma ayrılmaz ve tek hücre içinde birden fazla çekirdek kalır. Kromozom sayısının yarıya inmesi mayozla ilgilidir. Homolog ayrılması ve çeşitlilik artışı mitozda beklenmez.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Mayoz I sırasında homolog kromozomların ayrılmaması (nondisjunction) gerçekleşen bir diploit (2n=8) hücrede, Mayoz II normal tamamlanırsa oluşabilecek gametlerin kromozom sayıları hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Mayoz I'de homologlar ayrılmayınca bir hücre n+1, diğeri n-1 kromozom taşır. Mayoz II normal olursa bu iki hücreden sırasıyla iki n+1 ve iki n-1 gamet oluşur. 2n=8 olduğundan n=4, sonuç 5 ve 3’tür.

  1. Çözüm: Mayoz I'de homologlar ayrılmayınca bir hücre n+1, diğeri n-1 kromozom taşır. Mayoz II normal olursa bu iki hücreden sırasıyla iki n+1 ve iki n-1 gamet oluşur. 2n=8 olduğundan n=4, sonuç 5 ve 3’tür.

Mayoz I'de homologlar ayrılmayınca bir hücre n+1, diğeri n-1 kromozom taşır. Mayoz II normal olursa bu iki hücreden sırasıyla iki n+1 ve iki n-1 gamet oluşur. 2n=8 olduğundan n=4, sonuç 5 ve 3’tür.

Hücre Bölünmeleri ve Üreme Sık Sorulan Sorular

Mitozun temel amacı nedir?

Büyüme, gelişme, onarım ve bazı canlılarda eşeysiz üremeyi sağlamaktır.

Mayozda kromozom sayısı ne olur?

Üreme hücreleri oluşurken kromozom sayısı yarıya iner.

Genetik çeşitlilik nasıl oluşur?

Mayozdaki parça değişimi ve kromozomların farklı dağılımı çeşitliliğe katkı sağlar.