Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Tarih

12. Sınıf Tarih Devletlesme Sürecinde Savascilar ve Askerler Testleri

Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Askerî teşkilatı devletleşme sürecinin parçası olarak öğren

Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler, Türk-İslam ve Osmanlı devletlerinde askerî teşkilatın devlet düzeniyle nasıl bütünleştiğini gösterir. Toprak, vergi ve ordu ilişkisi bu konunun ana eksenidir.

Bu içerik; ikta ve tımar sistemlerini, gulam ve kapıkulu askerlerini, uç beylerini, sipahileri ve askerî yapının merkezi otoriteye katkısını karşılaştırmalı olarak pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İkta ve tımar sistemlerinin işleyişini karşılaştırır.
  • Askerî teşkilatın devletleşmeye katkısını açıklar.
  • Kapıkulu, sipahi ve uç kuvvetlerinin görevlerini ayırt eder.
  • Toprak gelirleri ile askerî harcamalar arasındaki ilişkiyi yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

İkta ile tımarı aynı dönem ve aynı devlet yapısı içinde düşünmek karışıklığa yol açar. Benzer yönlerini öğrenirken hangi devletlerde ve hangi amaçlarla kullanıldığını ayırmak gerekir.

Verimli çalışma yolu

Askerî grupları merkezî ordu, eyalet kuvvetleri ve yardımcı birlikler şeklinde sınıflandır. Toprak sistemlerini ise gelir, hizmet ve kontrol ilişkisiyle birlikte çalış. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

10. Test

12. Sınıf Tarih Devletlesme Sürecinde Savascilar ve Askerler Testleri

Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

İlk Türk-İslam devletlerinde hükümdarın güvenliğini sağlamak ve saray çevresinde disiplinli, sürekli bir askerî güç oluşturmak amacıyla kurulan birlik aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Gulam sistemiyle yetiştirilen hassa birlikleri hükümdarın merkez ordusunu ve güvenliğini sağlar. Türkmen kuvvetleri daha çok aşiret temelli ve düzensizdir. İkta sipahileri ise taşrada toprak karşılığı asker besleyen unsurdur.

  1. Çözüm: Gulam sistemiyle yetiştirilen hassa birlikleri hükümdarın merkez ordusunu ve güvenliğini sağlar. Türkmen kuvvetleri daha çok aşiret temelli ve düzensizdir. İkta sipahileri ise taşrada toprak karşılığı asker besleyen unsurdur.

Gulam sistemiyle yetiştirilen hassa birlikleri hükümdarın merkez ordusunu ve güvenliğini sağlar. Türkmen kuvvetleri daha çok aşiret temelli ve düzensizdir. İkta sipahileri ise taşrada toprak karşılığı asker besleyen unsurdur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Büyük Selçuklularda ikta sisteminin askerî yapıya etkisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu sistemin doğrudan bir sonucudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İkta, belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı komutanlara verilmesi ve bununla atlı asker (sipahi) beslenmesine dayanır. Böylece taşrada sürekli bir askerî kapasite oluşur. Gulamlar merkezde varlığını sürdürür.

  1. Çözüm: İkta, belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı komutanlara verilmesi ve bununla atlı asker (sipahi) beslenmesine dayanır. Böylece taşrada sürekli bir askerî kapasite oluşur. Gulamlar merkezde varlığını sürdürür.

İkta, belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı komutanlara verilmesi ve bununla atlı asker (sipahi) beslenmesine dayanır. Böylece taşrada sürekli bir askerî kapasite oluşur. Gulamlar merkezde varlığını sürdürür.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlı Devleti’nde kapıkulu sisteminin devletleşme sürecine katkısı değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu sistemin temel amacıyla en çok örtüşür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kapıkulu ocakları padişaha bağlı, maaşlı ve sürekli merkez ordusunu oluşturur. Bu durum merkezî otoriteyi güçlendirir. Akıncılar ve tımarlı sipahiler ise farklı işlevli taşra/sınır unsurlarıdır.

  1. Çözüm: Kapıkulu ocakları padişaha bağlı, maaşlı ve sürekli merkez ordusunu oluşturur. Bu durum merkezî otoriteyi güçlendirir. Akıncılar ve tımarlı sipahiler ise farklı işlevli taşra/sınır unsurlarıdır.

Kapıkulu ocakları padişaha bağlı, maaşlı ve sürekli merkez ordusunu oluşturur. Bu durum merkezî otoriteyi güçlendirir. Akıncılar ve tımarlı sipahiler ise farklı işlevli taşra/sınır unsurlarıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki askerî unsurlardan hangisi, Osmanlı’da fetihlerin ilk dönemlerinde hızlı hareket kabiliyetiyle keşif, yıpratma ve baskın faaliyetlerinde öne çıkmış; ancak düzenli maaşlı merkez ordusunun yerini almamıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Akıncılar sınır boylarında hafif süvari olarak keşif ve baskınlarda etkilidir. Yeniçeriler merkezde maaşlı piyade gücüdür. Cebeciler ve topçular ise teknik/lojistik sınıflardır.

  1. Çözüm: Akıncılar sınır boylarında hafif süvari olarak keşif ve baskınlarda etkilidir. Yeniçeriler merkezde maaşlı piyade gücüdür. Cebeciler ve topçular ise teknik/lojistik sınıflardır.

Akıncılar sınır boylarında hafif süvari olarak keşif ve baskınlarda etkilidir. Yeniçeriler merkezde maaşlı piyade gücüdür. Cebeciler ve topçular ise teknik/lojistik sınıflardır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Türk-İslam devletlerinde “ordu-millet” anlayışından daha merkezî ve profesyonel bir askerî yapıya geçişi en iyi gösteren uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Devşirme temelli kapıkulu sistemi, merkeze bağlı profesyonel ve sürekli askerî sınıf oluşturur. Diğer seçenekler daha çok geleneksel, gönüllülük veya boy/aşiret temelli asker toplamayı ifade eder. Bu nedenle merkezîleşmeyi en net gösteren C’dir.

  1. Çözüm: Devşirme temelli kapıkulu sistemi, merkeze bağlı profesyonel ve sürekli askerî sınıf oluşturur. Diğer seçenekler daha çok geleneksel, gönüllülük veya boy/aşiret temelli asker toplamayı ifade eder. Bu nedenle merkezîleşmeyi en net gösteren C’dir.

Devşirme temelli kapıkulu sistemi, merkeze bağlı profesyonel ve sürekli askerî sınıf oluşturur. Diğer seçenekler daha çok geleneksel, gönüllülük veya boy/aşiret temelli asker toplamayı ifade eder. Bu nedenle merkezîleşmeyi en net gösteren C’dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

İlk Türk-İslam devletlerinde devletleşme sürecinde “gulam” sisteminin yaygınlaşmasının en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Gulamlar sarayda yetiştirilen ve doğrudan hükümdara bağlı askerî-idarî kadrolardı. Bu durum boy/yerel güçlerin etkisini azaltıp merkezî otoriteyi güçlendirdi.

  1. Çözüm: Gulamlar sarayda yetiştirilen ve doğrudan hükümdara bağlı askerî-idarî kadrolardı. Bu durum boy/yerel güçlerin etkisini azaltıp merkezî otoriteyi güçlendirdi.

Gulamlar sarayda yetiştirilen ve doğrudan hükümdara bağlı askerî-idarî kadrolardı. Bu durum boy/yerel güçlerin etkisini azaltıp merkezî otoriteyi güçlendirdi.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Büyük Selçuklularda ikta sisteminin askerî teşkilatlanmaya katkısı aşağıdakilerden hangisiyle en doğru biçimde açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İkta sahipleri gelirleriyle belirli sayıda atlı asker beslemekle yükümlüydü. Böylece hazine zorlanmadan düzenli sefer gücü oluşturuldu.

  1. Çözüm: İkta sahipleri gelirleriyle belirli sayıda atlı asker beslemekle yükümlüydü. Böylece hazine zorlanmadan düzenli sefer gücü oluşturuldu.

İkta sahipleri gelirleriyle belirli sayıda atlı asker beslemekle yükümlüydü. Böylece hazine zorlanmadan düzenli sefer gücü oluşturuldu.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Osmanlılarda Kapıkulu Ocağı’nın kurulmasının, kuruluş dönemindeki aşiret/yerel güçlere dayalı askerî yapıdan farklı olarak devletleşmeye sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlı ve sürekliydi. Bu yapı merkezî otoriteyi güçlendirerek devletleşmeyi hızlandırdı.

  1. Çözüm: Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlı ve sürekliydi. Bu yapı merkezî otoriteyi güçlendirerek devletleşmeyi hızlandırdı.

Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlı ve sürekliydi. Bu yapı merkezî otoriteyi güçlendirerek devletleşmeyi hızlandırdı.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı tımar sisteminin askerî işleviyle (tımar–cebelü ilişkisi) doğrudan ilgili bir uygulamadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Tımarın askerî karşılığı, tımar sahibinin gelirine göre cebelü getirme yükümlülüğüdür. Bu sayede eyalet süvarisi seferlerde hızlıca toplanır.

  1. Çözüm: Tımarın askerî karşılığı, tımar sahibinin gelirine göre cebelü getirme yükümlülüğüdür. Bu sayede eyalet süvarisi seferlerde hızlıca toplanır.

Tımarın askerî karşılığı, tımar sahibinin gelirine göre cebelü getirme yükümlülüğüdür. Bu sayede eyalet süvarisi seferlerde hızlıca toplanır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi “devletleşme sürecinde savaşçı/askerî unsurların niteliği” açısından doğru bir örüntü verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Selçuklularda ikta, Osmanlılarda tımar sistemi benzer biçimde atlı asker besleme ve seferde hazır kuvvet sağlama işlevi görür. Diğer seçenekler dönemlerin askerî yapılarıyla uyuşmaz.

  1. Çözüm: Selçuklularda ikta, Osmanlılarda tımar sistemi benzer biçimde atlı asker besleme ve seferde hazır kuvvet sağlama işlevi görür. Diğer seçenekler dönemlerin askerî yapılarıyla uyuşmaz.

Selçuklularda ikta, Osmanlılarda tımar sistemi benzer biçimde atlı asker besleme ve seferde hazır kuvvet sağlama işlevi görür. Diğer seçenekler dönemlerin askerî yapılarıyla uyuşmaz.

Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler Sık Sorulan Sorular

İkta ve tımar arasındaki temel benzerlik nedir?

Her ikisinde de toprak gelirleri askerî ve idari hizmet karşılığında kullanılmıştır.

Kapıkulu askerleri neden önemlidir?

Merkezî otoriteye bağlı profesyonel askerî güç oluşturarak devletin kontrolünü güçlendirmiştir.

Bu konu nasıl daha iyi pekiştirilir?

Askerî grupları görevleri ve bağlı oldukları otoriteye göre tablo halinde karşılaştırmak faydalıdır.