9. Sınıf Türkçe
Cümlenin Öğeleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Cümlenin öğeleri konusu; yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci ve edat tümlecini doğru bulmayı gerektirir. Bu testler, cümle çözümleme becerisini adım adım güçlendirir.
Önce yüklem bulunmalı, ardından yükleme sorular sorularak diğer öğeler belirlenmelidir. Kim, ne, kimi, neyi, kime, nerede, ne zaman, nasıl gibi sorular doğru kullanıldığında çözüm kolaylaşır.
Söz öbekleri bölünmeden değerlendirilmelidir. Tamlamalar, deyimler ve birleşik yapılar tek öğe olarak görev yapabilir.
Test seç
21 Test14. Test
Cümlenin Öğeleri konusu 14. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Cümlede işi/eylemi bildiren çekimli fiil yüklemdir. "Anlattı" yargı bildirir ve cümlenin yüklemidir.
Cümlede işi/eylemi bildiren çekimli fiil yüklemdir. "Anlattı" yargı bildirir ve cümlenin yüklemidir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Yüklem "rahatladı"dır. Bu eylemi yapan varlık "sınıftaki herkes" olduğundan özne odur.
Yüklem "rahatladı"dır. Bu eylemi yapan varlık "sınıftaki herkes" olduğundan özne odur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Belirtili nesne -i hâl eki alır ve yüklemin etkilediği varlığı gösterir. "Ödevleri" (-i) kontrol etme işinden etkilenen ögedir.
Belirtili nesne -i hâl eki alır ve yüklemin etkilediği varlığı gösterir. "Ödevleri" (-i) kontrol etme işinden etkilenen ögedir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Dolaylı tümleç, yönelme/bulunma/ayrılma eklerinden birini alır. "Eve" yönelme (-e) eki aldığı için dolaylı tümleçtir.
Dolaylı tümleç, yönelme/bulunma/ayrılma eklerinden birini alır. "Eve" yönelme (-e) eki aldığı için dolaylı tümleçtir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Zarf tümleci, fiilin nasıl/ne şekilde yapıldığını bildirir. "Dikkatlice" çözme eyleminin yapılış biçimini gösterir.
Zarf tümleci, fiilin nasıl/ne şekilde yapıldığını bildirir. "Dikkatlice" çözme eyleminin yapılış biçimini gösterir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
C’de “masanın üstüne” yer-yön bildiren dolaylı tümleçtir. Cümlede zaman, durum, neden vb. bildiren bir zarf tümleci yoktur. Diğer seçeneklerde “günlerce, en sonunda, bir an bile… etmeden” zarf tümlecidir.
C’de “masanın üstüne” yer-yön bildiren dolaylı tümleçtir. Cümlede zaman, durum, neden vb. bildiren bir zarf tümleci yoktur. Diğer seçeneklerde “günlerce, en sonunda, bir an bile… etmeden” zarf tümlecidir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
B’de yüklem isim soyludur: “(en büyük tesellim) … karşılaşmak.” Cümlede “ben” öznesi gizlidir, açık özne yoktur. D’de yüklem fiildir; A ve C’de yüklem “-dır”la çekimlenmiş isim cümlesidir.
B’de yüklem isim soyludur: “(en büyük tesellim) … karşılaşmak.” Cümlede “ben” öznesi gizlidir, açık özne yoktur. D’de yüklem fiildir; A ve C’de yüklem “-dır”la çekimlenmiş isim cümlesidir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
C’de “bırakmak” fiili “kime?” sorusunu da alır; “kimseye” dolaylı tümleçtir, ancak cümlede nesne “bu işi”dir; burada istenen altı çizilinin nesne olmasıdır ve yalnız C’de altı çizili söz nesne görevinde kullanılmıştır. A ve D zarf tümleci, B dolaylı tümleçtir. (Not: C’de altı çizili “kimseye” değil, nesne “bu işi” olduğundan doğru seçenek B327’dir çünkü altı çizili öge nesneyle birlikte nesne grubunu oluşturur.)
C’de “bırakmak” fiili “kime?” sorusunu da alır; “kimseye” dolaylı tümleçtir, ancak cümlede nesne “bu işi”dir; burada istenen altı çizilinin nesne olmasıdır ve yalnız C’de altı çizili söz nesne görevinde kullanılmıştır. A ve D zarf tümleci, B dolaylı tümleçtir. (Not: C’de altı çizili “kimseye” değil, nesne “bu işi” olduğundan doğru seçenek B330’dir çünkü altı çizili öge nesneyle birlikte nesne grubunu oluşturur.)
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
A’da “senden sonra” (ayrılma durumlu) ve “anneme” (yönelme durumlu) dolaylı tümleçtir. Diğerlerinde dolaylı tümleç en fazla birdir; kalan ögeler zarf tümleci ya da nesnedir. Bu yüzden doğru cevap C184’dır.
A’da “senden sonra” (ayrılma durumlu) ve “anneme” (yönelme durumlu) dolaylı tümleçtir. Diğerlerinde dolaylı tümleç en fazla birdir; kalan ögeler zarf tümleci ya da nesnedir. Bu yüzden doğru cevap C187’dır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
C’de özne “bu iş”, yüklem “(…) daha zor”dur; araya “sana söyleyeyim” ara sözü girmiştir. A’da ara söz cümlenin başındadır, B’de yüklemle özne arasına değil yüklemin sonrasına gelir. D’de ise ara söz ayrı cümle gibi noktalama ile ayrılmıştır.
C’de özne “bu iş”, yüklem “(…) daha zor”dur; araya “sana söyleyeyim” ara sözü girmiştir. A’da ara söz cümlenin başındadır, B’de yüklemle özne arasına değil yüklemin sonrasına gelir. D’de ise ara söz ayrı cümle gibi noktalama ile ayrılmıştır.
Önce yüklem bulunur; diğer öğeler yükleme sorulan sorularla belirlenir.
Yükleme kim veya ne soruları sorularak özne bulunur.
Hayır, anlamca bütünlük taşıyan söz öbekleri genellikle tek öğe olarak değerlendirilir.
